Σε αδιέξοδο οδηγούν Γαλλία και Γερμανία το πρόγραμμα FCAS, που φιλοδοξούσε να εξοπλίσει την πολεμική αεροπορία των ευρωπαϊκών κρατών. Το FCAS σχεδιάστηκε ως σύνολο οπλικών συστημάτων για την αντικατάσταση των Rafale και Eurofighter έως το 2040, περιλαμβάνοντας ένα μαχητικό αεροσκάφος, drones και ένα «νέφος μάχης».
Η κόντρα των δύο χωρών για τις προδιαγραφές του μαχητικού δεν αφορά πλέον μόνο τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά το ίδιο το όραμα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις πιέσεις για αγορά αμερικανικών όπλων. Ο Εμανουέλ Μακρόν εμφανίζεται υπέρμαχος ενός κοινού μοντέλου, υποστηρίζοντας ότι η τυποποίηση είναι ο μόνος τρόπος για να είναι η Ευρώπη ανταγωνιστική απέναντι σε δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ ή η Ινδία. «Είναι η καλύτερη χρήση των χρημάτων μας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στον αντίποδα, ο Φρίντριχ Μερτς υποστηρίζει ότι οι ανάγκες των δύο χωρών δεν συμπίπτουν, καθώς η Γαλλία απαιτεί αεροσκάφη ικανά να φέρουν πυρηνικά όπλα και να επιχειρούν από αεροπλανοφόρα. Η γερμανική πλευρά (και η Airbus) προκρίνει την ανάπτυξη δύο διαφορετικών αεροσκαφών, κάτι που το Παρίσι απορρίπτει ως «θάνατο» του κοινού project.
Η βιομηχανική διαμάχη μεταξύ της γαλλικής Dassault και της Airbus για τον έλεγχο του σχεδιασμού έχει οδηγήσει το πρόγραμμα σε τέλμα, με το Βέλγιο (χώρα-παρατηρητή) να κάνει λόγο για «θανατική καταδίκη» του FCAS.
Το ευρωπαϊκό αδιέξοδο περιπλέκεται από τις ωμές προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον. Η κυβέρνηση Τραμπ απειλεί με αντίποινα εάν η ΕΕ υιοθετήσει κανόνες «Buy European», ευνοώντας τις εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες. Το Πεντάγωνο ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης των αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά θα οδηγήσει σε ακύρωση των εξαιρέσεων που επιτρέπουν σε ευρωπαϊκούς κολοσσούς (όπως οι Leonardo και Saab) να διεκδικούν συμβόλαια στις ΗΠΑ. Τα 19 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν εξασφαλίσει αμερικανική άδεια ώστε οι εταιρείες τους να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς του Πενταγώνου.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, διαπιστώνεται το παράδοξο ο Τραμπ να απαιτεί από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν το βάρος της άμυνάς τους, αλλά να τους απαγορεύει να το πράξουν με δικά τους μέσα. Με το 65% των ευρωπαϊκών εξοπλιστικών εισαγωγών να προέρχεται ήδη από τις ΗΠΑ (F-35, Patriot, HIMARS), η πίεση για «υποταγή» στα αμερικανικά οπλικά συστήματα θέτει σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση προγραμμάτων όπως το FCAS.
Εφημερίδα Απογευματινή/ΑΠΟ ΤΟΝ
Γιάννη Κυριακίδη
