Η θαρραλέα δήλωση Μερτς ότι ο Τραμπ: «δεν είναι πλέον αξιόπιστος εγγυητής της διεθνούς τάξης» δεν συνιστά απλώς μια ακόμη κριτική τοποθέτηση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αποτυπώνει μια δομική μετατόπιση της γερμανικής –και ευρύτερα ευρωπαϊκής– πολιτικής σκέψης, σε μια εποχή όπου η διεθνής τάξη εισέρχεται εκ νέου στη λογική των μεγάλων δυνάμεων, της ισχύος και των συμφερόντων. Η ανοιχτή αμφισβήτηση του ρόλου της Ουάσινγκτον, υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, ως αξιόπιστου εγγυητή μιας τάξης βασισμένης σε κανόνες, δεν είναι ρητορικό σχήμα· είναι πολιτική διαπίστωση.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, το Βερολίνο εκπέμπει με τέτοια σαφήνεια ότι η διατλαντική σχέση δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αυτονόητη. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον Μερτς, δεν έχει την πολυτέλεια να λειτουργεί ως παθητικός παρατηρητής ή, χειρότερα, ως γεωπολιτικό πιόνι μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας. Η επιλογή είναι σαφής: είτε θα αποκτήσει στρατηγική αυτονομία, είτε θα αποδεχθεί την περιθωριοποίησή της.
Κεντρικός άξονας αυτής της χειραφέτησης είναι η οικονομική και βιομηχανική ισχύς. Χωρίς ανταγωνιστική παραγωγική βάση, χωρίς πολιτική αυτοπεποίθηση και χωρίς κοινή ευρωπαϊκή φωνή, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος ούτε στην Ουκρανία, ούτε στο εμπόριο, ούτε στην ασφάλεια. Η κριτική του Μερτς στην ευρωπαϊκή εσωστρέφεια και στις μικροπολιτικές αντιπαραθέσεις αποκαλύπτει έναν βαθύτερο φόβο: ότι η Ευρώπη χάνει χρόνο ενώ ο κόσμος αλλάζει.
