Ανησυχία και προβληματισμό προκαλούν τα διαρκώς αυξανόμενα κρούσματα από τον ιό του Δυτικού Νείλου στη χώρα που μέχρι στιγμής έχει στοιχίσει τη ζωή σε 13 συνανθρώπους μας (διάμεση ηλικία θανόντων: 82 έτη), αριθμός που ήδη ξεπέρασε κατά πολύ, τον συνολικό αριθμό των νεκρών κατά την περσινή έξαρση του ιού. Οι υγειονομικές Αρχές βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή, ενώ οι ψεκασμοί -κυρίως σε δήμους της Αττικής που έχουν εμφανίσει κρούσματα ή συνορεύουν με αντίστοιχες περιοχές- είναι συνεχείς.
Εξάπλωση
Κατά τη διάρκεια μόνο της τελευταίας εβδομάδας, διαγνώσθηκαν και δηλώθηκαν 47 νέα κρούσματα της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, εκ των οποίων 23 ασθενείς νοσηλεύονται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Σύμφωνα με τη νεότερη ενημέρωση από τον ΕΟΔΥ, έχει διαγνωσθεί ένα ακόμη κρούσμα της λοίμωξης, με σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων, και το οποίο δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση.
Η διάδοση της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου φαίνεται ότι θα μας ταλαιπωρεί και για φέτος έως τα τέλη του ερχόμενου Σεπτεμβρίου, όπως ακριβώς συμβαίνει σχεδόν κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Σύμφωνα πάντως, με όσα τονίζει στην «Α» ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης, «δεν υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ της έντασης και της διάρκειας του φαινομένου. Με άλλα λόγια, μπορεί να έχουμε ένα μικρό χρονικό διάστημα, το οποίο να χαρακτηρίζεται από μεγάλη έξαρση της διάδοσης της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η έξαρση αυτή έχει τη δυνατότητα να επιμηκύνει το χρονικό διάστημα, εντός του οποίου έχουμε την εποχική διάδοση του ιού στην κοινότητα».
Όσον αφορά την καταγεγραμμένη ραγδαία εξάπλωση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική, κυρίως στην Ανατολική Αττική, αλλά ακόμη και σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας, φαίνεται ότι, σύμφωνα με μία επιστημονική υπόθεση εργασίας, η οποία δεν έχει αποδειχθεί ούτε έχει διερευνηθεί ακόμη, αλλά υποστηρίζεται από τον Γκίκα Μαγιορκίνη, αυτή οφείλεται στην τετελεσμένη μετατόπιση του επίκεντρου της ανάπτυξης της λοίμωξης. Σύμφωνα με την εν λόγω υπόθεση εργασίας, αυτό το γεγονός, εάν ισχύει τελικά, σχετίζεται με τη μαζική μετακίνηση άγριων πτηνών από τη Θεσσαλία στην Αττική, μετά τη σφοδρή κακοκαιρία Daniel, η οποία έπληξε, κυριαρχικά, τη Θεσσαλία και έκανε το περιβάλλον της εν λόγω περιφέρειας αφιλόξενο για σειρά ειδών άγριων πτηνών.
Γεωγραφική κατανομή κρουσμάτων με σοβαρή νόσηση
| Περιφερειακή Ενότητα | Αριθμός |
|---|---|
| Ανατολικής Αττικής | 55 |
| Βορείου Τομέα Αθηνών | 17 |
| Δυτικής Αττικής | 1 |
| Δυτικού Τομέα Αθηνών | 3 |
| Κεντρικού Τομέα Αθηνών | 3 |
| Νοτίου Τομέα Αθηνών | 8 |
| Πειραιώς | 1 |
| Καρδίτσας | 3 |
| Λάρισας | 10 |
| Ημαθίας | 3 |
| Θεσσαλονίκης | 1 |
| Πέλλας | 3 |
| Πιερίας | 1 |
| Σερρών | 1 |
| Βοιωτίας | 1 |
| Υπό διερεύνηση | 5 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 116 |
Πώς μεταδίδεται
Σύμφωνα με όσες πληροφορίες έχει δώσει, κατά καιρούς, στη δημοσιότητα ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως από το τσίμπημα μολυσμένων κοινών κουνουπιών, τα οποία έχουν προηγουμένως τραφεί από μολυσμένα άγρια πτηνά που αποτελούν τη βασική φυσική δεξαμενή του ιού. Τα ίδια τα πτηνά μεταφέρουν και διασπείρουν τον ιό στη φύση, αλλά ο άνθρωπος δεν μπορεί να κολλήσει απευθείας από αυτά.
