Το φιλόδοξο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS), που αναπτύσσεται από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία με στόχο τη δημιουργία μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς, φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα πριν την οριστική ακύρωση. Πληροφορίες από αξιωματούχους σε Παρίσι και Βερολίνο που επικαλείται το Politico περιγράφουν ένα έργο ουσιαστικά «παγωμένο», με τις πιθανότητες κατάρρευσης να υπερτερούν πλέον της επανεκκίνησης.
«Η ανακοίνωση της κατάργησης του προγράμματος είναι πιο πιθανή από την επανεκκίνησή του», ανέφερε αξιωματούχος με γνώση των θέσεων του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ενώ Γάλλος βουλευτής που ασχολείται με την αμυντική πολιτική ήταν ακόμη πιο ωμός: «Το FCAS πέθανε. Όλοι το ξέρουν, αλλά κανείς δεν θέλει να το πει».
Πολιτικό πλήγμα για τον Μακρόν
Η ενδεχόμενη αποτυχία της κοινοπραξίας θα συνιστά σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Μακρόν, ο οποίος είχε εγκαινιάσει προσωπικά το πρότζεκτ το 2017 μαζί με την τότε καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Το πρόγραμμα προβλεπόταν να συνδυάσει επανδρωμένο μαχητικό, σμήνη drones και ένα ψηφιακό «cloud μάχης», αποτελώντας τη ναυαρχίδα της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας.
Ωστόσο εδώ και περίπου έναν χρόνο η πρόοδος έχει ουσιαστικά παγώσει, με τις διαφωνίες να βαθαίνουν αντί να γεφυρώνονται. Παρά τις προσπάθειες του Παρισιού να διατηρηθεί ζωντανό το σχέδιο, οι καθυστερήσεις έχουν πλέον λάβει χαρακτήρα αδιεξόδου.
Σιωπή κυβερνήσεων, ανησυχία στο παρασκήνιο
Το γραφείο Τύπου της γερμανικής κυβέρνησης και το γαλλικό υπουργείο Άμυνας απέφυγαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες περί επικείμενης κατάρρευσης. Επισήμως, Γάλλοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να δηλώνουν ότι επιθυμούν τη συνέχιση του προγράμματος.
«Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να το σώσουμε. Θα δούμε πού θα καταλήξουμε», δήλωσε πρόσφατα ο νέος επικεφαλής της γαλλικής υπηρεσίας προμηθειών όπλων, Πατρίκ Παγιού, επιχειρώντας να κρατήσει χαμηλούς τους τόνους.
Η σύγκρουση Dassault – Airbus
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται το επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος του FCAS και η σφοδρή διαμάχη ανάμεσα στις δύο αεροναυπηγικές κολοσσούς, τη γαλλική Dassault και τη γερμανική Airbus. Οι δύο πλευρές συγκρούονται για την ηγεσία του πρότζεκτ, την τεχνολογική κατεύθυνση και κυρίως για την κατανομή της εργασίας.
Η Dassault πιέζει για μεγαλύτερο έλεγχο στην ανάπτυξη του μαχητικού, κάτι που η Airbus αντιμετωπίζει ως υποβάθμιση του ρόλου της. Παρά τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις, οι δύο κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν τις διαφορές ούτε μέχρι την καταληκτική προθεσμία της 17ης Δεκεμβρίου.
Το αποτέλεσμα είναι ένα πρόγραμμα που, από σύμβολο ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, κινδυνεύει πλέον να περάσει στην ιστορία ως μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες αμυντικής συνεργασίας της ηπείρου.
