Σε τροχιά προσωρινής εφαρμογής εισέρχεται η εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur, παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει παραπέμψει τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «παγώνοντας» ουσιαστικά την τελική της επικύρωση.
Την απόφαση ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την επίσημη επικύρωση της συμφωνίας από δύο χώρες της Mercosur, την Αργεντινή και την Ουρουγουάη.
Το θεσμικό πλαίσιο και η εξουσιοδότηση
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπενθύμισε ότι ήδη από τον Ιανουάριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας από τη στιγμή που θα υπήρχε η πρώτη επικύρωση από χώρα της Mercosur. Όπως σημείωσε, η απόφαση ελήφθη ύστερα από εντατικές διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη και ευρωβουλευτές.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η προσωρινή εφαρμογή δεν υποκαθιστά την πλήρη κύρωση της συμφωνίας, η οποία, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές Συνθήκες, απαιτεί ρητή συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η διαδικασία, όπως ανέφερε, θα συνεχιστεί σε συνεργασία με όλα τα θεσμικά όργανα και τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να διασφαλιστεί διαφάνεια και θεσμική κανονικότητα.
Το «πάγωμα» και οι πολιτικές ενστάσεις
Τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να παραπέμψει τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επανεξέταση, μια κίνηση που μπορεί να καθυστερήσει την οριστική επικύρωση έως και δύο χρόνια. Παρά το θεσμικό αυτό εμπόδιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε λάβει την έγκριση ειδικής πλειοψηφίας κρατών-μελών για να ενεργοποιήσει την προσωρινή εφαρμογή, εφόσον ξεκινούσε η διαδικασία επικύρωσης από την άλλη πλευρά.
Η επιλογή αυτή εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις, ιδίως από χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία, οι οποίες είχαν εκφράσει εξαρχής επιφυλάξεις ή αντίθεση στη συμφωνία. Επιπλέον, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής σύγκρουσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ακόμη και καταψήφισης της συμφωνίας στο τελικό στάδιο.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η Mercosur καλύπτει περίπου 720 εκατομμύρια ανθρώπους, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως μία από τις σημαντικότερες εμπορικές πρωτοβουλίες του πρώτου μισού του 21ου αιώνα. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, τόνισε ότι η ενίσχυση εμπορικών δεσμών ενδυναμώνει την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Όπως σημείωσε, τέτοιου είδους συμφωνίες ενισχύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και την απασχόληση, συμβάλλοντας στην οικονομική ανάπτυξη και στη δυνατότητα της Ένωσης να διαμορφώνει το μέλλον της με μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
«Δυσάρεστη έκπληξη»
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εφαρμόσει με προσωρινό τρόπο την εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur αποτελεί «μια δυσάρεστη έκπληξη» για τη Γαλλία, η οποία είχε αντιταχθεί σε αυτήν, και «ασέβεια» προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Για τη Γαλλία, αυτό αποτελεί έκπληξη, μια δυσάρεστη έκπληξη και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αυτό είναι ασέβεια», δήλωσε ο Μακρόν σε δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση που είχε τον πρωθυπουργό της Σλοβενίας Ρόμπερτ Γκολόμπ στο Μέγαρο των Ηλυσίων.
