Η Γροιλανδία επιστρέφει στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, καθώς η Ουάσιγκτον εντείνει το ενδιαφέρον της για την Αρκτική και επαναφέρει στο τραπέζι ζητήματα στρατηγικής παρουσίας και πρόσβασης σε κρίσιμους πόρους. Στο φόντο αυτό, επανέρχονται και οι δηλώσεις του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από το 2019, όταν είχε χαρακτηρίσει τη Γροιλανδία «στρατηγικά ενδιαφέρουσα», ανοίγοντας μια συζήτηση που παραμένει ενεργή μέχρι σήμερα.
Το ερώτημα που τίθεται εκ νέου είναι γιατί ένα παγωμένο και αραιοκατοικημένο νησί θεωρείται κρίσιμο για την αμερικανική στρατηγική και πώς συνδέεται με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας–Ρωσίας στον Αρκτικό κύκλο.
Η γεωστρατηγική αξία της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε κομβικό σημείο ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και τον Αρκτικό Ωκεανό. Στρατιωτικοί και αναλυτές ασφαλείας συμφωνούν ότι ο έλεγχος της περιοχής είναι κρίσιμος για την άμυνα του βόρειου ημισφαιρίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν εδώ και δεκαετίες στρατιωτική παρουσία μέσω της αεροπορικής βάσης Thule, η οποία χρησιμοποιείται για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων.
Ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, είχε δηλώσει σε ομιλία του για την Αρκτική ότι «η περιοχή δεν είναι πια ένα παγωμένο περιθώριο του κόσμου, αλλά πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Γροιλανδία θεωρείται κομβικό σημείο ελέγχου νέων θαλάσσιων και εναέριων διαδρομών. Καθώς η τήξη των πάγων ανοίγει νέους ναυτικούς διαδρόμους, η σημασία της Γροιλανδίας ενισχύεται. Η Αρκτική παύει να είναι απομονωμένη ζώνη και μετατρέπεται σε χώρο στρατηγικού ανταγωνισμού.
Τι κρύβει το υπέδαφος του νησιού
Πέρα από τη γεωγραφία, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται και στους φυσικούς πόρους. Σύμφωνα με την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS), η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, απαραίτητων για την παραγωγή σύγχρονων τεχνολογιών, από ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέχρι στρατιωτικά συστήματα.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις για αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, κυρίως σε υπεράκτιες περιοχές. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Reuters, οι εξορύξεις παραμένουν περιορισμένες λόγω υψηλού κόστους, περιβαλλοντικών ανησυχιών και πολιτικών αποφάσεων της τοπικής κυβέρνησης. Σε ακρόαση στο Κογκρέσο, αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας είχε αναφέρει ότι «η πρόσβαση σε ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού για κρίσιμα ορυκτά είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας».
Ο παράγοντας Κίνα και Ρωσία
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία για την αυξανόμενη παρουσία της Κίνα και της Ρωσία στην ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής. Το Πεκίνο έχει επιχειρήσει επενδύσεις σε υποδομές και εξορυκτικά έργα, ενώ η Μόσχα ενισχύει συστηματικά τη στρατιωτική της παρουσία στον βορρά. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει την ενίσχυση ανταγωνιστικών δυνάμεων σε μια περιοχή που θεωρείται κρίσιμη για την εθνική της ασφάλεια.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και διεθνή δημοσιεύματα, ευρωπαϊκές χώρες συμμετέχουν σε ενισχυμένες στρατιωτικές ασκήσεις και αποστολές επιτήρησης στην ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Αν και δεν γίνεται λόγος για μόνιμη ανάπτυξη στρατευμάτων στη Γροιλανδία, η αυξημένη κινητικότητα ερμηνεύεται ως μήνυμα αποτροπής, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός στην περιοχή κλιμακώνεται.
Διαβάστε επίσης:
Γροιλανδία: Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία και Νορβηγία στέλνουν δυνάμεις – Έφτασαν οι πρώτοι στρατιώτες
