Οι ακριβοί πόλεμοι και οι φθηνές στρατηγικές

«Οι πόλεμοι κερδίζονται στο πεδίο, η ιστορία όμως γράφεται στην ειρήνη»
14:05 - 17 Μαρτίου 2026

Οι πόλεμοι των Ηνωμένων Πολιτειών στον 21ο αιώνα αποδεικνύουν μια επαναλαμβανόμενη αντίφαση. Tακτική υπεροχή, στρατηγική αποτυχία. Από το Αφγανιστάν μέχρι το Ιράκ, και από τη Λιβύη έως τη Συρία, η Ουάσιγκτον κέρδισε μάχες αλλά έχασε την ειρήνη.

Στο Αφγανιστάν, η ταχεία κατάρρευση των Ταλιμπάν το 2001 μετατράπηκε σε μια εικοσαετή εμπλοκή χωρίς βιώσιμο πολιτικό αποτέλεσμα. Η επιστροφή τους στην εξουσία ήταν η πιο ηχηρή απόδειξη αποτυχίας κρατικής οικοδόμησης. Στο Ιράκ, η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν διέλυσε τις ισορροπίες, ενισχύοντας τελικά την επιρροή του Ιράν και ανοίγοντας τον δρόμο στην τρομοκρατία.

Στη Λιβύη, η δυτική επέμβαση άφησε πίσω της ένα κατακερματισμένο κράτος, ενώ στη Συρία η αμερικανική διστακτικότητα επέτρεψε στη Ρωσία να ανακτήσει ρόλο-κλειδί στη Μέση Ανατολή. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές γεωπολιτικό κενό, που καλύπτεται από ανταγωνιστικές δυνάμεις.

Το πρόβλημα δεν είναι στρατιωτικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Οι ΗΠΑ επένδυσαν σε επιχειρήσεις ανατροπής καθεστώτων χωρίς να διαθέτουν ρεαλιστικό σχέδιο για την «επόμενη ημέρα». Υποτίμησαν τις εσωτερικές κοινωνικές δυναμικές και υπερεκτίμησαν τη δυνατότητα εξαγωγής θεσμών.

Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο πολυπολικός, τέτοιες αστοχίες έχουν κόστος. Υπονομεύουν την αξιοπιστία της Δύσης και ενισχύουν αναθεωρητικούς παίκτες. Το μάθημα είναι σαφές αλλά παραμένει εν πολλοίς αναξιοποίητο. Oi σύγχρονοι πόλεμοι δεν κρίνονται στο πεδίο της μάχης, αλλά στη διαχείριση της ειρήνης.

Και εκεί, η υπερδύναμη συνεχίζει να αποτυγχάνει.