Την υιοθέτηση νέας διαδικασίας ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζουν στις Βρυξέλλες προκειμένου να διευκολύνουν την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία. Το σχέδιο αποκαλύπτει το Politico επικαλούμενο δέκα Ευρωπαίους αξιωματούχους και διπλωμάτες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εφόσον το σχέδιο επικρατήσει, θα φέρει στην ΕΕ όχι μόνο την Ουκρανία αλλά επίσης τις Αλβανία και Μολδαβία. Δεν είναι σαφές αν θα ισχύσει το ίδιο και για το Μαυροβούνιο, που στην παρούσα φάση φαίνεται να είναι η χώρα που έχει καλύψει το μεγαλύτερο έδαφος στην ενταξιακή πορεία. Ερωτηματικό αποτελεί, επίσης, το μέλλον για τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Ζητούμενο είναι η Ουκρανία να αποκτήσει θέση «στο τραπέζι της ΕΕ» πριν ολοκληρώσει τις θεσμικές, δικαστικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την πλήρη συμμετοχή. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φέρεται να έχει διαμηνύσει πως η άμεση ένταξη στην ΕΕ είναι το μόνο που θα μπορούσε να «χρυσώσει το χάπι» επαρκώς στους Ουκρανούς για να αποδεχθούν τις υποχωρήσεις που προβλέπει η ειρηνευτική συμφωνία. Για τον λόγο αυτό ζητά να περιληφθεί στη συμφωνία ειδική αναφορά περί ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ το 2027.
Η ενταξιακή διαδικασία στην ΕΕ διαρκεί συνήθως αρκετά χρόνια, στη διάρκεια των οποίων κλείνουν το ένα μετά το άλλο τα κεφάλαια της ενταξιακής συμφωνίας. Με την Ουκρανία προωθείται το σχέδιο «αντίστροφη διεύρυνση», που προβλέπει ένταξη στην αρχή της διαδικασίας εκπλήρωσης των κριτηρίων, όχι στο τέλος της. Φέρεται να είναι ένα από τα εναλλακτικά μοντέλα που παρουσίασε σε πρόσφατη συνάντηση στις Βρυξέλλες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, προφανώς θα πρέπει να γίνει διαθέσιμο και για τις άλλες προς ένταξη χώρες. Το ερώτημα είναι κατά πόσο τα υφιστάμενα κράτη-μέλη συμφωνήσουν. Για να συμβεί αυτό επανέρχεται το σενάριο της ΕΕ των «πολλών ταχυτήτων», με τους «27» να ανήκουν στον σκληρό πυρήνα με πλήρη δικαιώματα και τα νέα κράτη-μέλη να αποκτούν δικαιώματα συμμετοχής στις πολιτικές της ΕΕ και ψήφου ανάλογα με την πρόοδο της ενταξιακής προσπάθειας.
Το σχέδιο, οι προϋποθέσεις και οι προεκτάσεις του αναμένεται να συζητηθούν αύριο σε επίπεδο κορυφής στο περιθώριο της άτυπης Συνόδου. Δύο είναι οι σημαντικότερες ενστάσεις. Η πρώτη αφορά τον κίνδυνο δημιουργίας μίας εξαιρετικά δυσλειτουργικής ΕΕ, όπου 30-35 χώρες, εκ των οποίων πολλές με πληθυσμό μερικών εκατομμυρίων, θα διαθέτουν βέτο στις πολιτικές της. Λύση θα μπορούσε να είναι η κατάργηση του βέτο, αλλά αυτό επίσης δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτό.
Η δεύτερη έχει να κάνει με την ουγγρική κυβέρνηση. Ο Βίκτορ Όρμπαν έχει ξεκαθαρίσει ότι αντιτίθεται ανοιχτά στην ένταξη της Ουκρανίας. Το θέμα μπορεί να λυθεί… μόνο του, εφόσον ο Όρμπαν ηττηθεί στις εκλογές της 12ης Απριλίου. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Πέτερ Μάγιαρ, έχει δηλώσει ότι θα θέσει το ζήτημα σε δημοψήφισμα. Αν, πάλι, ο Βίκτορ Όρμπαν παραμείνει στην εξουσία, θα μπορούσε να τον μεταπείσει ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον οποίο διατηρεί στενές σχέσεις. Με δεδομένο ότι η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ το 2027 περιλαμβάνεται στα 20 σημεία της πρότασης Τραμπ, υπάρχει η ελπίδα πως η Ουάσινγκτον θα παρέμβει πολιτικά. Αν τελικά τίποτα από αυτά δεν ισχύσει, η ΕΕ διατηρεί το «πυρηνικό όπλο» του άρθρου 7 της Συνθήκης, που προβλέπει αναστολή δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους-μέλους, εφόσον αυτό αποδειχθεί ότι παραβιάζει βασικές αξίες της ΕΕ.
Εφημερίδα Απογευματινή