Όσον αφορά τα ίδια τα κουνούπια, πολύ ενδιαφέρον για το εγγύς μέλλον στη χώρα μας και τη Νότια Ευρώπη είναι αυτό το οποίο διαβλέπει, σε συνθήκες αυξημένης ξηρασίας στη φυσική ατμόσφαιρα, ο Γκίκας Μαγιορκίνης. Ο ίδιος εξηγεί στην «Α»: «Η έντονη ξηρασία είναι πιθανόν να οδηγήσει σε ανατροπές της οικολογίας των ζώων σε ευρύτερη κλίμακα που με τη σειρά της μπορεί να διαταράξει ισορροπίες μεταξύ ξενιστών και παθογόνων. Για παράδειγμα, μπορεί να αλλάξει την οικολογία των λεγόμενων φορέων, όπως είναι τα κουνούπια και οι σκνίπες, με συνέπεια να βρουν την «ευκαιρία» διάφοροι ιοί, που μεταδίδονται μέσω αυτών, να εξαπλωθούν. Τέτοιοι ιοί είναι ο Δάγκειος πυρετός, ο κίτρινος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο Chikungunya κ.ά. Σε μακροχρόνια κλίμακα είναι πιθανόν να δούμε σημαντικές ανατροπές που μπορεί να φέρουν αυτούς τους ιούς στην γειτονιά μας».
Συνολικά, κατά την περίοδο 2026, έως τις 19 Αυγούστου έχουν καταγραφεί συνολικά 157 κρούσματα, εκ των οποίων τα 116 κρούσματα παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση). Η λοίμωξη είναι παρούσα στις περισσότερες περιφέρειες της χώρας ωστόσο από τους 45 δήμους πανελλαδικά που κατέγραψαν κρούσματα του ιού, οι 29 δήμοι είναι στην Αττική με πιο επιβαρυμένη περιοχή την περιφερειακή ενότητα Ανατολικής Αττικής.
Στην τελευταία έκθεση του ΕΟΔΥ προστέθηκαν 5 περιοχές με κρούσματα, τρεις στην Αττική (Διόνυσος Καλλιθέα και Πετρούπολη) και δύο στην περιφέρεια (Αλεξάνδρεια Ημαθίας και Θήβα). Τα περισσότερα κρούσματα έχουν καταγραφεί στους Δήμους Σπάτων-Αρτέμιδος (16), Μαρκοπούλου-Μεσογαίας (13), Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης (9), Αγίας Παρασκευής (7), Χαλανδρίου (6).
ΕΟΔΥ: «Ακόμη μεγαλύτερη αύξηση τις ερχόμενες εβδομάδες»
Συναγερμό για τον αριθμό των κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου που ήδη έχει ξεπεράσει κατά πολύ τους αντίστοιχους αριθμούς προηγούμενων ετών, για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, σήμανε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Σε χθεσινή του ανακοίνωση υπογραμμίζει μάλιστα, ότι επειδή ο αριθμός αυτός κορυφώνεται συνήθως έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, αναμένεται τις ερχόμενες εβδομάδες ακόμη μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων.
