Συνολικά 180 κρούσματα της νόσου των λεγεωναρίων καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Η πλειονότητα των περιστατικών αφορούσε ταξιδιώτες που είχαν επισκεφθεί τη χώρα, ενώ η νόσος εμφανίστηκε συχνότερα σε άνδρες και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Ο μεγαλύτερος αριθμός κρουσμάτων καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο, ενώ παρά την παρουσία περιστατικών, η συνολική επίπτωση της νόσου παρέμεινε χαμηλή, με 0,8 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους. Παράλληλα, δεν καταγράφηκε καμία επιδημική έξαρση στη χώρα.
Τα συστήματα επιτήρησης του ΕΟΔΥ
Η παρακολούθηση της νόσου των λεγεωναρίων πραγματοποιείται μέσω δύο διαφορετικών μηχανισμών επιτήρησης. Ο πρώτος είναι το Σύστημα Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (ΣΥΔΝ), μέσω του οποίου καταγράφονται τα περιστατικά που διαγιγνώσκονται στα νοσοκομεία της χώρας.
Ο δεύτερος είναι το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet), το οποίο αφορά κρούσματα σε πολίτες άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και εκτιμάται ότι εκτέθηκαν στο βακτήριο της Λεγεωνέλλας κατά τη διάρκεια της παραμονής τους.
Από τα 180 συνολικά περιστατικά του 2025, τα 100 δηλώθηκαν μέσω του ΣΥΔΝ και τα 80 μέσω του ELDSNet. Τα περισσότερα κρούσματα που καταγράφηκαν στο ευρωπαϊκό δίκτυο αφορούσαν ταξιδιώτες στις Περιφέρειες Κρήτης, Ιονίων Νήσων και Νοτίου Αιγαίου.
Τι είναι η νόσος των λεγεωναρίων
Η νόσος των λεγεωναρίων, ή λεγεωνέλλωση, είναι οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από βακτήρια του γένους Legionella. Η πιο συχνή και σοβαρή μορφή της εκδηλώνεται ως πνευμονία και αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς η θνητότητα μπορεί να κυμανθεί από 5% έως 30%.
Όπως εξηγεί η επισκέπτρια Υγείας του Τμήματος Λοιμώξεων Αναπνευστικού του ΕΟΔΥ, Αναστασία Ανδρεοπούλου, η Λεγεωνέλλα είναι ένα βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στη φύση, κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα, ενώ έχει εντοπιστεί ακόμη και σε δείγματα εδάφους.
Το βακτήριο μπορεί να αναπτυχθεί εύκολα σε συστήματα ύδρευσης, ιδιαίτερα σε δίκτυα ζεστού και κρύου νερού, δεξαμενές, ντεπόζιτα και σωληνώσεις όπου υπάρχει μικρή ή καθόλου ροή νερού. Ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό του αποτελούν θερμοκρασίες νερού μεταξύ 25 και 42 βαθμών Κελσίου.
Πώς μεταδίδεται
Η μετάδοση της νόσου γίνεται μέσω της εισπνοής μολυσμένων σταγονιδίων νερού που βρίσκονται στον αέρα, όπως για παράδειγμα κατά τη χρήση ντους ή άλλων εγκαταστάσεων που δημιουργούν αερολύματα.
Η νόσος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, ενώ ο χρόνος επώασής της κυμαίνεται από δύο έως δέκα ημέρες, με συνηθέστερο διάστημα τις πέντε έως έξι ημέρες.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου ανήκουν κυρίως άτομα άνω των 50 ετών, καπνιστές, καθώς και άνθρωποι που πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα το καλοκαίρι
Η νόσος παρουσιάζει έντονη εποχικότητα, με τα περισσότερα περιστατικά να καταγράφονται τους καλοκαιρινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες.
Η αύξηση της θερμοκρασίας, η έντονη τουριστική δραστηριότητα και η επαναλειτουργία εποχικών καταλυμάτων μετά από μεγάλο διάστημα αχρησίας των δικτύων ύδρευσης δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη της Λεγεωνέλλας.
Πρόληψη
Η πρόληψη της νόσου βασίζεται κυρίως στη σωστή συντήρηση και απολύμανση των συστημάτων ύδρευσης και κλιματισμού, καθώς και στους τακτικούς ελέγχους από εξειδικευμένο προσωπικό.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα μέτρα προστασίας σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας και άλλες εγκαταστάσεις όπου η ασφάλεια των δικτύων νερού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την προστασία της δημόσιας υγείας.
