Η Μέση Ανατολή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο επικίνδυνες στρατιωτικές κλιμακώσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν και τον άξονα ΗΠΑ – Ισραήλ επεκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Η Τεχεράνη εξαπολύει επιθέσεις με πυραύλους και drones σε πολλαπλά μέτωπα, ενώ την ίδια στιγμή ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα συνεχίζονται στο εσωτερικό του ιρανικού εδάφους, στοχεύοντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν ένα πολυεπίπεδο μέτωπο σύγκρουσης, που εκτείνεται από το Ιράκ και τον Λίβανο μέχρι τον Περσικό Κόλπο και τον Ινδικό Ωκεανό, ενώ οι διεθνείς αγορές αντιδρούν με έντονη νευρικότητα μπροστά στο ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου πολέμου με σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.
Πυραυλικές επιθέσεις στον Περσικό
Το Ιράν προχώρησε σε σειρά επιθέσεων κατά στόχων στον Περσικό Κόλπο, πλήττοντας εγκαταστάσεις και στρατιωτικές θέσεις σε χώρες που θεωρεί συμμάχους των ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν στόχους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Μπαχρέιν και στο Κατάρ.
Στο Ντουμπάι, οι αρχές προειδοποίησαν τους κατοίκους να μετακινηθούν σε ασφαλείς εσωτερικούς χώρους, ενώ στη Ντόχα εκδόθηκαν οδηγίες για παραμονή στα σπίτια, καθώς οι υπηρεσίες ασφαλείας ανέβασαν το επίπεδο συναγερμού.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Ιράκ και στο Κουβέιτ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα στο ιρανικό έδαφος.
Την ίδια στιγμή, στον Περσικό Κόλπο σημειώθηκε επίθεση εναντίον δεξαμενόπλοιου, προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές περιοχές του πλανήτη.
Ισραηλινά πλήγματα στην Τεχεράνη
Η απάντηση του Ισραήλ υπήρξε άμεση και μαζική. Η ισραηλινή πολεμική αεροπορία πραγματοποίησε νέες επιδρομές στην Τεχεράνη και σε άλλους στρατηγικούς στόχους στο εσωτερικό του Ιράν, στο πλαίσιο της επιχείρησης που έχει λάβει την ονομασία «Λιοντάρι που βρυχάται».
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, περισσότεροι από 200 στόχοι επλήγησαν μέσα σε μία ημέρα, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, αποθηκών πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας.
Ο απολογισμός των θυμάτων στο Ιράν αυξάνεται συνεχώς, με τις αναφορές να κάνουν λόγο για πάνω από 1.200 νεκρούς, ενώ δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και σε άλλες χώρες της περιοχής.
IDF: «Στη δεύτερη φάση ο πόλεμος»
Σε δραματικό τόνο, ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού (IDF), υποστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ εισέρχεται στη δεύτερη φάση της στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι η εντατικοποίηση των επιθέσεων εναντίον των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας και η στρατηγική αποδυνάμωση του καθεστώτος.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι μέσα στις πρώτες ώρες της επιχείρησης η ισραηλινή αεροπορία πέτυχε αεροπορική υπεροχή, ανοίγοντας –όπως είπε– τον δρόμο για επιχειρήσεις βαθιά στο ιρανικό έδαφος.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, έχουν ήδη καταστραφεί περίπου:
- 80% των συστημάτων αεράμυνας του Ιράν
- 60% των εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων
«Δύο από τους ισχυρότερους στρατούς στον κόσμο κυριαρχούν στους ουρανούς ενός κράτους που υποστηρίζει την τρομοκρατία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Εμπλοκή της Χεζμπολάχ, απειλές Χούθι
Η σύγκρουση επεκτείνεται και σε άλλα μέτωπα της περιοχής. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο, σκοτώνοντας τον διοικητή πυροβολικού Ζαΐντ Αλί Τζουμά, ο οποίος θεωρείται υπεύθυνος για επιθέσεις κατά ισραηλινών δυνάμεων.
Ταυτόχρονα, ο ηγέτης των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, Αμπντούλ Μαλίκ αλ-Χούθι, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις του είναι «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», έτοιμες να εμπλακούν ενεργά στον πόλεμο εάν το απαιτήσουν οι εξελίξεις.
Η δήλωση αυτή αυξάνει τις ανησυχίες για πιθανή διεύρυνση της σύγκρουσης σε περιφερειακό πόλεμο.
Το Ιράν προειδοποιεί
Η Τεχεράνη από την πλευρά της εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει την αντιπαράθεση. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη ακόμη και για χερσαία εισβολή από τις εχθρικές δυνάμεις.
«Είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε ενδεχόμενο. Αν επιχειρήσουν εισβολή, θα είναι καταστροφική για αυτούς», δήλωσε σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δίκτυο NBC.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται ενώ κυκλοφορούν σενάρια για πιθανή στήριξη των ΗΠΑ σε κουρδικές δυνάμεις με στόχο την αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος.
Τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται σε εμπόλεμη ζώνη
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της κρίσης είναι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου.
Ο ναυτιλιακός κλάδος χαρακτήρισε την περιοχή «ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων», δίνοντας στους ναυτικούς το δικαίωμα να αρνηθούν την επιβίβαση σε πλοία που κατευθύνονται στην περιοχή.
Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς:
- περίπου 20.000 ναυτικοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο
- άλλοι 15.000 επιβάτες κρουαζιερόπλοιων παραμένουν στην ευρύτερη περιοχή
Οι ναυτικοί που αρνούνται να ταξιδέψουν έχουν δικαίωμα επαναπατρισμού με έξοδα της εταιρείας και επιπλέον αποζημίωση δύο βασικών μισθών.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι έχουν πλήρη έλεγχο της περιοχής, ενώ τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί πολλαπλά περιστατικά επιθέσεων σε πλοία.
Ενεργειακό σοκ
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης έχει ήδη προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η τιμή του πετρελαίου Brent κινείται κοντά στα 84 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει άνοδο περίπου 13% μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ το αμερικανικό αργό WTI προσεγγίζει τα 80 δολάρια.
Παράλληλα:
- ο χρυσός σημειώνει νέα άνοδο καθώς οι επενδυτές στρέφονται σε ασφαλή καταφύγια
- τα κρατικά ομόλογα δέχονται πιέσεις
- οι επενδυτές μεταφέρουν κεφάλαια σε money market funds, που φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να επιβραδύνει την παγκόσμια οικονομία και να επηρεάσει τον πληθωρισμό διεθνώς.
Μάχη για τον έλεγχο θαλάσσιων διαδρομών
Η κρίση δεν περιορίζεται στον αέρα αλλά μεταφέρεται και στις θαλάσσιες γραμμές ενέργειας.
Η κυκλοφορία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει μειωθεί σημαντικά, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι εξετάζουν την παροχή ναυτικών συνοδειών σε δεξαμενόπλοια.
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να παρακάμψει τον κίνδυνο εκτρέποντας μέρος των εξαγωγών της προς λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, προκειμένου να διατηρήσει τη ροή πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές.
