Η Ευρωπαϊκή επιτροπή παρουσίασε ένα νέο, ολοκληρωμένο θεματολόγιο για την πρόληψη και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας χαράσσοντας τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις εξελισσόμενες απειλές της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας «ProtectEU» και στοχεύει στην ενίσχυση της ετοιμότητας, της ανθεκτικότητας και της συλλογικής αντίδρασης της ΕΕ, σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές μεταβάλλονται ραγδαία λόγω τεχνολογικών και γεωπολιτικών εξελίξεων.
Οι νέες προκλήσεις
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η αυξανόμενη κατάχρηση ψηφιακών και αναδυόμενων τεχνολογιών, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την τεχνητή νοημοσύνη έως τα τρισδιάστατα εκτυπωμένα όπλα και τα drones, μετασχηματίζει τον τρόπο δράσης τρομοκρατικών οργανώσεων.
Παράλληλα, καταγράφεται αυξημένη ριζοσπαστικοποίηση ανηλίκων, με τους νέους να αποτελούν ολοένα και συχνότερο στόχο στρατολόγησης μέσω διαδικτύου. Το τοπίο επιβαρύνεται περαιτέρω από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη δράση κρατικών και μη κρατικών παραγόντων.
Έξι βασικοί πυλώνες δράσης
Το νέο θεματολόγιο στηρίζεται σε έξι κεντρικούς άξονες:
1. Πρόβλεψη απειλών και ενίσχυση της ανάλυσης πληροφοριών
Η Επιτροπή δίνει έμφαση στη βελτίωση της πρόβλεψης και της έγκαιρης ανίχνευσης απειλών μέσω:
- Ενίσχυσης της ενιαίας ικανότητας ανάλυσης πληροφοριών της ΕΕ (SIAC).
- Αναβάθμισης των αναλυτικών δυνατοτήτων της Europol, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής πληροφοριών ανοικτής πηγής (OSINT).
- Στήριξης της έρευνας για την ασφάλεια σε αναδυόμενες τεχνολογίες (ΤΝ, κρυπτοστοιχεία, drones, 3D όπλα), μέσω ειδικών προσκλήσεων στο πρόγραμμα Horizon Europe και στο Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας.
2. Πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης
Η πρόληψη παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
- Δημιουργία εργαλειοθήκης πρόληψης από τον Κόμβο Γνώσεων για τη Ριζοσπαστικοποίηση, με πρακτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης ανηλίκων.
- Κοινοτικό πρόγραμμα ύψους 5 εκατ. ευρώ για έργα έγκαιρης πρόληψης, με έμφαση στην ενδυνάμωση των νέων, την ψηφιακή ανθεκτικότητα και τη συνοχή των κοινοτήτων.
3. Προστασία στο διαδίκτυο
Το διαδίκτυο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πεδίο τρομοκρατικής δραστηριότητας — από την προπαγάνδα και τη στρατολόγηση έως τη χρηματοδότηση και τη μετάδοση επιθέσεων.
Η Επιτροπή προτείνει:
- Επανεξέταση του κανονισμού για το τρομοκρατικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο μετά την αξιολόγησή του το 2026 και αυστηρή εφαρμογή του Digital Services Act.
- Ενίσχυση της εθελοντικής συνεργασίας με παρόχους μέσω του Φόρουμ της ΕΕ για το Διαδίκτυο.
- Μετεξέλιξη του υφιστάμενου πρωτοκόλλου κρίσεων σε ευρύτερο πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων στο διαδίκτυο, με έγκαιρη εμπλοκή αρχών και πλατφορμών.
4. Προστασία στον φυσικό χώρο
Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας δημόσιων χώρων και κρίσιμων υποδομών.
Η Επιτροπή προτίθεται:
- Να προτείνει μελλοντική πορεία για «διαδικασία μετά τη θετική απάντηση» στο πλαίσιο της αξιολόγησης του Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, ενθαρρύνοντας την ανταλλαγή πληροφοριών για τρομοκρατικές καταχωρίσεις.
- Να εξετάσει την επέκταση του πλαισίου προηγμένων ταξιδιωτικών πληροφοριών ώστε να καλύπτει ιδιωτικές πτήσεις, θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές.
- Να επενδύσει 30 εκατ. ευρώ για έργα ασφάλειας δημόσιων χώρων.
- Να ενισχύσει οικονομικά και επιχειρησιακά το συμβουλευτικό πρόγραμμα προστασίας ασφάλειας της ΕΕ.
5. Αντιμετώπιση απειλών και επιθέσεων
Η Επιτροπή προωθεί:
- Βελτιωμένη παρακολούθηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης κρυπτονομισμάτων και διαδικτυακών πληρωμών, μέσω μελλοντικού συστήματος ανάκτησης χρηματοοικονομικών δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ.
- Αναθεώρηση των εντολών της Europol και της Eurojust για ενίσχυση της επιχειρησιακής και δικαστικής στήριξης.
- Υλοποίηση οδικού χάρτη για νόμιμη και αποτελεσματική πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου σε δεδομένα.
6. Διεθνής συνεργασία
Η παγκόσμια διάσταση της τρομοκρατίας καθιστά κρίσιμη τη συνεργασία με τρίτες χώρες.
Μεταξύ των βασικών δράσεων:
- Ενίσχυση της εξωτερικής συνεργασίας της Europol και της Eurojust.
- Ανταλλαγή δεδομένων με αξιόπιστους εταίρους για πρόσωπα που συνιστούν τρομοκρατική απειλή.
- Στενότερη συνεργασία με τις χώρες διεύρυνσης και την περιοχή της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής κοινού σχεδίου δράσης με τα Δυτικά Βαλκάνια για την πρόληψη και καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού.
Με το ProtectEU, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να προσαρμόσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας στις νέες τεχνολογικές και γεωπολιτικές συνθήκες, ενισχύοντας τόσο την πρόληψη όσο και την επιχειρησιακή ετοιμότητα, με σεβασμό στο κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Διαβάστε ολόκληρη τη στρατηγική ProtectEU
