Στις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του P-TEC στην Ελλάδα, αλλά και στη γεωπολιτική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, αναφέρθηκε την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, μιλώντας στη Munich Security Conference.
Ο σύμβουλος του προέδρου Donald Trump, Jarred Agen, τοποθετούμενος σε πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας, χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», εντάσσοντας τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου στη στρατηγική ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Μάλιστα, απευθυνόμενος στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, που παρακολουθούσε τη συζήτηση, εξέφρασε δημόσια τα συγχαρητήριά του για τον ρόλο της Ελλάδας.
«Η ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο»
«Αυτό ακριβώς εννοούσα όταν μιλούσα για το πώς ο πρόεδρος έχει χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο όπως ποτέ άλλοτε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι προτιμά «να βρίσκεται σε μια εγκατάσταση LNG και να βλέπει τα φορτία να φτάνουν», παρά απλώς να συζητά σε συνέδρια.
Αναφερόμενος στο P-TEC, σημείωσε πως πραγματοποιήθηκαν δύο αποστολές στην Αθήνα το προηγούμενο έτος, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Στόχος, όπως είπε, ήταν η προώθηση συμφωνιών ώστε το φυσικό αέριο να ρέει από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς την ουκρανική αγορά.
Παρά την πρόοδο που καταγράφηκε, τόνισε ότι απαιτούνται επιπλέον βήματα. Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε νέα συνάντηση για τον Κάθετο Διάδρομο στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με στόχο την επίτευξη περαιτέρω συμφωνιών. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι οι χώρες που συμμετέχουν στο εγχείρημα θα συναντηθούν εκ νέου στο Χιούστον, στο περιθώριο του CERAWeek (23–27 Μαρτίου), επιδιώκοντας νέα βήματα υλοποίησης.
Συμφωνίες LNG
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και από τον διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της Naftogaz, Oleksiy Ryabchyn, ο οποίος ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες για τη στήριξη προς την Ουκρανία. Όπως σημείωσε, η συμβολή των αμερικανικών αρχών βοήθησε στη διαμόρφωση ενιαίας τιμολογιακής δομής για τον Κάθετο Διάδρομο, διευκολύνοντας την πρώτη συμφωνία με ελληνικούς ενεργειακούς φορείς.
Στις 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz.
Το πρώτο φορτίο LNG αναμένεται να φτάσει στη Ρεβυθούσα και να κατευθυνθεί στην Ουκρανία τον Μάρτιο, μέσω του λεγόμενου Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία). Η μέγιστη προς μεταφορά ποσότητα ανέρχεται σε 1 εκατ. MWh (1 TWh), υπό την προϋπόθεση ότι θα διατεθεί επαρκής διασυνοριακή χωρητικότητα – η οποία το προηγούμενο διάστημα κυμαινόταν γύρω στις 700.000 MWh (0,7 TWh).
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη εμπορική συμφωνία προμήθειας αμερικανικού LNG υλοποιήθηκε ήδη από το 2026 και όχι από το 2030, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί, επιταχύνοντας ουσιαστικά την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας.
