Σε νέο κύκλο πολιτικής αστάθειας εισέρχεται η Βουλγαρία, μετά την παραίτηση του προέδρου Ρούμεν Ράντεβ, εν μέσω εκτεταμένων διαδηλώσεων και παρατεταμένου αδιεξόδου στον σχηματισμό κυβέρνησης. Η εξέλιξη οδηγεί τη χώρα σε ακόμη μία πρόωρη εκλογική αναμέτρηση, την όγδοη μέσα σε διάστημα τεσσάρων ετών.
Ο Ρούμεν Ράντεβ είχε προαναγγείλει την προσφυγή σε εκλογές, όταν τα βασικά πολιτικά κόμματα αρνήθηκαν διαδοχικά τις εντολές σχηματισμού κυβέρνησης. Τελευταία που απέρριψε την πρόσκληση του προέδρου ήταν η Συμμαχία για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες, αποτελώντας το τρίτο κόμμα που δεν αποδέχθηκε την εντολή, όπως προβλέπει το Σύνταγμα.
«Οδεύουμε προς εκλογές», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Ράντεβ από το προεδρικό μέγαρο στη Σόφια, επιβεβαιώνοντας το πολιτικό αδιέξοδο. Με την παραίτησή του τη Δευτέρα, ενισχύθηκαν τα σενάρια που τον θέλουν να σχεδιάζει την ίδρυση δικού του πολιτικού φορέα, επιχειρώντας να κεφαλαιοποιήσει το κλίμα δυσαρέσκειας και αβεβαιότητας.
Το χρονικό της κυβερνητικής κρίσης
Η παρούσα κρίση ξεκίνησε στις 11 Δεκεμβρίου, όταν ο πρωθυπουργός Ρόζεν Ζελιαζκόφ υπέβαλε την παραίτηση της κυβέρνησής του, λίγα λεπτά πριν το κοινοβούλιο ψηφίσει πρόταση δυσπιστίας. Η αποχώρησή του ήρθε μετά από εβδομάδες μαζικών κινητοποιήσεων, με αιχμή την ενδημική διαφθορά και τον σχεδιαζόμενο προϋπολογισμό του 2026.
Ο επίμαχος προϋπολογισμός προέβλεπε αυξήσεις στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και σε ορισμένους φόρους, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, καθώς στόχευε στην κάλυψη δημοσιονομικών κενών σε μια ήδη πιεσμένη οικονομία.
Αποτυχημένες εντολές σχηματισμού κυβέρνησης
Μετά την παραίτηση Ζελιαζκόφ, ενεργοποιήθηκε η συνταγματική διαδικασία των διερευνητικών εντολών. Τόσο το κεντροδεξιό GERB-SDS όσο και η μεταρρυθμιστική συμμαχία PP-DB αρνήθηκαν να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό, οδηγώντας αναπόφευκτα στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Η Βουλγαρία, το φτωχότερο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιμετωπίζει έντονη ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, προκειμένου να επιταχύνει την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, να ενισχύσει τις υποδομές της και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Η χώρα, με πληθυσμό περίπου 6,4 εκατομμύρια, υιοθέτησε επίσημα το ευρώ την 1η Ιανουαρίου, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την ένταξή της στην ΕΕ. Οι διαδοχικές κυβερνήσεις υποστήριξαν ότι το ενιαίο νόμισμα θα λειτουργήσει ως μοχλός οικονομικής σταθερότητας και θα περιορίσει εξωτερικές επιρροές, κυρίως από τη Ρωσία.
