Γιαΐρ Λαπίντ στην Κυριακάτικη Απογευματινή: «Οι Ιρανοί έκαναν το λάθος να στρέψουν τους πάντες εναντίον τους»

Ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Γιαΐρ Λαπίντ µιλά στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή» για τη στρατηγική, τους στόχους και τη συνεργασία µε τις ΗΠΑ για τον περιορισµό του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράµµατος της Τεχεράνης
16:00 - 16 Μαρτίου 2026
Ο ΓΙΑΪΡ ΛΑΠΙΝΤ, ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΝΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
Συνέντευξη στον Γιάννη Μουτσιο

Το Ισραήλ θα συνεχίσει τον πόλεµο για όσο χρειαστεί, µέχρι να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι της επιχείρησης, έχοντας τις ΗΠΑ στο πλευρό του, τονίζει αποκλειστικά στην «Κυριακάτικη Α» ο πρώην πρωθυπουργός και επικεφαλής της αξιωµατικής αντιπολίτευσης του Ισραήλ, Γιαΐρ Λαπίντ. Ανάµεσα στους στόχους είναι η δηµιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τους Ιρανούς πολίτες να πάρουν τη µοίρα στα χέρια τους, µε το ιρανικό καθεστώς πλέον να βρίσκεται απέναντι σε όλους τους φίλους και συµµάχους του µέχρι πρότινος, µετά τις επιθέσεις που έχει εξαπολύσει κατά των αραβικών κρατών, γεγονός που το καθιστά ευάλωτο. Η επιχείρηση δεν στοχεύει σε µακροχρόνιο πόλεµο φθοράς, αν και το ίδιο το καθεστώς µε τις επιθέσεις στις γειτονικές χώρες θα συντοµεύσει τον πόλεµο, επισηµαίνει ο Γιαΐρ Λαπίντ, τον οποίο το περιοδικό «Time» κατέταξε στη λίστα µε τους «100 ανθρώπους µε τη µεγαλύτερη επιρροή στον κόσµο το 2013».

Το Ισραήλ έχει ξεκινήσει ή υποστηρίξει σηµαντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν. Ποιος είναι ο τελικός στόχος;

Τρεις είναι οι στόχοι στον πόλεµο. Ο πρώτος αφορά την εξάλειψη του πυρηνικού προγράµµατος του Ιράν, το οποίο προσπαθούσαν να ανασυστήσουν µετά τον περασµένο Ιούνιο, και το πρόγραµµα βαλλιστικών πυραύλων, προκειµένου να καταστεί το Ισραήλ και η περιοχή ασφαλέστερα. Επιδιώκουµε να προσφέρουµε τη δυνατότητα στον λαό του Ιράν να αλλάξει ένα τροµοκρατικό, αδίστακτο καθεστώς. Οταν οι Ιρανοί βγήκαν στους δρόµους τον περασµένο Ιανουάριο, όλος ο κόσµος τούς αντιµετώπισε µε θαυµασµό για το θάρρος και την αποφασιστικότητά τους, ωστόσο δεν έλαβαν καµία βοήθεια. Τώρα, οι περιστάσεις είναι καλύτερες, η δυνατότητά τους να πάρουν τη µοίρα στα χέρια τους είναι πολύ διαφορετική. Αν θα το κάνουν ή όχι, εξαρτάται από εκείνους. Θα δούµε αν θα υπάρξει ένας Ιρανός Νέλσον Μαντέλα ή ένας Ιρανός Γκάντι ή ένας Ιρανός Γκαριµπάλντι, τουλάχιστον όµως τώρα έχουν µια καλύτερη ευκαιρία να αλλάξουν τη µοίρα τους.

Οι επικριτές σας λένε ότι το Ισραήλ µπορεί να ξεκίνησε µια στρατιωτική κλιµάκωση χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου. Ποια µετρήσιµα κριτήρια θα σας έπειθαν ότι η επιχείρηση έχει επιτύχει;

Θα εξετάσουµε τις πληροφορίες και αν οι Ιρανοί δεν έχουν ένα λειτουργικό πυρηνικό πρόγραµµα, βαλλιστικούς πυραύλους και εκτοξευτές, ούτε την ικανότητα να χτυπήσουν τη χώρα µου, τότε θα ξέρουµε ότι έχουµε επιτύχει αυτό που επιδιώξαµε. Λίγες µέρες νωρίτερα, ένας ιρανικός πύραυλος έπεσε δίπλα στο σπίτι της µητέρας µου. Είναι 91 ετών. ∆εν υπάρχει καµία στρατιωτική εγκατάσταση κοντά στο σπίτι της. Απλώς το ιρανικό καθεστώς στοχεύει άµαχους πολίτες. Οταν θα ξέρω ότι κανείς δεν µπορεί να στοχεύσει τη µητέρα µου µε βαλλιστικούς πυραύλους ή µε ατοµικές βόµβες, τότε θα ξέρω ότι είµαστε ασφαλείς και πως όλα έχουν επιτευχθεί.

