Σε ψυχρό κλίμα ολοκληρώθηκε η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, η οποία χαρακτηρίστηκε από την επικοινωνιακή αντεπίθεση της Ουάσινγκτον. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, επέλεξε για τον εαυτό του τον ρόλο του διαλλακτικού συνομιλητή, ωστόσο το περιεχόμενο της ομιλίας του δεν άφησε κανένα περιθώριο παρερμηνείας στους ηγέτες της Ευρώπης για το αβέβαιο μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.
Μπορεί η αναφορά του στον «αδιάσπαστο δεσμό» μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης να ήταν σκόπιμη για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων, ωστόσο η ουσία δεν άλλαξε. Η στρατηγική της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ παραμένει αμετακίνητη, με τον Ρούμπιο να υπονοεί, εμμέσως πλην σαφώς, ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι οφείλουν είτε να συνταχθούν πλήρως με την εκστρατεία αναδιαμόρφωσης του διεθνούς συστήματος προς όφελος της Ουάσινγκτον είτε να «κάνουν στην άκρη».
Ο λόγος του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν είχε τις οξείες γωνίες της εμπρηστικής ομιλίας του Βανς το 2025, αλλά επανέλαβε με σαφήνεια τις θέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για την ενεργειακή πολιτική και τη μετανάστευση, επικρίνοντας την ευρωπαϊκή στάση στους δύο αυτούς τομείς. Χαρακτήρισε τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως «κατευνασμό», ενώ προειδοποίησε πως η μαζική μετανάστευση αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τον δυτικό πολιτισμό. Η δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων αξιωματούχων για τις δηλώσεις του ήταν έκδηλη, καθώς αντιλαμβάνονταν ότι, παρά την ηπιότερη ρητορική, η ουσία της αμερικανικής στρατηγικής παραμένει εστιασμένη στη μετάβαση από έναν κόσμο αξιών σε έναν κόσμο συμφερόντων.
Στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις οι Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν ακόμη πιο κυνικοί ως προς τις προθέσεις τους. Ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, ξεκαθάρισε ενώπιον Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η Ουάσινγκτον και η Ευρώπη μοιράζονται κοινά συμφέροντα αλλά όχι κατ’ ανάγκην κοινές αξίες, καλώντας τη Γηραιά Ήπειρο να αναλάβει το βάρος της ίδιας της άμυνάς της.
Η στάση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με τον Φινλανδό πρωθυπουργό Αλεξάντερ Στουμπ να δηλώνει πως η Ευρώπη δεν πρόκειται να ασπαστεί την ιδεολογία MAGA, την οποία χαρακτήρισε εχθρική προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη φιλελεύθερη διεθνή τάξη πραγμάτων. Η Γαλλίδα υφυπουργός Άμυνας, Αλίς Ρουφό, προειδοποίησε στο Μόναχο για τον κίνδυνο της άρνησης αντιμετώπισης της πραγματικότητας, καλώντας τους Ευρωπαίους να διαβάσουν προσεκτικά τα αμερικανικά στρατηγικά κείμενα που αναφέρονται στην «πολιτισμική παρακμή» της Ευρώπης. Η ανησυχία εντάθηκε από την απόφαση του Ρούμπιο να μεταβεί αμέσως μετά το Μόναχο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, μία κίνηση που ερμηνεύτηκε ως σαφής στήριξη προς κυβερνήσεις που αποκλίνουν από την κεντρική ευρωπαϊκή γραμμή.
Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναλαμβάνει εκ μέρους της Γαλλίας την πρωτοβουλία για την «επαναδιατύπωση της πυρηνικής αποτροπής» ώστε να συμπεριλάβει και τα συμβατικά όπλα όπως οι πύραυλοι βαθέος πλήγματος. Μια ιστορική ομιλία για το γαλλικό πυρηνικό δόγμα αναμένεται στις αρχές Μαρτίου, ενώ υπάρχουν συζητήσεις μεταξύ Γαλλίας, Γερμανίας και Σουηδίας με στόχο μια ολιστική προσέγγιση της άμυνας, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και τη χρηματοδότηση του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου από άλλα κράτη-μέλη, την ώρα που ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε νέα συζήτηση δεν θα πρέπει να υπονομεύει τον ηγετικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην πυρηνική ομπρέλα της Συμμαχίας.
Εφημερίδα Απογευματινή
