Σε κρίσιμο σημείο φαίνεται να βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Τεχεράνης, καθώς ο Λευκός Οίκος καλείται να αποφασίσει αν η ανανεωμένη διπλωματική προσπάθεια μπορεί να αποδώσει ή αν θα απαιτηθεί πιο επιθετική στρατηγική, με φόντο ακόμη και στρατιωτική δράση.
Ο τρίτος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη ολοκληρώθηκε χωρίς οριστική συμφωνία, ωστόσο άνοιξε τον δρόμο για νέα συνάντηση τεχνικού επιπέδου στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα. Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του CNN, η Ουάσιγκτον έχει ήδη στείλει σαφή μηνύματα ισχύος σε στρατιωτικό επίπεδο.
Εντυπωσιακή στρατιωτική κινητοποίηση
Η αμερικανική στρατηγική συνοδεύεται από αυξημένη παρουσία αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, τη μεγαλύτερη –σύμφωνα με την ανάλυση– από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ το 2003. Αεροσκάφη εφοδιασμού και βομβαρδιστικά A-10 έχουν αναπτυχθεί σε κομβικά σημεία, με ορισμένα να γίνονται ορατά ακόμη και σε πολιτικά αεροδρόμια στο Ισραήλ και την Κρήτη.
Το μήνυμα προς την Τεχεράνη είναι σαφές: η υπομονή της Ουάσιγκτον δεν είναι απεριόριστη και η διπλωματική πίεση συνοδεύεται από απτή στρατιωτική ισχύ.
Τελεσίγραφο και «αγκάθια» στις διαπραγματεύσεις
Σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, οι συνομιλίες στη Γενεύη δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Η αμερικανική πλευρά φέρεται να ζήτησε την πλήρη καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν, καθώς και την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Οι Ιρανοί διαπραγματευτές απέρριψαν την πρόταση μεταφοράς των αποθεμάτων και επέμειναν στη συνέχιση του εμπλουτισμού, προτείνοντας εναλλακτικά μείωση του επιπέδου ή προσωρινή αναστολή της διαδικασίας. Πρόοδος σημειώθηκε μόνο σε δευτερεύοντα ζητήματα, ενώ τα βασικά θέματα παραμένουν ανοιχτά ενόψει της συνέχειας των επαφών στη Βιέννη.
Οι περιορισμοί στη στρατηγική Τραμπ
Κατά την ανάλυση του CNN, το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης εμπεριέχει σημαντικά ρίσκα. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται πεπεισμένος ότι η Τεχεράνη επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, παρά τις διαβεβαιώσεις του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και τις εκτιμήσεις αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι, αν και δεν διαπιστώνεται αυτή τη στιγμή ενεργός εμπλουτισμός για στρατιωτικούς σκοπούς, το Ιράν επιχειρεί να ανασυγκροτήσει κρίσιμα στοιχεία του πυρηνικού του προγράμματος.
Παρά την ισχυρή στρατιωτική παρουσία, μια σύντομη και «χειρουργική» επιχείρηση δεν εγγυάται στρατηγικό αποτέλεσμα, ενώ η αμερικανική διάταξη δυνάμεων δεν θεωρείται επαρκής για μακροχρόνια σύγκρουση.
Οι «κόκκινες γραμμές» και ο παράγοντας χρόνος
Παραμένει ασαφές αν η Ουάσιγκτον θα αποδεχθεί περιορισμένο εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς ή αν θα επιμείνει στην πλήρη εξάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι μπορεί να παρατείνει και να περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις.
Η στρατηγική πίεσης μέσω στρατιωτικής ισχύος ενδέχεται να επιταχύνει τις εξελίξεις, ωστόσο ο χρόνος δεν λειτουργεί απεριόριστα υπέρ της Ουάσιγκτον. Η παρατεταμένη ανάπτυξη δυνάμεων επιβαρύνει την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ΗΠΑ και αυξάνει το πολιτικό και στρατιωτικό κόστος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: είτε θα επιτύχει μια γρήγορη διπλωματική διέξοδο είτε θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον κίνδυνο μιας κλιμάκωσης χωρίς σαφές στρατηγικό όφελος, με πιθανές επιπτώσεις τόσο για τη θέση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή όσο και για τη διεθνή ασφάλεια.
