Σε μια ιστορική κίνηση ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσίευσε τον κανονισμό REPowerEU για το φυσικό αέριο (EU/2026/261), θέτοντας νομικό πλαίσιο για τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027. Ο κανονισμός, που εγκρίθηκε στα τέλη του 2025, δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και αποσκοπεί να τερματίσει την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει συγκεκριμένες απαγορεύσεις: από τις 25 Απριλίου 2026 απαγορεύονται τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια εισαγωγής LNG, από τις 17 Ιουνίου 2026 τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια αγωγών, από 1 Ιανουαρίου 2027 τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG και από 30 Σεπτεμβρίου 2027 οι εισαγωγές μέσω αγωγών στα πλαίσια μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Κατ’ εξαίρεση, τα κράτη-μέλη μπορούν να παρατείνουν την προθεσμία έως τις 31 Οκτωβρίου 2027, εφόσον τα επίπεδα πλήρωσης των αποθηκών είναι κάτω από τα υποχρεωτικά όρια ασφαλείας. Παράλληλα, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει νομοθετική πρόταση για την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το 2027.
Η Ελλάδα στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο
Ο κανονισμός επιταχύνει την ανάπτυξη του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας και τη δυνατότητα εισαγωγής αμερικανικού LNG. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ καλούνται να υποβάλουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης του φυσικού αερίου στην Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 2026, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια της αγοράς και η ασφάλεια εφοδιασμού.
Παπασταύρου: Στρατηγικός ρόλος για την Ελλάδα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ως αλλαγή ισορροπιών στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η νέα κατάσταση προσφέρει στην Ελλάδα τον ρόλο ενεργειακού κόμβου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Όπως τόνισε, η επιτυχία του Διαδρόμου δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Πρόσθεσε ότι το εγχείρημα ανοίγει ευκαιρίες για εμπόριο, μεταφορές και ευρύτερα για την οικονομία. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι στις 24 Φεβρουαρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί συνάντηση Υπουργών Ενέργειας στην Ουάσιγκτον για την επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου.
Εξάρχου: Η ανάγκη στήριξης του κάθετου ενεργειακού άξονα
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE, υπογράμμισε από το Νταβός ότι η Ευρώπη πρέπει να εξασφαλίσει εγγυημένες ποσότητες και τιμές LNG από άλλους προμηθευτές, όπως οι ΗΠΑ, πριν από την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Επισήμανε την ανάγκη άμεσης προσαρμογής στη νέα κατάσταση και την υποστήριξη του Κάθετου Ενεργειακού Άξονα από την Ευρώπη, ώστε η προμήθεια αμερικανικού LNG να καταστεί οικονομικότερη και αποτελεσματικότερη.
