Η Ιρλανδία προχωρά σε σχέδιο ενίσχυσης των δυνατοτήτων ραντάρ και υποθαλάσσιας επιτήρησης, ενώ παράλληλα επιδιώκει στενότερη συνεργασία με κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων υβριδικών απειλών στον Βόρειο Ατλαντικό. Οι κατευθύνσεις αυτές περιλαμβάνονται στο νέο «Σχεδιασμό της Στρατηγικής Θαλάσσιας Ασφάλειας» που δημοσιοποίησε η χώρα.
Παρότι διατηρεί διαχρονικά καθεστώς στρατιωτικής ουδετερότητας και καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό αμυντικών δαπανών στην ΕΕ, η Ιρλανδία έχει βρεθεί στο στόχαστρο επικρίσεων για την περιορισμένη ικανότητά της να επιτηρεί και να προστατεύει τα χωρικά της ύδατα. Σύμφωνα με τη στρατηγική καλύπτουν έναν «κόμβο σημαντικών διατλαντικών καλωδίων δεδομένων και κρίσιμων ενεργειακών διασυνδέσεων»
Η δημοσίευση της στρατηγικής έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για πιθανές απειλές από τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσία, δηλαδή πλοία που –κατά το έγγραφο– ενδέχεται να χρησιμοποιούνται και για δραστηριότητες κατασκοπείας ή δολιοφθοράς. Η Μόσχα απορρίπτει τις σχετικές κατηγορίες.
Το ιρλανδικό Υπουργείο Άμυνας εισηγείται στενότερη συνεργασία με χώρες του ΝΑΤΟ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία, ενώ προτείνεται να εξεταστεί και η συμμετοχή της χώρας σε δραστηριότητες της Joint Expeditionary Force, της Ομάδας Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης που απαρτίζεται από δέκα βορειοατλαντικές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες χαρακτηρίζονται «ζωτικής σημασίας».
Το ζήτημα της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ ή με στρατιωτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει πολιτικά ευαίσθητο στην Ιρλανδία, καθώς η στρατιωτική ουδετερότητα απολαμβάνει ευρείας λαϊκής στήριξης. Ωστόσο, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι εξελίξεις δεν αφήνουν περιθώρια αδράνειας. «Αν συνέβαινε οτιδήποτε στους αγωγούς φυσικού αερίου με τη Βρετανία, δεν θα είχαμε οικονομία σε δέκα ημέρες», δήλωσε ο πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν στο κοινοβούλιο, απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης.
Η στρατηγική προβλέπει την κάλυψη «κρίσιμων κενών» στην επιτήρηση μέσω ανάπτυξης νέων συστημάτων ραντάρ, ρυμουλκούμενων σόναρ και ηχοσημαντήρων (sonobuoys) μέσα στην επόμενη διετία. Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση διαστημικών τεχνολογιών και η ενίσχυση της συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα ανταλλαγής δεδομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ευρύτερη χρήση μη επανδρωμένων σκαφών και θαλάσσιων drones.
Το 2023, η Ιρλανδία δαπάνησε περίπου το 0,2% του ΑΕΠ της για την άμυνα –το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση– έναντι μέσου όρου 1,3% στα κράτη-μέλη, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας. Αν και η κυβέρνηση επισημαίνει ότι ο προϋπολογισμός για το 2026, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, είναι αυξημένος κατά περίπου ένα τρίτο σε σχέση με τέσσερα χρόνια πριν, δεν έχουν παρουσιαστεί σχέδια για ουσιαστική σύγκλιση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
