Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στη Γενεύη, με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο και τη στρατιωτική πίεση να κλιμακώνεται. Ο τρίτος γύρος των συνομιλιών διεξάγεται υπό τη σκιά ανοιχτών προειδοποιήσεων για ενδεχόμενα αμερικανικά πλήγματα, σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματικής οδού.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι προσέρχεται με «σοβαρότητα και ευελιξία», επιδιώκοντας συμφωνία που θα συνδυάζει περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα με ουσιαστική άρση των κυρώσεων. Ωστόσο, το περιθώριο ελιγμών εμφανίζεται στενό, καθώς η πίεση εντός και εκτός της χώρας αυξάνεται.
Σαφές μήνυμα Τραμπ
Κατόπιν εντολής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, αναπτύσσοντας αεροπλανοφόρα, μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία. Το USS Gerald R. Ford απέπλευσε από τη Σούδα με προορισμό τη Χάιφα, ενώ μαχητικά F-22 εστάλησαν στο Ισραήλ, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού.
Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, ο Τραμπ επανέλαβε ότι προτιμά διπλωματική λύση, αλλά ξεκαθάρισε πως δεν θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Είχε προηγηθεί προειδοποίησή του ότι το Ιράν διαθέτει διορία 10 έως 15 ημερών για να καταλήξει σε συμφωνία, διαφορετικά θα υπάρξουν «πολύ άσχημες συνέπειες».
Στις συνομιλίες συμμετέχουν, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ την ιρανική πλευρά εκπροσωπεί ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Τη διαμεσολάβηση έχει αναλάβει ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαϊντί.
Οι «κόκκινες γραμμές»
Το βασικό αγκάθι παραμένει ο εμπλουτισμός ουρανίου εντός ιρανικού εδάφους, τον οποίο η Ουάσινγκτον θεωρεί πιθανή οδό προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι το πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα και ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της στην πυρηνική τεχνολογία.
Στο τραπέζι φέρονται να βρίσκονται προτάσεις για περιφερειακή κοινοπραξία εμπλουτισμού ουρανίου και για διαχείριση των περίπου 400 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου υλικού που διαθέτει το Ιράν. Σε αντάλλαγμα, η ιρανική ηγεσία ζητεί ουσιαστική άρση των κυρώσεων που έχουν πλήξει την οικονομία.
Την ίδια ώρα, ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις, με την οικονομική κρίση και τις κοινωνικές αναταραχές να επιβαρύνουν το πολιτικό κλίμα. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι η χώρα δεν επιδιώκει την ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής, επικαλούμενος τη σχετική θρησκευτική απαγόρευση.
Σενάρια σύγκρουσης
Η αυξημένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία έχει εντείνει τους φόβους για ευρύτερη ανάφλεξη. Το Ισραήλ, δια του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται συμφωνία που δεν θα περιλαμβάνει περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και στη στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.
Δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων αναφέρουν ότι εξετάζονται σενάρια στοχευμένων πληγμάτων κατά των Φρουρών της Επανάστασης ή πυρηνικών εγκαταστάσεων, εφόσον οι συνομιλίες αποτύχουν. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα απαντήσει πλήττοντας αμερικανικούς στόχους στη Μέση Ανατολή.
