Η κατάσταση στο Ιράν κλιμακώνεται δραματικά, καθώς οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών εξελίσσονται σε αιματηρή καταστολή. Σύμφωνα με μαρτυρία γιατρού από την Τεχεράνη στο περιοδικό TIME, τουλάχιστον 217 διαδηλωτές έχουν χάσει τη ζωή τους, οι περισσότεροι από πραγματικά πυρά, με βάση τα στοιχεία έξι νοσοκομείων της ιρανικής πρωτεύουσας. Αν ο αριθμός αυτός επιβεβαιωθεί, πρόκειται για μία από τις πιο βίαιες καταστολές κινητοποιήσεων των τελευταίων δεκαετιών στη χώρα.
Πραγματικά πυρά και μπλακ άουτ στην επικοινωνία
Η αιματηρή αυτή εξέλιξη έρχεται μετά την επιβολή εκτεταμένου μπλακ άουτ σε διαδίκτυο και τηλεφωνικές συνδέσεις από το βράδυ της Πέμπτης 8 Ιανουαρίου, κίνηση που, σύμφωνα με αναλυτές, είχε στόχο να διευκολύνει μια στρατηγική μαζικής καταστολής χωρίς διεθνή εικόνα. Ο γιατρός που μίλησε ανώνυμα στο TIME ανέφερε ότι οι αρχές απομάκρυναν σορούς από νοσοκομεία, ενώ τόνισε ότι οι περισσότεροι νεκροί ήταν νεαρής ηλικίας.
«Έριξαν με πολυβόλο στο πλήθος»
Σοκαριστική είναι η περιγραφή περιστατικού στα βόρεια της Τεχεράνης, όπου, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ίδιου γιατρού, δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ με πολυβόλα έξω από αστυνομικό τμήμα, με αποτέλεσμα διαδηλωτές να πέσουν νεκροί επιτόπου. Ακτιβιστές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 30 πυροβολημένους στο συγκεκριμένο σημείο.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πάντως, εμφανίζονται πιο συγκρατημένες στους απολογισμούς τους. Η Human Rights Activist News Agency, που καταγράφει μόνο επιβεβαιωμένα και ταυτοποιημένα θύματα, ανέφερε περίπου 63 νεκρούς, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οι πραγματικοί αριθμοί ενδέχεται να είναι υψηλότεροι.
Aνοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος
Οι διαδηλώσεις, που έχουν πλέον εξαπλωθεί και στις 31 επαρχίες της χώρας, ξεκίνησαν ως αντίδραση στην καταρρέουσα οικονομία, αλλά σύντομα απέκτησαν σαφή πολιτικό χαρακτήρα. Τα συνθήματα στους δρόμους, όπως «Ελευθερία» και «Θάνατος στον Δικτάτορα», δείχνουν ότι η αμφισβήτηση αγγίζει πλέον τον πυρήνα του θεοκρατικού καθεστώτος που κυβερνά το Ιράν από το 1979. Παρότι οι περισσότερες κινητοποιήσεις χαρακτηρίζονται ειρηνικές, έχουν καταγραφεί και βανδαλισμοί σε κυβερνητικά κτίρια.
Σκληρά μηνύματα από Χαμενεΐ και δικαιοσύνη
Η ιρανική ηγεσία απάντησε με απειλές και σκληρή ρητορική. Ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε «βανδάλους» που, όπως είπε, εξυπηρετούν τα συμφέροντα του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, ο εισαγγελέας της Τεχεράνης προειδοποίησε ότι οι διαδηλωτές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμη και τη θανατική ποινή, ενώ αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε δημόσια τους γονείς να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τις κινητοποιήσεις.
«Η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο»
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Αλί Λαριτζανί, χαρακτήρισε την κατάσταση «πόλεμο», υποστηρίζοντας ότι πίσω από τις ταραχές βρίσκονται «αστικές, ημιτρομοκρατικές ομάδες» και κατηγόρησε ευθέως το Ισραήλ για υποκίνηση της κρίσης.
Απειλές Τραμπ
Την ίδια ώρα, η ένταση κλιμακώνεται και στο διεθνές επίπεδο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα το ιρανικό καθεστώς ότι θα «πληρώσει ακριβά» αν συνεχιστούν οι δολοφονίες διαδηλωτών. «Αν αρχίσουν να πυροβολούν, θα αρχίσουμε να πυροβολούμε κι εμείς», δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι δεν αναφέρεται σε αποστολή χερσαίων στρατευμάτων, αλλά σε σκληρά πλήγματα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «στηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν», ενώ οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και τη νύχτα της Παρασκευής σε Τεχεράνη και άλλες μεγάλες πόλεις, παρά τη συνεχιζόμενη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
