Στους ∆ελφούς, στον «οµφαλό του κόσµου», συναντήθηκαν εξαιρετικά επιδραστικοί επιστήµονες σε παγκόσµιο επίπεδο από τους χώρους της αστροφυσικής, της τεχνητής νοηµοσύνης, της ιατρικής, αλλά και των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστηµών, όπου διερεύνησαν µια σειρά σύνθετων, σύγχρονων ζητηµάτων στους ιδιαίτερα επιτυχηµένους Τέταρτους ∆ελφικούς ∆ιαλόγους, που πραγµατοποιήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο ∆ελφών. Τα θέµατα που τέθηκαν αφορούν τη νέα πραγµατικότητα της εποχής, µε την εξέλιξη της τεχνητής νοηµοσύνης, ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου ∆ελφών, ιδρυτής και επιστηµονικός επιµελητής των ∆ελφικών ∆ιαλόγων, Παναγιώτης Ροϊλός, καθηγητής στο Harvard, στην οµιλία του µε θέµα «Η πολιτική του ∆ιαστήµατος και το µέλλον της ανθρωπότητας», ανέφερε ότι ο διαστηµικός χώρος έχει καταστεί ένας κρίσιµος τοµέας διεξαγωγής πολεµικών επιχειρήσεων, µε δυσθεώρητα ποσά να
δαπανώνται.
«Το πιο σηµαντικό ερώτηµα παραµένει: σε ποιον πρέπει να ανήκει το ∆ιάστηµα, ή, εν τέλει, αν πρέπει να τίθεται θέµα ιδιοκτησίας του», αναρωτήθηκε ο καθηγητής. Σύµφωνα µε τον ίδιον, οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτηµα εξαρτώνται κυρίως από πολιτικές, ιδεολογικές και ηθικές προτεραιότητες. Η εξερεύνηση
του ∆ιαστήµατος, όπως σηµείωσε, δεν θα πρέπει να υπονοµεύει την προστασία της Γης ούτε να αναπαράγει τις συγκρούσεις του πλανήτη, αλλά να υπηρετεί την ανθρωπότητα. Το κρίσιµο ηθικό και πολιτικό ερώτηµα παραµένει αν το ∆ιάστηµα θα αποτελέσει ακόµα µία αρένα ανταγωνισµού, κυριαρχίας και εκµετάλλευσης.
Σηµειώνεται ότι οι Τέταρτοι ∆ελφικοί ∆ιάλογοι τελούν υπό την αιγίδα του Προέδρου της ∆ηµοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, ενώ µέχρι σήµερα τους έχουν παρακολουθήσει διαδικτυακά περισσότεροι από 1 εκατοµµύριο άνθρωποι.
Ενδεικτικά είναι κάποια από τα ερωτήµατα που τέθηκαν: Σε ποιον πρέπει να ανήκει το ∆ιάστηµα; Ποιο το πρότυπο δηµοκρατικής διακυβέρνησης την εποχή της Τ.Ν.; Μπορεί να γίνει πιο συµπονετική η τεχνολογική µας τεχνοτροπία; Ποια τα νευροδικαιώµατα του ανθρώπου; Μπορεί να αναζητηθεί εξωγήινη
νοηµοσύνη; Η ασώµατη εξωγήινη γνώση θα µπορούσε να αποτελέσει µια -παράδοξη- οδό προς τη Γενική Τεχνητή Νοηµοσύνη; Πώς θα αποτρέψουµε την
αντιµετώπιση της Τ.Ν. ως αλάνθαστης ψηφιακής µαντείας; Και αλήθεια, βρισκόµαστε κοντά στο τέλος της φυσικής δαρβινικής εξέλιξης;
Η Τ.Ν. χειραγωγεί τους ανθρώπους
Μιλώντας µε θέµα τα πλεονεκτήµατα της εξωγήινης νοηµοσύνης έναντι της Τ.Ν., ο εξαιρετικά επιδραστικός αστροφυσικός και διαστηµικός επιστήµονας,
καθηγητής Abraham (Avi) Loeb στο Πανεπιστήµιο Harvard, που πρόσφατα διορίστηκε πρόεδρος του Επιστηµονικού Συµβουλευτικού Συµβουλίου
για τα Ανεξήγητα Φαινόµενα (UAP) της κυβέρνησης των ΗΠΑ, υποστήριξε την αναζήτηση εξωγήινης νοηµοσύνης παράλληλα ή πέρα από την πρόοδο της τεχνητής νοηµοσύνης. Ο Loeb πρότεινε µια διαστηµική προοπτική µε πιθανούς πρεσβευτές της συνθετικής βιολογίας.
