Ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν θεωρείται απίθανο να οδηγήσει στην ανατροπή του στρατιωτικού και θρησκευτικού κατεστημένου της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ (NIC), την οποία επικαλείται η Washington Post.
Τα συμπεράσματα της έκθεσης, τα οποία επιβεβαίωσαν στην εφημερίδα τρία άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενό της, θέτουν σοβαρά ερωτήματα για το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να απομακρύνει την ηγεσία του Ιράν και να εγκαταστήσει έναν νέο ηγέτη της επιλογής του.
Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και εξετάζει πιθανά σενάρια διαδοχής στην ηγεσία της χώρας, είτε μετά από περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση κατά κορυφαίων στελεχών του ιρανικού καθεστώτος είτε έπειτα από ευρύτερη επίθεση σε κυβερνητικούς θεσμούς.
Σταθερό το σύστημα εξουσίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, ακόμη και στην περίπτωση δολοφονίας του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν διαθέτει μηχανισμούς που θα διασφάλιζαν τη συνέχεια της εξουσίας.
Η έκθεση επισημαίνει ότι υπάρχουν συγκεκριμένα πρωτόκολλα διαδοχής, τα οποία θα ενεργοποιηθούν άμεσα σε περίπτωση απώλειας της ηγεσίας. Παράλληλα, η προοπτική να αναλάβει την εξουσία η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται «απίθανη».
Το Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών των ΗΠΑ αποτελείται από αναλυτές που συνθέτουν τις εκτιμήσεις των 18 υπηρεσιών πληροφοριών της χώρας. Η CIA παρέπεμψε στο Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών για σχόλιο, ωστόσο δεν υπήρξε επίσημη τοποθέτηση. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε εάν ο πρόεδρος Τραμπ είχε ενημερωθεί για την αξιολόγηση πριν εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση.
Σε ανακοίνωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι ανέφερε ότι στόχος της επιχείρησης με την ονομασία «Επική Οργή» είναι η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και της παραγωγικής τους δυνατότητας, η διάλυση του ναυτικού του, η αποτροπή εξοπλισμού παραστρατιωτικών οργανώσεων και η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων.
Σενάρια που δεν εξετάστηκαν
Αναλυτές που εξέτασαν την έκθεση του NIC τη χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα τεκμηριωμένη ως προς την κατανόηση του πολιτικού και θεσμικού συστήματος του Ιράν. Ωστόσο σημειώνουν ότι δεν εξετάστηκαν ορισμένα εναλλακτικά σενάρια, όπως η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων των ΗΠΑ στο ιρανικό έδαφος ή η ενίσχυση εθνοτικών ομάδων, όπως οι Κούρδοι, για την πρόκληση εσωτερικής εξέγερσης.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη Washington Post, δεν είναι σαφές εάν το σενάριο μεγάλης κλίμακας στρατιωτικής εκστρατείας που περιγράφεται στην έκθεση αντιστοιχεί στις επιχειρήσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη.
Σε εξέλιξη η διαδικασία διαδοχής
Η διαδικασία διαδοχής στην ηγεσία του Ιράν, την οποία προέβλεπε η έκθεση, φαίνεται πλέον να βρίσκεται σε εξέλιξη, υπό την πίεση της αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας βομβαρδισμών από αέρα και θάλασσα.
Η επιλογή του νέου Ανώτατου Ηγέτη γίνεται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, το ισχυρό θρησκευτικό σώμα της χώρας. Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία διαδραματίζουν επίσης οι Φρουροί της Επανάστασης και άλλοι παράγοντες του μηχανισμού ασφαλείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα από τα επικρατέστερα σενάρια είναι η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιου του Αλί Χαμενεΐ, ως διαδόχου. Ωστόσο μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση, ενώ η υποψηφιότητά του φαίνεται να συναντά αντιδράσεις από άλλους ισχυρούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.
Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα του, ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν μέσω ανάρτησης στο Truth Social, αφήνοντας παράλληλα να εννοηθεί ότι θα επιθυμούσε ρόλο στην επιλογή της επόμενης ηγεσίας της χώρας. Από την πλευρά του Ιράν, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν απάντησε ότι η χώρα δεν πρόκειται να παραδοθεί.
