Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς έστειλε σαφές μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας ότι η Ευρώπη και η Γερμανία είναι εταίροι και σύμμαχοι, όχι υποτελείς. Από το βήμα του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου, κάλεσε τους Ευρωπαίους να επιδείξουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση απέναντι στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η ήπειρος πρέπει να μάθει «τη γλώσσα της πολιτικής ισχύος», αν θέλει να διαμορφώσει ενεργά το μέλλον της.
Ο Φρίντριχ Μερτς περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ραγδαία, κάνοντας λόγο για την ανάδυση ενός νέου κόσμου μεγάλων δυνάμεων. Όπως σημείωσε, «σε όλον τον κόσμο φυσάει ένας άγριος άνεμος», ωστόσο αυτή η πραγματικότητα δημιουργεί και ευκαιρίες για τη Γερμανία και την Ευρώπη. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη μπορεί να αναδειχθεί σε ισχυρό παίκτη ακριβώς χάρη στις αξίες της, όπως το κράτος δικαίου, το οποίο αποτέλεσε για δεκαετίες τη βάση της διεθνούς της επιρροής.
Συμμαχία με τις ΗΠΑ, χωρίς πολιτική υποταγή
Ο καγκελάριος ξεκαθάρισε ότι η Γερμανία δεν επιδιώκει πολιτική υποταγή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διατλαντική συνεργασία παραμένει στρατηγική επιλογή, όμως πρέπει να στηρίζεται στη σχέση ισότιμων εταίρων. Το «χέρι της συνεργασίας» προς την Ουάσινγκτον, όπως είπε, θα παραμείνει απλωμένο, αλλά με σαφή όρια. Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε «ευρωπαϊκή επιτυχία» την απόσυρση των απειλών του Αμερικανού προέδρου για επιβολή πρόσθετων δασμών, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη και ικανή να αμυνθεί απέναντι στη χρήση των δασμών ως πολιτικού όπλου.
Ενότητα, αυτονομία και ανάπτυξη
Αναφερόμενος στο μέλλον της Ευρώπης, ο Μερτς έθεσε τρεις κρίσιμες αρχές. Πρώτον, την ενότητα των ευρωπαϊκών κρατών ως προϋπόθεση για κάθε ουσιαστική γεωπολιτική παρουσία. Δεύτερον, τον περιορισμό των εξαρτήσεων στον τομέα της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών υποδομών. Και τρίτον, την οικονομική ανάπτυξη ως βασικό εργαλείο διαμόρφωσης παγκόσμιας πολιτικής. Όπως επισήμανε, το αναπτυξιακό χάσμα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οικονομιών όπως των ΗΠΑ και της Κίνας διευρύνεται εδώ και καιρό, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Η σκιά του Αφγανιστάν
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Γερμανός καγκελάριος απέναντι στις υποτιμητικές δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ για τη συμβολή των συμμάχων του ΝΑΤΟ στην αποστολή στο Αφγανιστάν. Χωρίς να τον κατονομάσει, τόνισε ότι δεν θα επιτραπεί η περιφρόνηση μιας αποστολής που πραγματοποιήθηκε και προς το συμφέρον των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπενθύμισε τη θυσία των 59 Γερμανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν και των εκατό που τραυματίστηκαν, υπογραμμίζοντας ότι η προσφορά τους αντιπροσωπεύει την ελευθερία και την ειρήνη. Παρά την ενόχλησή του, ο Μερτς ξεκαθάρισε ότι η Γερμανία δεν επιθυμεί να διακινδυνεύσει μακροχρόνιες συμμαχίες, καθώς η διατλαντική σχέση παραμένει θεμελιώδης αξία.
Νέες συμμαχίες
Ο καγκελάριος κάλεσε τη Γερμανία και την Ευρώπη να αναζητήσουν νέες συνεργασίες πέρα από το παραδοσιακό διατλαντικό πλαίσιο. Όπως είπε, το ευρωπαϊκό μοντέλο μπορεί να αποτελέσει ελκυστική εναλλακτική απέναντι στον ιμπεριαλισμό και την απολυταρχία, τόσο οικονομικά όσο και ιδεολογικά. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός ευέλικτου δικτύου κυρίαρχων κρατών που στηρίζουν μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.
Ελεύθερο εμπόριο
Κλείνοντας, ο Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε τη στήριξή του στο ελεύθερο εμπόριο και στους χαμηλούς ή μηδενικούς δασμούς, τονίζοντας ότι οι ανοιχτές αγορές αποτελούν τον μόνο δρόμο για ευημερία και ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό υπογράμμισε τη σημασία της συμφωνίας Mercosur με τις χώρες της Νότιας Αμερικής και της σύναψης εμπορικής συμφωνίας με την Ινδία. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να ασκήσει κριτική στους Πράσινους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στάση τους απέναντι στη συμφωνία, χαρακτηρίζοντας την επιλογή τους «κάτι παραπάνω από ενοχλητική».
