Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, προχώρησε σε μια ιστορική κίνηση την Πέμπτη, υπογράφοντας νομοθεσία που επιτρέπει την ιδιωτικοποίηση του πετρελαϊκού κλάδου της χώρας. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί το τέλος ενός σοσιαλιστικού μοντέλου που διαμόρφωνε την οικονομική πολιτική της Βενεζουέλας για πάνω από είκοσι χρόνια.
Η μεταρρύθμιση που αλλάζει τη Βενεζουέλα
Το νομοσχέδιο που υπέγραψε η Ντέλσι Ροντρίγκες αναμένεται να αποτελέσει την κορυφαία πρωτοβουλία της κυβέρνησής της. Ο πετρελαϊκός τομέας, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της βενεζουελάνικης οικονομίας, επανατοποθετείται στρατηγικά με σκοπό την προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων. Η βιομηχανία πετρελαίου της χώρας βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση εδώ και αρκετά χρόνια, και η νέα νομοθεσία στοχεύει στην αναγέννησή της.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε λιγότερο από τριάντα ημέρες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στο Καράκας. Η Ροντρίγκες προχώρησε στην επικύρωση του νόμου μόλις δύο ώρες μετά την έγκρισή του από την Εθνοσυνέλευση, παρουσία εργαζομένων του ενεργειακού τομέα και υποστηρικτών της κυβέρνησης.
Οι ΗΠΑ χαλαρώνουν τις κυρώσεις στο βενεζουελάνικο πετρέλαιο
Ταυτόχρονα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ξεκίνησε επίσημα τη μείωση των αυστηρών περιορισμών που είχαν επιβληθεί στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας κατά την πρώτη θητεία Τραμπ. Η κίνηση αυτή διευρύνει τις δυνατότητες αμερικανικών ενεργειακών επιχειρήσεων να λειτουργήσουν στη χώρα.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ο Ρούμπιο είχε παρουσιάσει στη Γερουσία τα σχέδια της Ουάσιγκτον για τη διαχείριση της πώλησης εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη Βενεζουέλα και τον έλεγχο των σχετικών εσόδων. Η χώρα κατέχει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού παγκοσμίως.
Οι ενέργειες και των δύο κυβερνήσεων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ακόμη ριζική γεωπολιτική και οικονομική αλλαγή στη Βενεζουέλα.
Το όραμα για το μέλλον της χώρας
«Μιλάμε για το μέλλον. Μιλάμε για τη χώρα που θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας», τόνισε η Ροντρίγκες αναφερόμενη στη μεταρρύθμιση. Η ίδια είχε προτείνει τις αλλαγές νωρίτερα τον τρέχοντα μήνα, μετά τη δήλωση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας, επιδιώκοντας την ανασυγκρότηση του κλάδου μέσω ξένων κεφαλαίων.
Τέλος στο κρατικό μονοπώλιο της PDVSA
Η νέα νομοθεσία ορίζει ότι ιδιωτικές επιχειρήσεις μπορούν να αναλάβουν τον πλήρη έλεγχο της παραγωγής και εμπορίας πετρελαίου. Αυτό σημαίνει το τέλος του μονοπωλίου της κρατικής Petróleos de Venezuela (PDVSA), τόσο στην εκμετάλλευση όσο και στον καθορισμό τιμών.
Σύμφωνα με το νομοθετικό κείμενο, οι ιδιωτικές εταιρείες θα διαχειρίζονται «τη συνολική λειτουργία των δραστηριοτήτων, με ιδία κεφάλαια, ευθύνη και επιχειρηματικό ρίσκο», αφού αποδείξουν την οικονομική και τεχνολογική τους ικανότητα μέσω επιχειρηματικού σχεδίου που εγκρίνεται από το υπουργείο Πετρελαίου.
Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η κυριότητα των υδρογονανθράκων παραμένει κρατική, ενώ εισάγεται η δυνατότητα διεθνούς διαιτησίας για την επίλυση διαφορών. Το στοιχείο αυτό είναι καθοριστικό για τους ξένους επενδυτές που ανησυχούν για πιθανές μελλοντικές απαλλοτριώσεις.
Φορολογικές ρυθμίσεις και προοπτικές ανάπτυξης
Ο νόμος τροποποιεί το φορολογικό πλαίσιο της εξόρυξης, καθορίζοντας το ανώτατο όριο των δικαιωμάτων στο 30%. Η εκτελεστική εξουσία μπορεί να προσαρμόζει τα ποσοστά ανά έργο, λαμβάνοντας υπόψη τις επενδυτικές ανάγκες και την ανταγωνιστικότητα.
Ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος και επικεφαλής της επιτροπής πετρελαίου της Εθνοσυνέλευσης, Ορλάντο Καμάτσο, δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση «θα μεταμορφώσει την οικονομία της χώρας».
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο βουλευτής Αντόνιο Εκάρρι ζήτησε περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία, προτείνοντας τη δημιουργία δημόσιας πλατφόρμας για την ανάρτηση οικονομικών δεδομένων. «Ας φωτιστεί η βιομηχανία του πετρελαίου», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Από την εποχή Τσάβες στην ιδιωτικοποίηση
Ο νόμος είχε τροποποιηθεί τελευταία φορά πριν από δύο δεκαετίες, όταν ο Ούγκο Τσάβες, μέντορας και προκάτοχος του Μαδούρο, έκανε τον κρατικό έλεγχο του πετρελαίου θεμέλιο της σοσιαλιστικής του επανάστασης.
Μεταξύ 1999 και 2011, τα έσοδα από το πετρέλαιο έφτασαν τα 981 δισεκατομμύρια δολάρια, χρηματοδοτώντας εκτεταμένα κοινωνικά προγράμματα. Ωστόσο, η πτώση των τιμών, η διαφθορά και η κακή διαχείριση οδήγησαν στη σταδιακή κατάρρευση της PDVSA. Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2013 έχει αναγκάσει περισσότερους από 7,7 εκατομμύρια Βενεζουελάνους να μεταναστεύσουν, με τις αμερικανικές κυρώσεις να αποτελούν το τελικό χτύπημα σε έναν ήδη εξασθενημένο πετρελαϊκό τομέα.
