Ψυχροπολεμικό σκηνικό στον Ατλαντικό: Οι ΗΠΑ κατάσχεσαν ρωσικό τάνκερ με δεσμούς στη Βενεζουέλα

"Συνιστά παραβίαση του θαλάσσιου δικαίου", η πρώτη αντίδραση της Μόσχας
16:45 - 7 Ιανουαρίου 2026
Ψυχροπολεμικό σκηνικό

Σε τροχιά κλιμάκωσης οδηγείται η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, με αφορμή το δεξαμενόπλοιο «Marinera», το οποίο καταδιώκεται από αμερικανικές δυνάμεις στον Βόρειο Ατλαντικό τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Η Μόσχα έχει αναπτύξει υποβρύχιο και άλλα πολεμικά πλοία για τη συνοδεία του τάνκερ, το οποίο πλέον φέρει ρωσική σημαία και πλέει σε διεθνή ύδατα, μεταξύ Ισλανδίας και Βρετανικών Νήσων.

Οι ΗΠΑ κατηγορούν το πλοίο ότι παραβιάζει καθεστώς κυρώσεων, υποστηρίζοντας πως στο παρελθόν έχει μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο. Αν και αρχικά μετέφερε κυρίως βενεζουελάνικο αργό, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές αυτή τη στιγμή κινείται χωρίς φορτίο.

Ευρωπαϊκή Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας «σήμερα γνωστοποίησαν την κατάσχεση του M/V “Bella 1” για παραβίαση αμερικανικών κυρώσεων».

Η αμερικανική επιχείρηση κατάσχεσης

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν την κατάσχεση του δεξαμενόπλοιου έπειτα από καταδίωξη που διαρκεί περισσότερες από δύο εβδομάδες. Την επιχείρηση συντονίζει το Λιμενικό Σώμα των ΗΠΑ σε συνεργασία με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, ενώ έχουν καταγραφεί πτήσεις στρατιωτικών αεροσκαφών στην περιοχή όπου κινείται το «Marinera».

Το πλοίο είχε απορρίψει προηγούμενες απόπειρες επιβίβασης από την αμερικανική ακτοφυλακή, καταφέρνοντας να διαφύγει από αυτό που οι αμερικανικές αρχές περιγράφουν ως ναυτικό «μπλόκο» σε δεξαμενόπλοια που τελούν υπό κυρώσεις. Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η υπόθεση ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρή ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Μόσχας.

 

Αλλαγή ονόματος και νηολογίου

Το «Marinera» ήταν έως πρόσφατα γνωστό ως «Bella 1». Όπως επισημαίνει το BBC Verify, το πλοίο άλλαξε όνομα και νηολόγιο, μεταβαίνοντας από τη Γουιάνα στη Ρωσία. Αναλυτές τονίζουν ότι τέτοιες αλλαγές δεν αλλοιώνουν την ταυτότητα ενός πλοίου, καθώς οι αμερικανικές αρχές βασίζονται στον αριθμό ΙΜΟ, στα δίκτυα ιδιοκτησίας και στο ιστορικό κυρώσεων.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εγγραφή στο ρωσικό νηολόγιο ενδέχεται να περιπλέξει τις αμερικανικές ενέργειες, καθώς, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, τα πλοία που φέρουν κρατική σημαία τελούν υπό την προστασία του κράτους τους.

Η ρωσική αντίδραση

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, τονίζοντας πως το πλοίο πλέει σε διεθνή ύδατα υπό ρωσική σημαία και σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές ναυτικό δίκαιο. Παράλληλα, χαρακτήρισε δυσανάλογη την αυξημένη προσοχή που επιδεικνύουν οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

Ρωσικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι αμερικανικές δυνάμεις επιχείρησαν να επιβιβαστούν στο πλοίο ακόμη και με ελικόπτερο, ενώ πηγή ανέφερε πως είχε προηγηθεί αποτυχημένη απόπειρα κατάσχεσης εν μέσω κακοκαιρίας.

Προηγούμενα και γεωπολιτικό υπόβαθρο

Η υπόθεση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αμερικανικής πολιτικής κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας. Τον προηγούμενο μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι δίνει εντολή για αποκλεισμό δεξαμενόπλοιων υπό κυρώσεις που εισέρχονται ή εξέρχονται από τη χώρα, κίνηση που το Καράκας είχε χαρακτηρίσει «κλοπή».

Σύμφωνα με το BBC Verify, μετά την πρόσφατη κατάσχεση του δεξαμενόπλοιου «Skipper», τουλάχιστον 19 πλοία που τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις έχουν αλλάξει νηολόγιο προς τη Ρωσία, μεταξύ αυτών και το «Marinera». Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν τη μετατόπιση της αντιπαράθεσης από το πεδίο των κυρώσεων σε αυτό της ανοικτής ναυτικής παρουσίας, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια.

Η πρώτη αντίδραση της Μόσχας

Καταγράφηκε η πρώτη αντίδραση από τη Μόσχα για την κατάσχεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεξαμενόπλοιου υπό ρωσική σημαία που έπλεε στον Ατλαντικό. Το Κρεμλίνο φανερώνοντας τη δυσαρέσκειά του, διεμήνυσε πως η κίνηση αυτή συνιστά παραβίαση του θαλάσσιου δικαίου. «Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, στα ανοικτά ύδατα ισχύει η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί βία κατά πλοίων που είναι νομίμως νηολογημένα στις δικαιοδοσίες άλλων κρατών», ανέφερε το υπουργείο Μεταφορών της Ρωσίας σε ανακοίνωσή του. Όπως σημείωσε, η επικοινωνία με το πλοίο Marinera διεκόπη μετά την επιβίβαση σε αυτό αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων.