Συμπληρώνονται σήμερα τέσσερα χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τα ξημερώματα της 24ης Φεβρουαρίου 2022 ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανακοίνωσε την απόφασή του να εξαπολύσει μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην ανατολική Ουκρανία για να επιβάλει την «αποστρατιωτικοποίηση και αποναζιστικοποίηση» της περιοχής.
Λίγα λεπτά αργότερα ακούστηκαν εκρήξεις σε Κίεβο, Χάρκοβο, Οδησσό και Ντονμπάς. Ρωσικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν σε Μαριούπολη και Οδησσό. Πλήθος αρμάτων μάχης εισήλθε μέσω των συνόρων Ουκρανίας – Λευκορωσίας – Ρωσίας. Μεγάλη μάχη δόθηκε στο αεροδρόμιο Αντόνοφ στα προάστια του Κιέβου, το οποίο αρχικά κατέλαβαν Ρώσοι αλεξιπτωτιστές, αλλά σε λίγες ώρες ανακατέλαβε ο ουκρανικός στρατός. Τις επόμενες ημέρες κατέστη σαφές ότι η ρωσική επίθεση κατά του Κιέβου απέτυχε, με δεκάδες ρωσικά τανκς να καταστρέφονται καθ’ οδόν.
Μέσα σε λίγες ημέρες έγινε ξεκάθαρο πως οι αρχικές εκτιμήσεις για έναν σύντομο πόλεμο ήταν λανθασμένες. Ο ρωσικός στρατός έδειξε να πάσχει σημαντικά σε συντονισμό. Στις 28 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση Ρώσων και Ουκρανών αξιωματούχων με την ελπίδα επίτευξης συμφωνίας ειρήνης. Ακολούθησαν νέοι γύροι επαφών, αλλά σύντομα διαφάνηκε αδιέξοδο.
Στις αρχές Απριλίου η Μόσχα απέσυρε στρατεύματα από το βόρειο μέτωπο, θέλοντας να ενισχύσει τις δυνάμεις στα μέτωπα ανατολικά και νότια, όπου τα ρωσικά στρατεύματα κατάφεραν να καταλάβουν σημαντικά εδάφη. Ιδιαίτερα αιματηρή υπήρξε η μάχη στο τεράστιο εργοστάσιο χάλυβα Αζοφστάλ στη Μαριούπολη. Επί τρεις εβδομάδες οι δύο πλευρές συγκρούονταν σκληρά, ειδικά με το Τάγμα Αζόφ, σε υπόγειες στοές και δεξαμενές. Τον Μάιο του 2022 οι ουκρανικές δυνάμεις παρέδωσαν το εργοστάσιο.
Τον Αύγουστο ξεκίνησε ουκρανική αντεπίθεση στο νότιο μέτωπο. Μέχρι τον Νοέμβριο οι Ουκρανοί κατάφεραν να απελευθερώσουν τη Χερσώνα στη νότια Ουκρανία, διασφαλίζοντας ότι δεν θα καταληφθεί η Οδησσός. Απώθησαν επίσης τα ρωσικά στρατεύματα στο βορειοανατολικό μέτωπο, μακριά από το Χάρκοβο, δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας.
Τον Οκτώβριο οι ρωσικές δυνάμεις άρχισαν να βομβαρδίζουν τις ουκρανικές πόλεις, στοχεύοντας πρωτίστως σε υποδομές, καθώς ξεκινούσε ο βαρύς χειμώνας. Τον Ιούνιο του 2023 η Ουκρανία επιχείρησε νέα αντεπίθεση με στόχο την απώθηση των Ρώσων από τα νότια εδάφη, αλλά τελικά αυτή απέτυχε.
Τα επόμενα χρόνια ο πόλεμος εξελίχθηκε σε σύγκρουση χαρακωμάτων, με τα drones να αποκτούν όλο και μεγαλύτερο ρόλο. Πρωτοφανής υπήρξε η μάχη για το Μπαχμούτ στο ανατολικό μέτωπο. Ξεκίνησε με την εισβολή το 2022 και συνεχίστηκε μέχρι τον Μάιο του 2023. Στη διάρκεια της μακράς πολιορκίας εξελίχθηκαν εκατοντάδες αστικές μάχες για τον έλεγχο ενός δρόμου ή ενός κτιρίου. Παρά τις τεράστιες απώλειες, τελικά οι Ρώσοι κατάφεραν να ελέγξουν τον κρίσιμο οδικό και σιδηροδρομικό κόμβο για τον έλεγχο του Ντονμπάς. Ιδιαίτερα σκληρές υπήρξαν και οι μάχες για τον έλεγχο της βιομηχανικής πόλης Αβντίιβκα, κοντά στο Ντόνετσκ, επίσης στρατηγικής σημασίας. Τον Φεβρουάριο του 2024 ο ουκρανικός στρατός υποχώρησε για να αποφύγει την περικύκλωση.
Ύστερα από τέσσερα χρόνια μαχών τα ρωσικά στρατεύματα ελέγχουν περίπου το ένα πέμπτο του ουκρανικού εδάφους – 116.000 έως 120.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν το σύνολο της περιοχής του Ντονμπάς. Όσα δεν κατέκτησαν ζητούν να τους εκχωρηθούν στο πλαίσιο της συμφωνίας εκεχειρίας. Οι στρατιωτικές απώλειες, τραυματίες και νεκροί, εκτιμάται ότι ξεπερνούν το 1.800.000, με περίπου τα δύο τρίτα να είναι Ρώσοι. Πάνω από 15.000 Ουκρανοί πολίτες έχουν σκοτωθεί και σχεδόν 10.000.000 έχουν εκτοπιστεί.
Εφημερίδα Απογευματινή
