Βασίλης Κοψαχείλης: Η επόμενη μέρα για το Ιράν και τη διεθνή ασφάλεια

Τα πλήγματα έγιναν για να κάμψουν την αντίσταση των σκληροπυρηνικών και να δώσουν κάποιο προβάδισμα στους μετριοπαθείς
10:20 - 2 Μαρτίου 2026

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποφάσισαν να πλήξουν την ηγεσία του θεοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν για δύο συν έναν λόγους.

Πρώτος λόγος είναι γιατί το Ιράν στήριζε σε στρατηγικό επίπεδο την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας στο θέατρο επιχειρήσεων της Ουκρανίας, ενισχύοντας έτσι την αδιαλλαξία της Μόσχας σε διπλωματικό επίπεδο, εκθέτοντας παράλληλα το άνοιγμα της Ουάσινγκτον προς τη Μόσχα και την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στη σύγκρουση.

Ο δεύτερος λόγος αφορά το δίκτυο της αναταραχής που η Τεχεράνη έχει οικοδομήσει παγκοσμίως και επηρεάζει τη στρατηγική των ΗΠΑ, από τη Μέση Ανατολή ως και περιοχές ενδιαφέροντος μέσα στη Λατινική Αμερική.

Ο συν ένας λόγος αφορά την ίδια την αξία των ΗΠΑ διεθνώς που η ηγεσία του Ιράν επιχειρούσε να αποδομήσει, αφενός με το να διασκεδάζει τις κυρώσεις που επιβάλλονται και αφετέρου με το δίκτυο των ακραίων σιιτών αλλά και σουνιτών στο Λεβάντε, που στήριζαν, με στόχο την αποσταθεροποίηση του Ισραήλ και τη διατάραξη των δυτικών συμφερόντων στο πέρασμα από την Ανατολή στη Δύση και το αντίστροφο.

Κανείς δεν τολμούσε ως σήμερα να προχωρήσει τόσο βαθιά, αλλά και στοχευμένα, εναντίον της ιρανικής ηγεσίας, φοβούμενος τις αναταραχές στην παγκόσμια ενεργειακή, και όχι μόνο, αγορά.

Τα πλήγματα οδήγησαν στον θάνατο τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, καθώς και τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης.

Για πολλούς μήνες τώρα διεξάγεται εντός του καθεστώτος του Ιράν μια μεγάλη σύγκρουση μεταξύ των σκληροπυρηνικών του καθεστώτος, όπως ήταν οι τρεις ηγετικές φιγούρες που εκκαθαρίστηκαν, και των λίγων μετριοπαθών, που βλέπουν την παράταση ζωής του καθεστώτος να περνά αναγκαστικά μέσα από μεταρρυθμίσεις και μια συνεννόηση με τη Δύση.

Τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα έγιναν ακριβώς για να κάμψουν την αντίσταση των σκληροπυρηνικών και να δώσουν κάποιο προβάδισμα στους μετριοπαθείς. Οι 40 ημέρες πένθους που θα ακολουθήσουν θα έχουν πολύ έντονο παρασκήνιο στο εσωτερικό του καθεστώτος, ενώ τα εκατέρωθεν χτυπήματα θα συνεχιστούν αναλογικά.

Οι σκληροπυρηνικοί του ιρανικού καθεστώτος δεν θα παραδώσουν εύκολα τα ηνία της εξουσίας, ειδικά αν δεν τους παρασχεθούν εγγυήσεις μιας ασφαλούς αποχώρησης, όπως για παράδειγμα έγινε στην περίπτωση των Άσαντ και κάποιων υποστηρικτών τους. Από την άλλη, η εξολόθρευση των ανθρώπων ενός ολόκληρου μηχανισμού ακραίας εξουσίας, που κυβερνά από το 1979, είναι σχεδόν αδύνατη ακόμη και για τις δυνατότητες των ΗΠΑ.

Έτσι, το πιθανότερο είναι πως τα πρώτα 24ωρα θα κυλήσουν σε έντονους ρυθμούς αντιπαράθεσης, αλλά προοδευτικά τα αντίπαλα μέρη, αναγνωρίζοντας τα όρια των επιλογών τους, θα ξαναρίξουν γέφυρες προς τον δρόμο της διπλωματίας.

Άρθρο του Βασίλη Κοψαχείλη, διεθνολόγου

Εφημερίδα Απογευματινή