Ένα νέο, ιδιαίτερα επιθετικό δόγμα εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών σκιαγραφούν οι πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, λίγες ημέρες μετά τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One, από το Μαρ-α-Λάγκο προς την Ουάσινγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε έναν καταιγισμό δηλώσεων που ξεπερνούν τα όρια της διπλωματικής ρητορικής, υιοθετώντας ανοιχτά τη λογική της στρατιωτικής επιβολής.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν κράτη της Λατινικής και Κεντρικής Αμερικής, αλλά και περιοχές στρατηγικής σημασίας εκτός ηπείρου. Η Κολομβία, η Κούβα, το Μεξικό, η Γροιλανδία και το Ιράν κατονομάστηκαν ευθέως, με τον Τραμπ να αφήνει ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Στο στόχαστρο η Κολομβία
Ιδιαίτερα σκληρός υπήρξε ο λόγος του προέδρου των ΗΠΑ απέναντι στην Κολομβία. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη χώρα «πολύ άρρωστη», αποδίδοντας την κατάσταση στη σημερινή της ηγεσία, την οποία κατηγόρησε ότι συνδέεται με την παραγωγή και διακίνηση κοκαΐνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όταν ρωτήθηκε ευθέως αν εξετάζεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης, η απάντησή του ήταν ενδεικτική της προσέγγισής του:
«Μου ακούγεται καλή ιδέα», δήλωσε, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα και οι απώλειες
Αναφερόμενος στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι Αμερικανοί στρατιωτικοί που τραυματίστηκαν κατά την επιχείρηση είναι όλοι σε καλή κατάσταση, εξυμνώντας την «ανδρεία» τους. Περιέγραψε σκηνές σφοδρών συγκρούσεων, με πυρά από όλες τις κατευθύνσεις και πλήγμα σε ελικόπτερο, τονίζοντας ότι δεν υπήρξαν απώλειες από αμερικανικής πλευράς.
Παράλληλα, έκανε λόγο για νεκρούς Κουβανούς που φέρονται να συμμετείχαν ή να βρέθηκαν στην άλλη πλευρά της σύγκρουσης, παραδεχόμενος ότι «υπήρξαν πολλές απώλειες από την άλλη πλευρά».
«Οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο της Βενεζουέλας»
Κομβικό σημείο των δηλώσεών του αποτέλεσε η αναφορά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες “έχουν τον έλεγχο” της Βενεζουέλας. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως, κατά την άποψή του, προτεραιότητα δεν είναι οι άμεσες εκλογές, αλλά η «διόρθωση» της χώρας, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο και δεύτερης στρατιωτικής επέμβασης εάν τα εναπομείναντα κυβερνητικά στελέχη δεν συνεργαστούν.
Όπως είπε, η Ουάσινγκτον σκοπεύει να συνεργαστεί με στελέχη του υφιστάμενου μηχανισμού εξουσίας για την καταπολέμηση του ναρκεμπορίου και την αναμόρφωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας, αντί να πιέσει για άμεση πολιτική μετάβαση. Χωρίς να την κατονομάσει, αναφέρθηκε εμμέσως στην Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία ασκεί χρέη προέδρου, λέγοντας ότι «συνεργάζεται», χωρίς να έχει λάβει –κατά τον ίδιο– ανταλλάγματα.
«Μην με ρωτάτε ποιος έχει τον έλεγχο. Εμείς είμαστε υπεύθυνοι», τόνισε χαρακτηριστικά.
Παρά τις καταγγελίες της Ροντρίγκες περί κατάφωρης παραβίασης του διεθνούς δικαίου και της κυριαρχίας της χώρας, ο Τραμπ απέρριψε κάθε έννοια αντίδρασης, υποστηρίζοντας ότι η πραγματικότητα που περιγράφουν οι Βενεζουελάνοι αξιωματούχοι «δεν ανταποκρίνεται σε όσα ακούει ο ίδιος».
Κούβα, Μεξικό και η «κατάρρευση από μόνη της»
Για το Μεξικό, ο Αμερικανός πρόεδρος περιορίστηκε να δηλώσει ότι «κάτι πρέπει να κάνουμε», χωρίς περαιτέρω ανάλυση. Αντίθετα, για την Κούβα εμφανίστηκε βέβαιος ότι δεν απαιτείται στρατιωτική παρέμβαση, εκτιμώντας ότι το καθεστώς της Αβάνας βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση, ιδίως χωρίς το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
«Δεν νομίζω ότι χρειάζεται δράση. Φαίνεται ότι καταρρέει από μόνη της», ανέφερε.
Γροιλανδία: Διεκδίκηση με όρους εθνικής ασφάλειας
Επανερχόμενος σε ένα θέμα που έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται τη Γροιλανδία» για λόγους εθνικής ασφάλειας, επικαλούμενος την παρουσία ρωσικών και κινεζικών πλοίων στην περιοχή και αμφισβητώντας ευθέως τη δυνατότητα της Δανίας να εγγυηθεί τον έλεγχό της.
Ιράν και Ουκρανία στο κάδρο
Για το Ιράν, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι θα δεχθεί «πολύ σκληρό χτύπημα» εάν υπάρξουν δολοφονίες διαδηλωτών, δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Τέλος, αναφερόμενος στην Ουκρανία, εξέφρασε αμφιβολίες για τις ρωσικές καταγγελίες περί επίθεσης με drones σε κατοικία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη ρωσική περιφέρεια του Νόβγκοροντ, υποστηρίζοντας ότι «κάτι συνέβη κοντά, αλλά δεν είχε σχέση με αυτό». Οι ισχυρισμοί της Μόσχας αμφισβητούνται τόσο από το Κίεβο όσο και από δυτικές κυβερνήσεις, εν μέσω ευαίσθητων διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
