Αθανάσιος Ε. Δρούγος: Οι ασύμμετρες επιλογές του καθεστώτος της Τεχεράνης

Ένας πόλεμος φθοράς που εξαντλεί τα αποθέματα πυραυλικής άμυνας είναι το πιο ευεργετικό αποτέλεσμα για το Ιράν
10:33 - 3 Μαρτίου 2026

Μία ημέρα μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η Τεχεράνη φαίνεται να έχει κλιμακώσει σημαντικά την αντίδρασή της, επιδεικνύοντας τη συνεχή ικανότητα διατήρησης της επιχειρησιακής διοίκησης και ελέγχου σε όλα τα στρατιωτικά της στοιχεία.

Παρά το σοκ της ηγεσίας, το Ιράν φαίνεται να επεκτείνει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις, φέρεται να αναπτύσσει για πρώτη φορά τον προηγμένο υπερηχητικό πύραυλο Fattah-2, ενώ συνεχίζει τις επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή.
Σε αντίθεση με τις προσδοκίες ότι ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση παράλυση, το ιρανικό καθεστώς φαίνεται να εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο.

Ωστόσο, το επίκεντρο της συνεχιζόμενης στρατιωτικής επιχείρησης φάνηκε να έχει μετατοπιστεί χθες με μια πιο σκόπιμη στόχευση αστυνομικών τμημάτων και υποδομών που συνδέονται με την Basij, την παραστρατιωτική δύναμη που λειτουργεί υπό το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η Basij είναι υπεύθυνη για την εσωτερική ασφάλεια και η εντολή της είναι πρωτίστως εγχώρια.

Το χτύπημα εγκαταστάσεων που συνδέονται με την Basij υποδηλώνει μια προσπάθεια που δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στην υποβάθμιση των εξωτερικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν αλλά και στη μείωση της ικανότητας του καθεστώτος να ασκεί εγχώριο έλεγχο.

Η Τεχεράνη κατανοεί ότι δεν μπορεί να νικήσει το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ σε έναν συμβατικό, υψηλής έντασης πόλεμο. Αντ’ αυτού, το καθεστώς φαίνεται να αναπτύσσει μια ασύμμετρη απάντηση, σχεδιασμένη όχι για αποφασιστική νίκη στο πεδίο της μάχης αλλά μάλλον για αντοχή και επιβίωση.

Η ανάλυση του μοτίβου των ιρανικών αντεπιθέσεων υποδηλώνει μια πολυεπίπεδη επιχειρησιακή προσέγγιση σχεδιασμένη να ασκήσει πίεση στα κράτη του Κόλπου, να δημιουργήσει περιφερειακή αναστάτωση σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να εξαντλήσει τους αμυντικούς πόρους των ΗΠΑ και των συμμάχων.

Πρώτο: Χτυπώντας τα κράτη του Κόλπου, το Ιράν προσπαθεί να αναγκάσει τις κυβερνήσεις της περιοχής να επωμιστούν το κόστος φιλοξενίας προσωπικού και στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ, σηματοδοτώντας ότι οποιαδήποτε μορφή συμμαχίας με την Ουάσινγκτον έχει πραγματικές συνέπειες για την ασφάλεια και την οικονομία των χωρών της περιοχής.

Δεύτερο: Η συνεχής χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυρομαχικών χαμηλότερου κόστους είναι πιθανώς μια τακτική προσπάθεια της Τεχεράνης να εξαντλήσει τα αποθέματα αναχαιτιστικών και να αναγκάσει τις ΗΠΑ και τις συμμαχικές χώρες να χρησιμοποιήσουν ακριβά αμυντικά πυρομαχικά σε απάντηση στα σχετικά φθηνά ιρανικά επιθετικά όπλα. Ένας πόλεμος φθοράς που εξαντλεί τα αποθέματα πυραυλικής άμυνας είναι το πιο ευεργετικό αποτέλεσμα για την Τεχεράνη.

Τρίτο: Η στόχευση κόμβων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των αεροδρομίων και των θαλάσσιων λιμένων, έχει σημαντικές επιπτώσεις. Διαταράσσοντας τους κόμβους που η Τεχεράνη θεωρεί ως μέρος ενός δικτύου υποστήριξης για την εφοδιαστική των ΗΠΑ -είτε μέσω άμεσων επιθέσεων είτε μέσω αυξημένων αντιλήψεων κινδύνου-, η μετακίνηση αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων, προσωπικού και υλικού σε όλο το θέατρο θα μπορούσε να γίνει πιο περίπλοκη.

Ο κ. Δρούγος είναι διεθνολόγος – ειδικός στα θέματα παγκόσμιας ασφάλειας

Εφημερίδα Απογευματινή