Η εβδομάδα που πέρασε σημαδεύτηκε σε διπλωματικό και εν γένει πολιτικό επίπεδο από τα απόνερα της αμερικανικής επέμβασης στη Βενεζουέλα. Η Ελλάδα, όπως επεσήμαναν από την πρώτη στιγμή στην «Κυριακάτικη Απογευματινή» αρμόδιες διπλωματικές πηγές, είχε ένα λόγο παραπάνω να παρακολουθεί στενά τα τεκταινόμενα και να ανησυχεί ευλόγως για το γεγονός ότι το ∆ιεθνές ∆ίκαιο -το οποίο διαχρονικά κραδαίνει έναντι της αναθεωρητικής Τουρκίας- δείχνει να χάνει την ισχύ του παγκοσμίως. Εκεί έγκειται και ο προβληματισμός της Αθήνας. ∆εδομένης της στρατηγικής σχέσης της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, το υπουργείο Εξωτερικών τοποθετήθηκε πολύ προσεκτικά επί του θέματος, με αποτέλεσμα να μη σηκώσει σκόνη η ανάρτησή του.
Στον αντίποδα, η δήλωση του πρωθυπουργού προκάλεσε αρκετές συζητήσεις. «Ο Νικολάς Μαδούρο ήταν επικεφαλής μιας βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητο πόνο στον λαό της Βενεζουέλας. Το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα. ∆εν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», έγραψε στο Χ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προκαλώντας την «έκρηξη» της αντιπολίτευσης, που χαρακτήρισε την τελευταία φράση του βλαβερή για τα εθνικά μας συμφέροντα.
Στον ΟΗΕ
Πάντως, στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών η δήλωση της Ελλάδας, εκφωνημένη από τον εμπειρότατο Ιωάννη Σταματέκο, τον αναπληρωτή μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, ήταν ξεκάθαρη και είχε -μεταξύ άλλων- αποδέκτη και την Τουρκία: «Η Ελλάδα επαναλαμβάνει ότι ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών και το ∆ιεθνές ∆ίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του ∆ικαίου των Ανθρωπίνων ∆ικαιωμάτων, πρέπει να γίνονται πάντοτε σεβαστά. Υπενθυμίζουμε επίσης την υποχρέωση όλων των μερών να προστατεύουν τους αμάχους, ιδίως σε περιόδους αυξημένων εντάσεων».
Τη δήλωση αυτή ανέγνωσε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος ∆ένδιας, ο οποίος γνωρίζοντας ότι… άπαντες παρακολουθούν, εντός κι εκτός συνόρων, τοποθετήθηκε επί του θέματος χωρίς περιστροφές. «Ο εναγκαλισμός με το ∆ιεθνές ∆ίκαιο είναι κύριο συστατικό διαχρονικά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής», είπε χαρακτηριστικά και προσέθεσε: «∆εν υφίσταται πιθανότητα, είτε στο παρελθόν είτε στο παρόν είτε στο μέλλον, οποιοσδήποτε πρωθυπουργός της Ελλάδας να έχει διατυπώσει ή να διατυπώσει διαφορετική άποψη», απαντώντας έτσι στην κριτική της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, ο κ. ∆ένδιας εξήγησε και όσα θα έπρεπε μάλλον να είχαν ξεκαθαριστεί από την πρώτη στιγμή. Οτι η χώρα μας, που έχει ως ασπίδα το ∆ιεθνές ∆ίκαιο, ουδέποτε θα το έβαζε σε δεύτερη μοίρα. Η φράση «με τα θέματα αυτά δεν είναι να παίζουμε», που εκστόμισε ο υπουργός, δεν ειπώθηκε τυχαία.
