Σε μια κρίσιμη σύσκεψη που πραγματοποιείται σήμερα με τη συμμετοχή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, της διοίκησης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών “Ελευθέριος Βενιζέλος”, καθώς και των αεροπορικών εταιρειών AEGEAN και SKY express, αναζητούνται λύσεις για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων καθυστερήσεων στις πτήσεις.
Η σύσκεψη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ανησυχιών, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurocontrol, συγκαταλέγεται πλέον στις τρεις χώρες με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις στις αεροπορικές μετακινήσεις.
Τα στοιχεία του Eurocontrol για την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Η Ελλάδα αντιπροσωπεύει το 13% των συνολικών καθυστερήσεων του ευρωπαϊκού δικτύου, με το 9% να αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘ) και το 4% στην περιοχή Μακεδονίας.
Οι βασικές αιτίες εντοπίζονται στους περιορισμούς χωρητικότητας, στις ελλείψεις προσωπικού, αλλά και στην αυξημένη κυκλοφορία αεροσκαφών που χρησιμοποιούν τον ελληνικό εναέριο χώρο εξαιτίας της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Ως αποτέλεσμα, οι καθυστερήσεις στις πτήσεις που διέρχονται από τον ελληνικό εναέριο χώρο εμφανίζονται αυξημένες κατά 63% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η εικόνα στην Ευρώπη
Η Γαλλία εξακολουθεί να καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό καθυστερήσεων στην Ευρώπη, συγκεντρώνοντας το 29% του συνόλου, κυρίως λόγω προβλημάτων στελέχωσης, χωρητικότητας και της μετάβασης σε νέα τεχνολογικά συστήματα. Ωστόσο, εκεί οι καθυστερήσεις παρουσιάζουν μείωση κατά 38% σε σχέση με πέρυσι.
Ακολουθεί η Ισπανία, με ποσοστό 21%, όπου η αυξημένη επιβατική κίνηση και οι ελλείψεις προσωπικού συνεχίζουν να δημιουργούν σημαντικές πιέσεις, με τις καθυστερήσεις να αυξάνονται κατά 26%.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η συνέπεια στις αφίξεις διαμορφώνεται στο 71%, ενώ στις αναχωρήσεις στο 64%, επιδόσεις που παραμένουν χαμηλότερες από τις προσδοκίες του ευρωπαϊκού δικτύου.
Το βάρος στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»
Κατά τη θερινή περίοδο, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» πραγματοποιούνται καθημερινά περίπου 900 εμπορικές πτήσεις, ενώ προστίθενται ακόμη περίπου 100 πτήσεις γενικής αεροπορίας, φορτίου και άλλων κατηγοριών.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, σχεδόν το 80% των καθυστερήσεων συνδέεται με περιορισμούς στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής. Οι καθυστερήσεις αυτές δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις στο σύνολο του δικτύου, επηρεάζοντας τόσο τα αεροσκάφη όσο και τη διαθεσιμότητα των πληρωμάτων.
Νέο καθεστώς διαχείρισης πτήσεων
Από το φετινό καλοκαίρι, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών λειτουργεί ως Schedule Facilitated Airport (IATA Level 2), γεγονός που προβλέπει στενότερο συντονισμό μεταξύ αεροδρομίου και αεροπορικών εταιρειών, ώστε τα προγράμματα πτήσεων να προσαρμόζονται στη διαθέσιμη χωρητικότητα.
Χάρη στη διαδικασία αυτή, το 98% των προγραμματισμένων πτήσεων κινείται εντός των συμφωνημένων ορίων. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές υπερβάσεις στις ώρες αιχμής.
Με βάση τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η ελάχιστη επιχειρησιακή δυναμικότητα του αεροδρομίου προβλέπει:
- 35 αναχωρήσεις και 31 αφίξεις ανά ώρα στις ώρες αιχμής.
- 35 αναχωρήσεις και 28 αφίξεις εκτός αιχμής.
- 22 αναχωρήσεις και 22 αφίξεις κατά τις νυχτερινές ώρες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα συγκεκριμένα επίπεδα εξυπηρέτησης επιτυγχάνονται σήμερα σε ποσοστό μικρότερο του 50%.
Η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Όλγα Τόκη, επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα είναι η υπέρβαση της συμφωνημένης χωρητικότητας.
Όπως αναφέρει, μόνο για τη Δευτέρα 6 Ιουλίου είχαν προγραμματιστεί συνολικά 991 πτήσεις, ενώ σε αρκετές χρονικές ζώνες οι αναχωρήσεις και οι αφίξεις υπερέβαιναν τα επιτρεπόμενα όρια, δημιουργώντας αναπόφευκτα καθυστερήσεις που μεταφέρονται στις επόμενες πτήσεις της ημέρας.
Οι ελεγκτές προτείνουν την αναβάθμιση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» σε IATA Level 3, ώστε οι χρονοθυρίδες να γίνουν δεσμευτικές και να αποφεύγονται οι υπερφορτώσεις του προγράμματος.
Πίεση και από τη Μέση Ανατολή
Παράλληλα, η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των διερχόμενων πτήσεων από τον ελληνικό εναέριο χώρο.
Σύμφωνα με τους ελεγκτές, ενώ το ανώτατο επίπεδο κυκλοφορίας πέρυσι έφθανε περίπου τις 4.500 πτήσεις ημερησίως, τα τελευταία Σαββατοκύριακα καταγράφηκαν σχεδόν 5.000 πτήσεις.
Παρότι έχουν προχωρήσει νέες προσλήψεις ελεγκτών, οι νεοπροσληφθέντες βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της εκπαίδευσης, γεγονός που δεν επιτρέπει προς το παρόν την ανάπτυξη περισσότερων επιχειρησιακών τομέων ελέγχου.
