Ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία, έχουν ξεκινήσει επαφές με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας μια συμφωνία που θα διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ. Στόχος των συνομιλιών είναι να επανεκκινήσουν οι ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές προσπάθειες.
Οι μεταφορές μέσω του στενού θαλάσσιου περάσματος –από όπου σε κανονικές συνθήκες περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG– έχουν σχεδόν σταματήσει μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τη δέσμευση του νέου ανώτατου ηγέτη της χώρας να κρατήσει το πέρασμα κλειστό.
Διστακτικές συνομιλίες και ανησυχία για κλιμάκωση
Οι ευρωπαϊκές χώρες ξεκίνησαν με προσεκτικά βήματα τις επαφές, προσπαθώντας να επανεκκινήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να διευρυνθεί η σύγκρουση στην περιοχή. Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που μίλησαν στους Financial Times, παράλληλα ναυτιλιακές εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν συνοδεία δυτικών πολεμικών πλοίων για τα δεξαμενόπλοιά τους. Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ενώ σύμφωνα με αξιωματούχους και η Ιταλία έχει προσπαθήσει να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη για το ίδιο ζήτημα.
Αβεβαιότητα για την ανταπόκριση της Τεχεράνης
Παρά τις προσπάθειες, οι πηγές υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί. Εκτιμάται ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ασκώντας πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση. Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε μάλιστα ότι η χώρα θα συνεχίσει να εμποδίζει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Φόβοι για ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να αποφύγουν άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση, με ορισμένες μάλιστα να έχουν ασκήσει κριτική στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που οδήγησαν στην ευρύτερη περιφερειακή ένταση. Ωστόσο, υπάρχει έντονη ανησυχία ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 60 δολάρια στις αρχές του έτους, ενώ το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει ακριβύνει κατά περίπου 75%.
Ναυτικές αποστολές αλλά χωρίς συνοδεία δεξαμενόπλοιων
Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα έχουν ήδη αποστείλει πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής «Ασπίδες». Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους, καμία χώρα της Ε.Ε. δεν είναι διατεθειμένη να συνοδεύσει δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, φοβούμενη περαιτέρω κλιμάκωση.
«Πρέπει να υπάρχει ένα αποδεκτό περιβάλλον ασφάλειας», σημείωσε χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος.
Διαφορετικές απόψεις εντός της Ε.Ε.
Η πρωτοβουλία για διάλογο με το Ιράν δεν βρίσκει όλα τα κράτη της Ε.Ε. σύμφωνα. Όπως ανέφερε δεύτερος αξιωματούχος, υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των χωρών-μελών για το αν πρέπει να ανοίξει δίαυλος επικοινωνίας με την Τεχεράνη, γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει σε άμεσες συνομιλίες με το Ιράν. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ, που επισκέπτεται τη Σαουδική Αραβία, συζητά με χώρες του Κόλπου για τη διασφάλιση της συνέχισης των πετρελαϊκών προμηθειών.
Η στάση Μακρόν και οι δηλώσεις της Ιταλίας
Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία θα μπορούσε να συμμετάσχει σε αποστολές συνοδείας πλοίων, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης. Σε πρόσφατη ανάρτησή του ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ζητώντας από την Τεχεράνη να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Από την πλευρά του, ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει με ενιαία φωνή και να ζητήσει επισήμως να επιτραπεί η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για χώρες που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Πηγή: Financial Times