O καθηγητής τόνισε τις διαστηµικές επιστηµονικές ευκαιρίες και την ανοιχτή στάση απέναντι σε εξωγήινους επισκέπτες και επεσήµανε ότι οι τελευταίες εξελίξεις στον τοµέα της Τ.Ν. έχουν ήδη αλλάξει το νόηµα του να είσαι άνθρωπος. Ζούµε ήδη σε µια πραγµατικότητα όπου, όπως είπε, η Τ.Ν. χειραγωγεί τους ανθρώπους.
Ο καθηγητής Markus Gabriel, από το Πανεπιστήµιο Βόνης, υποστήριξε ότι η αντίληψή µας για την πραγµατικότητα είναι περιορισµένη και ότι οι «ανωµαλίες» θα µπορούσαν να αποφέρουν νέα γνώση που θα αναδιαµορφώσει την επιστήµη, µε συναντήσεις που ενδεχοµένως θα επεκτείνουν την ανθρώπινη γνώση πέρα από τα δεδοµένα εκπαίδευσης της Γης. Η οµιλία του ξεκίνησε µε αναφορά στο περίφηµο δελφικό παράγγελµα «γνώθι σαυτόν», που αποτελεί το απόλυτο θεµέλιο της ανθρώπινης εξέλιξης. Σύµφωνα µε τον ίδιον, τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα άλλαξαν ριζικά την πορεία της τεχνητής νοηµοσύνης. Για τον καθηγητή, η Τ.Ν. είναι
σαν ένας «µαγικός καθρέφτης» της ανθρώπινης γνώσης και εµπειρίας. Αντικατοπτρίζει τη γλώσσα, τις πρακτικές, τις γνώσεις, αλλά και τα λάθη που υπάρχουν στα δεδοµένα µε τα οποία εκπαιδεύτηκε. Ωστόσο, δεν τα αναπαράγει µηχανικά. Τα επεξεργάζεται µέσα σε ένα πολύπλοκο υπολογιστικό σύστηµα, το οποίο µπορεί να δηµιουργεί νέους συνδυασµούς πληροφοριών και να αλληλεπιδρά µε τον χρήστη. Αυτός είναι ο λόγος που οι απαντήσεις της τεχνητής νοηµοσύνης µπορεί να είναι
ιδιαίτερα χρήσιµες, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται να αξιολογούνται µε κριτική σκέψη. Ο ίδιος αναρωτήθηκε «αν η ασώµατη εξωγήινη γνώση µπορεί να
αποτελέσει µια -παράδοξη- οδό προς τη Γενική Τεχνητή Νοηµοσύνη (AGI)». Κατέληξε, ωστόσο, ότι η Γενική Τεχνητή Νοηµοσύνη δεν πρέπει να αντιµετωπίζεται ως µια παντογνώστρια ή αλάνθαστη οντότητα.
Ευκαιρίες και κίνδυνοι
Από την άλλη πλευρά, ο καθηγητής Martin Rees, από το Πανεπιστήµιο Cambridge, βασιλικός αστρονόµος της Μ. Βρετανίας, αναγνωρισµένος ως ένας
από τους πιο ρηξικέλευθους αστροφυσικούς παγκοσµίως, µιλώντας µε θέµα «Το µέλλον µας στο ∆ιάστηµα», σηµείωσε ότι ο 21ος αιώνας είναι µοναδικός,
καθώς πρώτη φορά στην ιστορία ένα είδος -ο άνθρωπος- κατέχει τη δυνατότητα να καθορίσει το µέλλον της ζωής στον πλανήτη και ενδεχοµένως πέρα
από αυτόν.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις, ιδίως στη βιοτεχνολογία, την τεχνητή νοηµοσύνη και τη ροµποτική, δηµιουργούν πρωτοφανείς ευκαιρίες αλλά και υπαρξιακούς
κινδύνους. «Ισως βρισκόµαστε κοντά στο τέλος της φυσικής δαρβινικής εξέλιξης», σύµφωνα µε τον ίδιο, λόγω της εξέλιξης της νοηµοσύνης.
Η Ofrit Liviatan, λέκτορας Νοµικών και Πολιτικών Επιστηµών στο Harvard, εστιάζοντας στο γεγονός ότι στην εποχή της Τ.Ν. η προστασία θεµελιωδών
δικαιωµάτων απαιτεί αποτελεσµατικό νοµικό πλαίσιο, εξέτασε την αναγκαιότητα της ρύθµισης της Τ.Ν. υποστηρίζοντας ότι η ταχεία διάδοσή της δηµιουργεί σοβαρούς κινδύνους.
Κυριακάτικη Απογευματινή