Το Ιράν έχει δείξει την ικανότητα να αντέχει σε αυτά τα χτυπήµατα και να ανακτά τις δυνατότητές του, µε την πάροδο του χρόνου. Είστε βέβαιος ότι το Ισραήλ δεν µπαίνει σε έναν µακροπρόθεσµο πόλεµο φθοράς, τον οποίο δεν µπορεί να κερδίσει ολοκληρωτικά;

Τον Ιούνιο ξεκινήσαµε τη στρατιωτική επιχείρηση, την οποία υποστήριξα και εγώ. Οι Αµερικανοί συµµετείχαν µόνο τις δύο τελευταίες ηµέρες. Τώρα όµως πρόκειται για µια κοινή επιχείρηση σε µεγάλη κλίµακα και το επίπεδο συντονισµού είναι πρωτοφανές. Είναι ένα πολύ διαφορετικό παιχνίδι όσον αφορά την ικανότητά µας να εξαλείψουµε τις στρατιωτικές δυνατότητές τους. Οι Ιρανοί έκαναν ένα τεράστιο λάθος. Εβαλαν τους πάντες στο παιχνίδι βοµβαρδίζοντας την Ε.Ε., τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, το Οµάν και το Κουβέιτ, γιατί έτσι πίστευαν ότι θα ασκούσαν πίεση στην Ουάσινγκτον να σταµατήσει τον πόλεµο. Αντ’ αυτού, οι ίδιοι δηµιούργησαν τον συνασπισµό που πάντα φοβούνταν και τώρα τους πολεµάµε µαζί. Ολες οι χώρες γύρω από το Ιράν αντιλαµβάνονται ότι το αδίστακτο καθεστώς είναι αυτό που εµποδίζει την περιοχή να είναι λειτουργική. Αυτό επηρεάζει επίσης τις τιµές του πετρελαίου.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάµπα Χαµενεΐ, στην πρώτη του δήλωση είπε ότι θα πρέπει το Ιράν να εκµεταλλευτεί το κλείσιµο του Στενού του Ορµούζ και πως οι επιθέσεις εναντίον των Αράβων γειτόνων θα συνεχιστούν. Πώς το σχολιάζετε;

Αυτά είναι λόγια µαταιοδοξίας. ∆εν υπάρχει πια ιρανικό ναυτικό. Μπορούν να ναρκοθετήσουν την περιοχή, αλλά νοµίζω ότι αυτό έρχεται να δείξει πόσο σηµαντικό είναι να διασφαλίσουµε ότι το Ιράν δεν θα έχει τη δυνατότητα να σταµατήσει την κίνηση της ναυσιπλοΐας στο Ορµούζ. ∆εν µπορούµε να επιτρέψουµε σε αυτό το καθεστώς να ελέγχει το Ορµούζ. Οι Αµερικανοί κάνουν απίστευτη δουλειά στο να διασφαλίσουν ότι το ναυτικό τους έχει εξουδετερωθεί.

Ο στρατιωτικός σχεδιασµός του Ισραήλ ανέκαθεν προϋπέθετε ισχυρή υποστήριξη από τις ΗΠΑ. Τι θα συµβεί όµως αν η πολιτική πίεση στην Ουάσινγκτον οδηγήσει την Αµερική σε µείωση ή ακόµη και σε αποχώρηση από την επιχείρηση;

Αυτό δεν θα γίνει µονοµερώς. Η επιχείρηση αυτή συντονίζεται µε τρόπους που οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν και δεν βλέπουν. Συνεργαζόµαστε µε την αµερικανική κυβέρνηση και τον αµερικανικό στρατό. Προφανώς και δεν είµαστε ίσοι. Ο αµερικανικός στρατός είναι η ισχυρότερη στρατιωτική δύναµη στην ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά αυτό που κάνουµε µαζί αυτή τη στιγµή είναι πρωτοφανές. Θα συνεργαστούµε µαζί τους σε θέµατα πολιτικής όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.

Ιρανικά πλήγµατα, συµπεριλαµβανοµένων πυροµαχικών διασποράς και µαζικών εκτοξεύσεων πυραύλων, έχουν πλήξει ισραηλινό έδαφος. Εχει προετοιµαστεί επαρκώς το ισραηλινό κοινό για αντίποινα τέτοιας κλίµακας;

Ναι. Εχουµε ξαναβρεθεί σε αυτή την κατάσταση. Αυτό δεν προσεγγίζει καν αυτό που µας συνέβη στις 7 Οκτωβρίου, όσον αφορά τον αριθµό των θυµάτων. Υπάρχει µια βαθύτερη κατανόηση στο ισραηλινό κοινό ότι πολεµάµε έναν δίκαιο, υπαρξιακό πόλεµο. Ο λαός µας υποφέρει τώρα σε πολύ περιορισµένη κλίµακα, προκειµένου να αποτραπεί κάτι πολύ πιο ακραίο στο µέλλον. Το Ισραήλ, όπως οι περισσότερες δυτικές κοινωνίες, συµπεριλαµβανοµένης της Ελλάδας, είναι σε καθηµερινή βάση πολύ πολωµένο, όχι όµως σε αυτό το θέµα. Στεκόµαστε ενωµένοι. Είναι σπάνιο για τον αρχηγό της αντιπολίτευσης να στηρίζει µια επιχείρηση που διευθύνεται από µια κυβέρνηση, όπως κάνω εγώ τώρα, αλλά αυτό είναι ένα παράδειγµα του πόσο ενωµένοι είµαστε απέναντι σε αυτήν την απειλή.

