Με το δάχτυλο στη σκανδάλη βρισκόταν, μέχρι και την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος με δηλώσεις του, πριν από το Σαββατοκύριακο, δεν απέκλεισε ένα περιορισμένης εμβέλειας χτύπημα στο Ιράν. Οι τελευταίες κινήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν υπενθυμίζουν στην παγκόσμια κοινότητα ότι το «παιχνίδι» των επιδιώξεων, της προβολής εκατέρωθεν συμφερόντων και της διάθεσης για άμεσες απαντήσεις τώρα ξεκινά.
Όπως φαίνεται, το «παιχνίδι» δεν τελείωσε το περασμένο καλοκαίρι, όταν στον πόλεμο διάρκειας 12 ημερών ανάμεσα σε Ισραήλ και Ιράν οι ΗΠΑ αποφάσισαν κομβικής σημασίας χτύπημα με έμφαση στη βασική δύναμη της Τεχεράνης, τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η κατάθεση των «όπλων» δεν είναι γεγονός. Ο πρωτοφανής αναβρασμός με τα ιστορικής σημασίας επεισόδια στο Ιράν, στην καρδιά του φετινού χειμώνα, κατέδειξε την κόπωση στον κορμό της ιρανικής κοινωνίας και έδωσε το «πάτημα» στην Ουάσινγκτον να μιλήσει για μία πιθανή ανάγκη της ιρανικής κοινωνίας που συνδέεται με την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος.
Ωστόσο, μία πιθανή παρέμβαση των ΗΠΑ στην κατεύθυνση της μετάβασης σε ένα άλλο καθεστώς ενδεχομένως να ξυπνήσει μνήμες από το 2003 με τον πόλεμο του Ιράκ, κάτι που θα σήμαινε την εδραίωση του χάους. Για ορισμένους, ωστόσο, οι αλλαγές στη Μέση Ανατολή, μετά και την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ και τις προσπάθειες για την επόμενη μέρα στη Γάζα, συνδέονται με μία νέα «Αραβική Ανοιξη». Με τα σενάρια να είναι πολλά και τις ανησυχίες ακόμη μεγαλύτερες, μένει να φανεί πώς θα αντιμετωπίσει το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς τις νέες προκλήσεις.
Οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν πέρυσι στο πλαίσιο του λεγόμενου Δωδεκαήμερου Πολέμου, που ξεκίνησε το Ισραήλ τον Ιούνιο. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν βομβαρδιστικά αεροσκάφη B-2 για να χτυπήσουν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσε το Reuters δείχνουν ότι έκτοτε έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες επισκευής και ανακατασκευής σε διάφορες πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών Natanz και Isfahan.
Η ηγεσία του Ιράν, εν τω μεταξύ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες στη Γενεύη της Ελβετίας μαρτυρούν «πρόοδο», ουσιαστικό αποτέλεσμα ωστόσο δεν διαφαίνεται. Το Ιράν αρνείται, από την πλευρά του, ότι επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο. Η Τεχεράνη έχει επίσης ξεκινήσει τις δικές της στρατιωτικές ασκήσεις, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών πυραύλων και μιας ναυτικής αποστολής στα Στενά του Ορμούζ, στην οποία συμμετείχαν και ρωσικές δυνάμεις.
Στο μεταξύ, το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο στον κόσμο, ενεργοποίησε το Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης (AIS), δείχνοντας τη θέση του στον Ατλαντικό Ωκεανό, σύμφωνα με το MarineTraffic.
Δύο από τα 11 ενεργά αεροπλανοφόρα της αμερικανικής ναυτικής δύναμης έχουν λάβει εντολή να μεταβούν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα δε με το αμερικανικό Μέσο Ενημέρωσης USNI News, μια σειρά από άλλα πολεμικά πλοία δραστηριοποιούνται στα Στενά του Ορμούζ, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, υπενθυμίζεται ότι είχε δηλώσει πως δεν εμπλουτίζει ουράνιο. Ο Τραμπ τόνισε πάντως το περασμένο θερμό γεωπολιτικά καλοκαίρι ότι οι επιθέσεις «κατέστρεψαν» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, αλλά η ακριβής έκταση των ζημιών είναι άγνωστη, καθώς η Τεχεράνη έχει απαγορεύσει την πρόσβαση σε διεθνείς επιθεωρητές. Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό. Οι ΗΠΑ και άλλες χώρες υποψιάζονται, όμως, ότι η Τεχεράνη αποσκοπεί τελικά στην ανάπτυξη όπλων, κάτι που αποτελεί ευθεία απειλή και για το Ισραήλ.
Σε επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ, δήλωσε ότι ενώ το Ιράν δεν επιδιώκει «ένταση ή πόλεμο και δεν θα ξεκινήσει πόλεμο», οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια των ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί «αποφασιστικά και αναλογικά». «Σε τέτοιες περιστάσεις, όλες οι βάσεις, οι εγκαταστάσεις και τα περιουσιακά στοιχεία της εχθρικής δύναμης στην περιοχή θα αποτελούν νόμιμους στόχους στο πλαίσιο της αμυντικής αντίδρασης του Ιράν», δήλωσε ο Ιραβάνι.
Προ ημερών, ο Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι έχει λίγες μέρες για να καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, με τις ΗΠΑ να συνεχίζουν να συγκεντρώνουν στρατιωτικές δυνάμεις, το Ιράν να πραγματοποιεί ασκήσεις με τη Ρωσία και την Ευρώπη να φοβάται έναν επικείμενο περιφερειακό πόλεμο.
Στα ψιλά δεν μπορεί να περάσει και η άλλη προειδοποίηση του Τραμπ ότι 10 έως 15 ημέρες είναι «αρκετός χρόνος» για το Ιράν, ώστε να καταλήξει σε συμφωνία, καθώς η Ουάσινγκτον ζητά από την Τεχεράνη να δεσμευθεί να τερματίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το ζήτημα είναι ποιος θα είναι ο απόηχος ενός αμερικανικού χτυπήματος στο Ιράν, κατά πόσο θα επιτευχθεί ο ουσιαστικός περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος, πώς θα αντιμετωπιστούν οι ενδεχόμενες συνέπειες από τα ιρανικά αντίποινα και τι θα συμβεί με το ιρανικό καθεστώς, εάν δηλαδή ο χρόνος θα γυρίσει πίσω στο 1979, για να γραφτεί ξανά η ιστορία, αυτήν τη φορά στις επιταγές της δημοκρατικής ομαλότητας…
Εφημερίδα Κυριακάτικη Απογευματινή
