Η πολυαναμενόμενη επίθεση στο Ιράν, την οποία ο γράφων είχε προοικονομήσει τουλάχιστον ένα μήνα πριν, συνέβη με πολύ χρήσιμα συμπεράσματα που καλό είναι να έχουμε υπόψη. Κατ’ αρχάς, η υπεροχή της τεχνογνωσίας και τεχνολογίας ήρθε για ακόμη μία φορά να ανατρέψει όλα τα εγχειρίδια, στα οποία βασίζονταν πολλές αναλύσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη σε συνδυασμό με τις πληροφορίες και τη δράση των μυστικών υπηρεσιών επί του εδάφους, φαίνεται πως αποτελούν το κύριο όπλο της προηγμένης Δύσης. Η ακρίβεια πλήγματος και η ταχύτητα αποτελούν πολλαπλασιαστές ισχύος, κάτι που φανερώθηκε με την εξόντωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν.
Σε αμιγώς γεωπολιτικό επίπεδο, η εξέλιξη αυτή αναμενόταν, διότι οι ΗΠΑ είχαν θέσει τους εξής όρους: διάλυση πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος και αποσύνθεση όλων των πληρεξουσίων ανά τη Μέση Ανατολή. Είναι γεγονός πως η ιρανική ηγεσία δύσκολα θα δεχόταν τέτοιους όρους. Ο βασικός λόγος όμως δεν είναι αυτός. Η Κίνα εδώ και καιρό αποτελεί τον βασικό πελάτη των Ιρανών για τις εξαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου. Οι ΗΠΑ είχαν θέσει στο στόχαστρο αυτές τις ροές και μετά τη Βενεζουέλα, ήταν το Ιράν που θα έπαιρνε σειρά.
Οι Κινέζοι ενίσχυσαν με πυραύλους και πληροφορίες το Ιράν, όμως στην πράξη φάνηκε πως το μόνο που έκανε το δεύτερο ήταν να ασκήσει πίεση στους Άραβες του Κόλπου, μέσω χτυπημάτων, πλην όμως τυφλών. Το Ιράν εδώ και καιρό προσπαθούσε να αναπτύξει συστήματα που θα βελτίωναν την ακρίβεια των πυραύλων του. Φαίνεται πως δεν το πρόλαβε. Γι’ αυτό οι Ισραηλινοί ήθελαν να γίνει γρήγορα μία δεύτερη επιχείρηση εναντίον του καθεστώτος.
Το ερώτημα που διατυπώνουν πλέον όλοι είναι τι θα γίνει με το καθεστώς. Το ζήτημα έχει να κάνει με τις δομές. Η συγκεκριμένη δομή που υπάρχει είναι στιβαρή και με πολλά κοινωνικά ερείσματα. Δύσκολα οι Φρουροί της Επανάστασης θα καταθέσουν τα ηνία της εξουσίας, ειδικά ύστερα από χρόνια διάβρωσης των θεσμών της χώρας. Αυτό που θα ήταν το λογικό να συμβεί είναι μία μεταβατική κυβέρνηση με κάποια στελέχη μετριοπαθών αντιλήψεων, τα οποία θα αναλάμβαναν τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Το κατά πόσο το Ιράν μπορεί να κάνει γεωπολιτική στροφή είναι ένα τεράστιο ζήτημα, ειδικά με τις κινεζικές επενδύσεις να το κατακλύζουν. Εκτιμώ πως οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο: να προκληθεί η μέγιστη δυνατή πίεση και ίσως και νέα κοινωνική αναταραχή για ολική ανατροπή. Δύσκολο, αλλά είναι στα σχέδια. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται συνεπώς ξανά στο προσκήνιο, με στόχο την κινεζική επιρροή. Και μας περιμένει ακόμη το μέτωπο Αφγανιστάν – Πακιστάν με φόντο τους Βελούχους…
* Ο κ. Αλέξανδρος Ιτιμούδης είναι γεωπολιτικός αναλυτής
Εφημερίδα Απογευματινή