Στις δικαιολογημένες ανησυχίες της Ελλάδας, έμπειρα μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος απαντούν ότι η χώρα μας δεν έχει λόγο να φοβάται. Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση του ελληνικής καταγωγής Ρεπουμπλικανού βουλευτή, Γκας Μπιλιράκη, ο οποίος είπε στην «Κυριακάτικη Απογευματινή»: «Θέλω ο ελληνικός λαός να είναι σίγουρος ότι θα είναι προστατευμένος. ∆εν θέλω οι Έλληνες να είναι φοβισμένοι. Η κυριαρχία της Ελλάδας θα είναι πάντα προστατευμένη. Να μη φοβάται καθόλου ο κόσμος, ξέρετε πόσο αγαπώ τους Έλληνες πολίτες».
Κορυφαίοι αναλυτές εκτιμούν ότι τα όσα συνέβησαν στη Βενεζουέλα αποτελούν -εκτός από την έκδηλη επιθυμία ελέγχου του τεράστιου και ανεκμετάλλευτου αποθέματος πετρελαίου της Βενεζουέλας- και μια σαφέστατη εφαρμογή του νέου ∆όγματος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ που δημοσιοποιήθηκε τον Νοέμβριο. Ενα μήνυμα, δηλαδή, του Ντ. Τραμπ προς όλο τον κόσμο ότι οι Αμερικανοί θέλουν να έχουν πλήρη επιρροή στο δυτικό ημισφαίριο. Το σίγουρο είναι, τονίζουν οι ειδικοί, πως όταν συμβαίνουν κινήσεις που αντιβαίνουν στο άρθρο 2, παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ουδείς πρέπει να εφησυχάζει. ∆ιότι αποδεικνύεται ότι έχουμε πλέον εισέλθει σε μια σύνθετη φάση διεθνών σχέσεων κι αυτό πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, ειδικά στην Ελλάδα που δεν έχει την «πολυτέλεια» άλλων χωρών… ∆εν είναι Λουξεμβούργο. Γειτνιάζει με την απρόβλεπτη και απειλητική Τουρκία, η οποία ως γνωστόν δεν πορεύεται με οδηγό το ∆ιεθνές ∆ίκαιο.
Σε δύσκολη θέση η Αγκυρα
Η Αγκυρα, πάντως, ήρθε σε δύσκολη θέση μετά τις πρόσφατες καταιγιστικές εξελίξεις. Τούτο διότι ο Ταγίπ Ερντογάν αφ’ ενός διατηρούσε καλή και πολυεπίπεδη σχέση με τον Νικολάς Μαδούρο και αφ’ ετέρου διότι δεν ήθελε η τοποθέτησή του να δυσαρεστήσει τον Ντόναλντ Τραμπ. Πολλώ δε μάλλον τώρα, που βρίσκεται σε καθεστώς αναμονής για τα αμερικανικά F-35. Μάλιστα, μετά το πρόσφατο τηλεφώνημά του με τον «πλανητάρχη», ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε: «Του εξηγήσαμε τις ευαισθησίες της χώρας μας στο ζήτημα αυτό». Ωστόσο, η φράση, που έδειξε πόσο ευαίσθητο είναι το θέμα για την Τουρκία, ειπώθηκε λίγο αργότερα. Με τον Ταγίπ Ερντογάν να λέει χαρακτηριστικά: «Προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο για την Τουρκία, αλλά και για τον φιλικό λαό της Βενεζουέλας. Στην πλάτη μας κουβαλάμε καλάθι με αβγά».
Καυτή πατάτα; Καλάθι με αβγά; Οποια λόγια και αν επιστρατευθούν για να περιγράψουν τη δύσκολη θέση στην οποία ήρθε ο Ερντογάν, είναι φτωχά. Είναι κοινό μυστικό, άλλωστε, ότι χρυσός από τη Βενεζουέλα έφτανε στην Τουρκία και ότι οι δύο χώρες συνδέονταν με εμπορικές συμφωνίες. Πάντως, ο Ερντογάν έσπευσε να διαψεύσει σενάρια που ήθελαν τον «πλανητάρχη» να σκεφτόταν να «στείλει» τον Νικολάς Μαδούρο στην Τουρκία. Μένει να φανεί αν θα του στοιχίσει εκείνη η φιλία.
Κυριακάτικη Απογευματινή