«Οι περιοχές στις οποίες θα κυκλοφορήσει ο ιός τις ερχόμενες εβδομάδες δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό, o ΕΟΔΥ συστήνει να λαμβάνετε ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών», επισημαίνεται στην ανακοίνωση, ενώ τονίζεται ότι από σοβαρή νόσηση κινδυνεύουν άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα με ανοσοκαταστολή/χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Σημειώνεται ότι το τσίμπημα των κουνουπιών δεν απειλεί όλους τους πολίτες, καθώς σε κάποιους δεν προκαλεί απολύτως κανένα σύμπτωμα (80%), άλλοι νοσούν ήπια, ενώ άλλοι νοσούν σοβαρότερα με αποτέλεσμα να απειλείται η ζωή τους. Σύμφωνα πάντως με τα όσα δήλωσε στην κρατική τηλεόραση η παιδίατρος, Άννα Παρδάλη, «ευτυχώς ο ιός αυτός δεν αγαπά τα παιδιά. Δεν καταγράφονται καθόλου κρούσματα ακόμη και σε ευάλωτες ομάδες παιδιών. Τα κουνούπια όμως προκαλούν άλλα προβλήματα στα παιδιά, όπως για παράδειγμα τις σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις, άρα η προφύλαξη παραμένει, με προϊόντα που προστατεύουν από τα κουνούπια και απευθύνονται στην κάθε ηλικία».
Τις βασικές οδηγίες προστασίας από τα κουνούπια επανέλαβε στη χθεσινή του ανακοίνωση ο ΕΟΔΥ:
– Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου, σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά/ανεμιστήρες, κατάλληλα (μακριά) ρούχα.
– Μην αφήνετε πουθενά στάσιμα νερά. Ελέγχετε τακτικά και προσεκτικά αυλές, κήπους, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια και οικόπεδα για ύπαρξη εστιών στάσιμων νερών και εξαλείψτε τις εστίες αυτές.
– Όλα τα αντικείμενα που μαζεύουν νερό: αναποδογυρίστε τα ή καλύψτε τα ή ανανεώνετε το νερό τους τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
– Καλύψτε με σήτα τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα εκδηλώνονται από 2 έως 6 ημέρες μετά το τσίμπημα από μολυσμένο κουνούπι αλλά μπορεί να εκδηλωθούν ακόμη και έως δύο εβδομάδες αργότερα. Για τα άτομα με ανοσοκαταστολή η περίοδος επώασης μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 21 ημέρες. Η ήπια νόσος παρουσιάζει συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης: Πυρετό που συνοδεύεται από πονοκέφαλο, πόνους στο σώμα (μυαλγίες) ή στις αρθρώσεις, κόπωση-αδυναμία. Κάποιοι ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν γαστρεντερικά συμπτώματα (π.χ. έμετο ή διάρροια), καθώς και παροδικό εξάνθημα στο δέρμα. Μετά την ανάρρωση, είναι πιθανόν η κόπωση και η αδυναμία να διαρκέσουν για εβδομάδες ή μήνες.
Σοβαρά συμπτώματα παρουσιάζει λιγότερο από το 1% των ανθρώπων που μολύνει ο ιός του Δυτικού Νείλου. Η νόσος τότε αποκαλείται νευροδιηθητική, καθώς προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ) και προκαλεί εγκεφαλίτιδα και μηνιγγίτιδα ενώ ο ασθενής μπορεί να πέσει σε κώμα. Τα συμπτώματα που προκαλεί η σοβαρή νόσος μπορεί να είναι: Υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, λήθαργος, αποπροσανατολισμός, τρέμουλο, σπασμοί, μυϊκή αδυναμία, απώλεια όρασης, μούδιασμα, παράλυση. Ο σημαντικότερος παράγοντας για την αποφυγή νευρολογικών επιπλοκών είναι αμέσως μόλις γίνουν αντιληπτά τα συμπτώματα, ο ασθενής να ζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.
Εφημερίδα Απογευματινή
