Έντονο προβληματισμό και αναστάτωση στους κόλπους του ΝΑΤΟ έχουν προκαλέσει οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί ενδεχόμενης κατάληψης της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι τοποθετήσεις αυτές έχουν θορυβήσει ιδιαίτερα τη Δανία, κράτος-μέλος της Συμμαχίας, αλλά και ευρωπαϊκές χώρες που απορρίπτουν κατηγορηματικά οποιαδήποτε αμφισβήτηση της κυριαρχίας της περιοχής.
Διπλωματικός «πυρετός» στο ΝΑΤΟ
Υπό το βάρος των εξελίξεων, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει εντείνει τις πολιτικές και διπλωματικές του επαφές, επιχειρώντας να καθησυχάσει τους Συμμάχους και να διατηρήσει τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Στο πλαίσιο αυτό, είχε επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, με αντικείμενο τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής και τις πρωτοβουλίες του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της παρουσίας του στον ακραίο βορρά.
Ρούτε: Η Αρκτική ζωτικής σημασίας για τη Συμμαχία
Τη βαρύτητα της Αρκτικής για τη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ ανέδειξε εκ νέου ο Μαρκ Ρούτε από το Ζάγκρεμπ, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρωθυπουργό της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς. Όπως σημείωσε, το άνοιγμα νέων θαλάσσιων οδών αυξάνει τον κίνδυνο ενισχυμένης ρωσικής και κινεζικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Ο Γενικός Γραμματέας υπενθύμισε ότι οκτώ χώρες της Αρκτικής είναι μέλη του ΝΑΤΟ –ΗΠΑ, Καναδάς, Δανία, Ισλανδία, Νορβηγία, Φινλανδία και Σουηδία– με τη Ρωσία να αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Κίνα, αν και μη αρκτική χώρα γεωγραφικά, έχει αποκτήσει αυξημένο ρόλο λόγω της έντονης δραστηριότητάς της στην περιοχή.
Πρακτικά μέτρα και αυξημένη στρατιωτική παρουσία
Σύμφωνα με τον Ρούτε, το ΝΑΤΟ ολοκλήρωσε το 2024 εσωτερικές διαβουλεύσεις για την ενίσχυση της συνεργασίας στην Αρκτική και πλέον προχωρά σε «πρακτικά μέτρα παρακολούθησης». Από το 2025, η Συμμαχία έχει ενισχύσει την εμπλοκή της στην ασφάλεια της περιοχής, έπειτα από αίτημα των επτά συμμάχων του Άπω Βορρά, χαρακτηρίζοντας τη Γροιλανδία «ζωτικό μέρος του εδάφους του ΝΑΤΟ».
Οι δηλώσεις του ήρθαν εν μέσω πληροφοριών ότι ευρωπαϊκές χώρες, με πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας, σχεδιάζουν να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία. Όπως ανέφερε, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για το πώς το ΝΑΤΟ μπορεί να προχωρήσει στο «επόμενο βήμα» ως ενιαία συμμαχία.
Σχέσεις με τις ΗΠΑ και αμυντικές δαπάνες
Ο Μαρκ Ρούτε απέρριψε τα σενάρια εσωτερικής κρίσης στο ΝΑΤΟ, επιλέγοντας να επαινέσει την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων. Όπως τόνισε, η εξισορρόπηση των αμερικανικών δαπανών αποτελεί ζήτημα δικαιοσύνης και ενίσχυσης της συλλογικής άμυνας.
Γαλλικό προξενείο και σαφές μήνυμα Μακρόν
Στο μεταξύ, η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει προξενείο στη Γροιλανδία «εντός των προσεχών ημερών». Η υπουργός Εθνικής Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν, δήλωσε ότι η απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στοχεύει να καταδείξει τον σεβασμό της Γαλλίας στην αυτονομία της περιοχής.
Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής δράσης, η Γαλλίδα υπουργός υπενθύμισε ότι από το 1951 υφίσταται συμφωνία άμυνας μεταξύ ΗΠΑ και Γροιλανδίας, ενώ οι 56.000 κάτοικοι του νησιού έχουν δανική υπηκοότητα. Όπως υπογράμμισε, μια επίθεση θα σήμαινε σύγκρουση μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, εξέλιξη που θα συνιστούσε «εξαιρετικά σοβαρή και ανησυχητική κλιμάκωση».
Υπενθυμίζεται ότι κατά την επίσκεψή του στο Νουούκ τον Ιούνιο του 2025, ο Εμανουέλ Μακρόν είχε δηλώσει πως η Γαλλία επιθυμεί να βρίσκεται «πιο κοντά στους Γροιλανδούς, στο πλευρό τους», σηματοδοτώντας τον αυξημένο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την περιοχή.
