Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες επεξεργάζονται ένα εκτεταμένο σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά το τέλος του πολέμου, με στόχο την κινητοποίηση έως και 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια, σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο που αποκαλύπτει το Politico.
Το σχέδιο περιλαμβάνεται σε 18σέλιδο έγγραφο και χαράσσει έναν δεκαετή οδικό χάρτη για την οικονομική ανάκαμψη της χώρας, με βασική επιδίωξη τη μετάβαση από την έκτακτη διεθνή βοήθεια σε ένα βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο και την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έγγραφο της Κομισιόν
Το έγγραφο, με ημερομηνία 22 Ιανουαρίου, διακινήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών. Τρεις Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες, που μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας του θέματος, επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για προσχέδιο στρατηγικού σχεδιασμού υψηλού επιπέδου.
Στην καρδιά της πρωτοβουλίας Βρυξελλών και Ουάσιγκτον βρίσκεται η παρουσίαση της Ουκρανίας ως μελλοντικού κράτους-μέλους της Ε.Ε. και αξιόπιστου επενδυτικού προορισμού, ικανού να προσελκύσει μακροπρόθεσμα κεφάλαια.
Κατάπαυση του πυρός ως βασική προϋπόθεση
Ωστόσο, το ίδιο το σχέδιο αναγνωρίζει ότι η υλοποίησή του εξαρτάται από μια κρίσιμη προϋπόθεση: την κατάπαυση του πυρός. Όσο συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις, η προοπτική μαζικών επενδύσεων παραμένει περιορισμένη, γεγονός που καθιστά την ειρήνη βασικό καταλύτη για την επόμενη ημέρα.
Ο χρηματοδοτικός σχεδιασμός εκτείνεται έως το 2040 και συνοδεύεται από ένα άμεσο επιχειρησιακό πλάνο 100 ημερών, το οποίο αποσκοπεί στην ταχεία ενεργοποίηση των πρώτων μηχανισμών στήριξης και εμπιστοσύνης.
Επιφυλάξεις από τους θεσμικούς επενδυτές
Τις δυσκολίες προσέλκυσης επενδύσεων εν μέσω πολέμου επισημαίνει και η BlackRock, η οποία συμμετέχει στο σχέδιο ως σύμβουλος σε εθελοντική βάση. Ο αντιπρόεδρος του ομίλου, Φίλιπ Χίλντεμπραντ, δήλωσε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ότι για θεσμικούς επενδυτές, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η επένδυση σε μια εμπόλεμη ζώνη είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτεί σωστή χρονική αλληλουχία.
Το αποκαλούμενο σχέδιο «ευημερίας» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ειρηνευτικό πλαίσιο 20 σημείων, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. Το έγγραφο δεν λειτουργεί ως στρατιωτικός οδικός χάρτης, αλλά βασίζεται στην παραδοχή ότι θα έχουν προηγηθεί αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
Κεντρικός ρόλος των ΗΠΑ στην ανοικοδόμηση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες δεν παρουσιάζονται ως απλός δωρητής, αλλά ως στρατηγικός οικονομικός εταίρος, επενδυτής και παράγοντας ενίσχυσης της διεθνούς αξιοπιστίας της ουκρανικής οικονομίας. Το σχέδιο προβλέπει άμεση συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών και τεχνογνωσίας σε κρίσιμους τομείς.
Δεσμεύσεις εκατοντάδων δισ. από διεθνείς οργανισμούς
Σύμφωνα με το έγγραφο, μέσα στην επόμενη δεκαετία η Ε.Ε., οι ΗΠΑ και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα, δεσμεύονται να διαθέσουν συνολικά 500 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 100 δισ. ευρώ μέσω του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ένωσης από το 2028, ποσό που εκτιμάται ότι μπορεί να κινητοποιήσει επενδύσεις άνω των 200 δισ. ευρώ.
Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει επίσης τη δημιουργία ειδικού Ταμείου Επενδύσεων για την Ανοικοδόμηση, με έμφαση σε κρίσιμα ορυκτά, υποδομές, ενέργεια και τεχνολογικά έργα, χωρίς ωστόσο να έχει προσδιοριστεί ακόμη το ακριβές ύψος των κεφαλαίων.
Παρά τη σαφή πολιτική βούληση, το ίδιο το σχέδιο καταλήγει ότι χωρίς ειρήνη, η μετάβαση της Ουκρανίας σε μια αυτοσυντηρούμενη οικονομία παραμένει στόχος μεσοπρόθεσμος και όχι άμεσος.