Ποιο είναι το πραγµατικό κόστος για την ισραηλινή κοινωνία -οικονοµικά όσο και ψυχολογικά- από τις συνεχείς πυραυλικές επιθέσεις σε πόλεις και υποδοµές;

Τίποτα που δεν µπορούµε να αντέξουµε. Η ισραηλινή οικονοµία είναι ισχυρή και βασίζεται στην υψηλή τεχνολογία. Είµαστε αυτό το διάσηµο έθνος των νεοφυών επιχειρήσεων. Τα θεµέλια της οικονοµίας είναι απλώς οι πολύ ευφυείς άνθρωποι. Κανείς δεν θέλει να ζει σε συνεχή πόλεµο. Το να κατεβαίνω στο υπόγειο κάθε βράδυ µε την κόρη µου -µια νεαρή γυναίκα, µε ειδικές ανάγκες- δεν είναι εύκολο. Ωστόσο, όταν ξέρεις ότι έχεις δίκιο, και πως θυσιάζεσαι τώρα για ένα καλύτερο µέλλον γι’ αυτήν, τα πράγµατα γίνονται λίγο πιο εύκολα.

Είναι ρεαλιστικό να πιστεύουµε ότι οι ισραηλινές και αµερικανικές δυνάµεις και οι επιθέσεις τους µπορούν να εξουδετερώσουν µόνιµα τις στρατηγικές δυνατότητες του Ιράν;

∆εν νοµίζω ότι διαθέτουν σηµαντικές στρατιωτικές ικανότητες. Εχουν βαλλιστικούς πυραύλους και τους εκτοξεύουν, ωστόσο οι Αµερικανοί χρειάστηκαν µόλις 10 λεπτά για να εξαλείψουν το ναυτικό τους. Πέρα από αυτό, δεν µιλάνε για την ικανότητά τους να βλάπτουν τους εχθρούς τους. Αν µπορούσαν να το κάνουν, θα το είχαν κάνει µέχρι τώρα. Το Ισραήλ έχει ισχυρότερο στρατό, όπως και οι Ηνωµένες Πολιτείες. ∆εν πρόκειται για πόλεµο µεταξύ ίσων.

Υπάρχει κίνδυνος αυτή η σύγκρουση να εξελιχθεί σε παγκόσµιο πόλεµο δι’ αντιπροσώπων;

Οχι, νοµίζω ότι ισχύει το αντίστροφο. Οι Ιρανοί έκαναν το λάθος να δηµιουργήσουν τον συνασπισµό που φοβούνταν, βοµβαρδίζοντας τους γείτονες, προσπαθώντας να τροµάξουν τους πάντες ώστε να σταµατήσουν τον πόλεµο. Το αποτέλεσµα ήταν το αντίθετο. Τώρα πια, όλοι τους κοιτάζουν και λένε «εντάξει, οι Ισραηλινοί είχαν δίκιο. Αυτό είναι ένα καθεστώς που αποτελεί απειλή για τον κόσµο». Πιστεύω ότι αυτό θα συντοµεύσει τον πόλεµο, αντί να τον παρατείνει.

Πόσο πιστεύει το Ισραήλ ότι θα διαρκέσει αυτή η επιχείρηση; Μήνες, χρόνια;

∆εν θα περάσουν χρόνια. Αρχικά θα πρέπει να το συντονίσουµε αυτό µε τους Αµερικανούς και αυτό δεν γίνεται µε χρονοδιάγραµµα. Ο τρόπος µε τον οποίο το µετράµε είναι µε βάση τα λειτουργικά ορόσηµα και όχι µε βάση το πόσο χρόνο θα χρειαστεί. Η απάντηση είναι µέχρι να πετύχουµε αυτό που θέλουµε.

Αν ο πόλεµος τελειώσει, µε το ιρανικό καθεστώς να εξακολουθεί να βρίσκεται στην εξουσία και να παραµένει εχθρικό προς το Ισραήλ, τι ακριβώς θα έχει επιτευχθεί;

Τότε θα έχουµε πλήξει σηµαντικά την ικανότητά τους να µας βλάπτουν. Εχουµε βοηθήσει τον ιρανικό λαό να δηµιουργήσει ίσως ένα άλλο µέλλον. Νοµίζω ότι το καθεστώς πήρε ένα πολύ καλό µάθηµα αυτή τη φορά. Θα πρέπει να έχουν µάθει ότι η τακτική της διαπραγµάτευσης κατά την ανάπτυξη όπλων δεν πρόκειται να λειτουργήσει πλέον. Ενας Αµερικανός γερουσιαστής µού είπε ότι το Ιράν δεν έχει κερδίσει ποτέ πόλεµο και δεν έχει χάσει ποτέ διαπραγµατεύσεις, τώρα όµως έχασαν και τον πόλεµο και τη διαπραγµάτευση.

Κυριακάτικη Απογευματινή