Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκαν χθες βράδυ στη Γενεύη οι διαπραγματεύσεις του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Η ιρανική πλευρά εμφανιζόταν έτοιμη να αναλάβει σοβαρές δεσμεύσεις ότι δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και θα περιορίσει τα επίπεδα εμπλουτισμού στα αποθέματα ουρανίου, υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Κορυφαίος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι εάν οι ΗΠΑ αποδεχθούν να διαχωριστούν τα θέματα περί του πυρηνικού προγράμματος από τα υπόλοιπα, θα υπάρξει συμφωνία.
Η εικόνα από την αμερικανική πλευρά είναι διαφορετική. Φέρεται να ζητά πλήρη και μόνιμη παύση του εμπλουτισμού και αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Συμφωνεί ότι… διαφωνεί περί του εύρους της ατζέντας, με τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να καλεί το Ιράν να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους του. Οι ΗΠΑ φέρονται, επίσης, να θέτουν το ζήτημα της πλήρους διακοπής κάθε υποστήριξης από την Τεχεράνη ομάδων ενόπλων όπως οι Χούθι, η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσαϊντί, μέσω του οποίου οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν τις προτάσεις τους, έκανε λόγο για «δημιουργικές και θετικές ιδέες» και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα υπάρξει πρόοδος. Νωρίτερα, ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι ο Αραγκτσί έχει οδηγίες από τον Χαμενεΐ να υπάρξει θετική κατάληξη στις συζητήσεις.
Εξίσου πιθανό θεωρείται, όμως, ήδη από τα ξημερώματα να έχουν ξεκινήσει επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων, είτε από τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή είτε από το Ισραήλ, καθώς σύμβουλοι του προέδρου Τραμπ υποστηρίζουν ότι η δεύτερη εκδοχή θα γίνει ευκολότερα αποδεκτή από την αμερικανική κοινή γνώμη.
Μια περιορισμένη επίθεση θα αποσκοπεί στο να πειστεί το ιρανικό καθεστώς ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να επιβάλουν τη θέλησή τους. Στον Λευκό Οίκο πιστεύουν ότι οι μουλάδες βρίσκονται στο ναδίρ της ισχύος τους, μετά τις επιθέσεις του καλοκαιριού και τις λαϊκές κινητοποιήσεις προ ολίγου καιρού. Όπως επισημαίνουν, όμως, ανταποκριτές των «New York Times» εντός της χώρας, είναι πιθανό να υποεκτιμάται η σημασία που έχει το πυρηνικό πρόγραμμα για το καθεστώς.
Δεν είναι μόνο ότι μέσω της απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου η Τεχεράνη θεωρεί ότι θα βρεθεί στο απυρόβλητο από εξωτερικές επεμβάσεις. Η συμβολική σημασία στην ιρανική κοινωνία είναι πολύ σημαντική, καθώς ήδη από την περίοδο του σάχη η ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας είχε θεωρηθεί ένδειξη της σημαντικής επιστημονικής προόδου της χώρας, έναντι των άλλων κρατών της περιοχής.
Μετά το 2000 το καθεστώς των μουλάδων τροφοδότησε μια συλλογική ψύχωση για την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, σε βαθμό ώστε σε φιλοκαθεστωτικές διαδηλώσεις χορευτές να κρατούν φιαλίδια που υποστήριζαν ότι περιείχαν κάποια μορφή ουρανίου, για να γιορτάσουν το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό. Ενδεχόμενη οριστική εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος θα είχε πολύ αρνητική επίπτωση στην εικόνα του καθεστώτος ακόμα και στα τμήματα της ιρανικής κοινωνίας που το αντιμετωπίζουν ουδέτερα ή θετικά.
Σύμφωνα με τους ίδιους ανταποκριτές, ήδη το καθεστώς έχει αναπτύξει εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων στα δυτικά σύνορα, ώστε να μπορούν να πλήξουν το Ισραήλ, καθώς και στα νότια παράλια, για να πλήξουν αμερικανικές βάσεις. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ φέρεται να έχει αναθέσει αρμοδιότητες σε στελέχη ενός στενού κύκλου και να είναι έτοιμος να πεθάνει. Ήδη από τον Ιούνιο φέρεται να έχει επιλέξει τρεις υποψηφίους να τον διαδεχθούν.
Εφημερίδα Απογευματινή
