Η εικόνα της ανεργίας στην Ελλάδα αλλάζει με τρόπο μετρήσιμο. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό ανεργίας τον Νοέμβριο του 2025 διαμορφώθηκε στο 8,2%, χαμηλότερα από έναν χρόνο πριν (9,7%), επιβεβαιώνοντας τη σταθερή αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών.
Σε απόλυτους αριθμούς, οι απασχολούμενοι ξεπερνούν πλέον τα 4,4 εκατομμύρια, ενώ οι άνεργοι έχουν μειωθεί αισθητά σε σχέση με πέρυσι (62.458 άτομα). Πρόκειται για μια εξέλιξη που μεταφράζεται σε μια οικονομία που δείχνει ότι μπορεί να δημιουργεί θέσεις εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η σύγκριση με την Ευρώπη λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η διαδρομή δεν έχει ολοκληρωθεί. Η ανεργία στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που δείχνει ότι, παρά την πρόοδο, υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι η αγορά εργασίας να συγκλίνει πλήρως με τις ευρωπαϊκές επιδόσεις.
Δεν πρόκειται για άρνηση της προόδου, αλλά για το φυσικό επόμενο βήμα μιας κοινωνίας που βγαίνει από μια μακρά, εξαντλητική κρίση. Το πραγματικό στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο να μειώνονται τα ποσοστά ανεργίας, αλλά να αυξάνεται η αξία της εργασίας.
Η μείωση της ανεργίας είναι θετική εξέλιξη, αλλά δεν εγγυάται από μόνη της καλύτερη ζωή. Η εργασία δεν μετριέται μόνο ως θέση, αλλά ως εισόδημα που επιτρέπει σταθερότητα και προοπτική. Όταν το κόστος ζωής πιέζει και οι μισθοί υστερούν, η στατιστική πρόοδος μπορεί να συνυπάρχει με μια καθημερινότητα επιβίωσης. Ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από το πόσοι εργάζονται στο με ποιους όρους εργάζονται. Και εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ως εργαλείο που μπορεί να συνδέσει τη μείωση της ανεργίας με πραγματική βελτίωση των συνθηκών.
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο για την “Εθνική Κοινωνική Συμφωνία” προβλέπει ότι το όριο για την επέκταση μιας κλαδικής σύμβασης μειώνεται από 50% σε 40% κάλυψη, ώστε οι όροι της να μπορούν ευκολότερα να εφαρμοστούν ευρύτερα στον κλάδο. Με απλά λόγια, μέχρι σήμερα, για να επεκταθεί μια κλαδική συλλογική σύμβαση σε όλο τον κλάδο έπρεπε οι εργοδότες που την υπέγραφαν να απασχολούν τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων του κλάδου. Πλέον το ποσοστό πέφτει και ανοίγει ο δρόμος να αποκτήσουν περισσότεροι εργαζόμενοι κοινά ελάχιστα (μισθολογικά και θεσμικά) “δίχτυα ασφαλείας”.
Πολλοί κλάδοι μπαίνουν στη συζήτηση για αυξήσεις μέσα στο 2026, με αναφορές ακόμη και για αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως 30%, ανάλογα με τη σύμβαση και τον κλάδο. Ενδεικτικά, στις λίστες που αναφέρονται εμφανίζονται κλάδοι όπως χημική βιομηχανία, μέταλλο, ασφάλειες, καθώς και ευρύτερα πεδία παροχής υπηρεσιών.
Αν κάτι δείχνουν όλα τα παραπάνω στοιχεία, είναι ότι η μείωση της ανεργίας είναι κατάκτηση. Το επόμενο στοίχημα είναι η ποσοτική ανάκαμψη να μεταφραστεί σε ποιοτική βελτίωση σε μισθούς, σταθερότητα και κανόνες που κάνουν την εργασία βιώσιμη. Εκεί κρίνεται αν οι αριθμοί συναντούν την πραγματική ζωή.
