Σε κλίμα έντονης ανησυχίας και γεωπολιτικής έντασης, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκή Ένωση, που συνεδρίασαν στις Βρυξέλλες, εστίασαν στις δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας για σοβαρούς κινδύνους τόσο για την περιφερειακή όσο και για την παγκόσμια ασφάλεια. Στα συμπεράσματα της Συνόδου, καταγράφεται η κοινή εκτίμηση ότι η κλιμάκωση στο Ιράν και η γενικευμένη αστάθεια ενδέχεται να προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία, την ενέργεια και τη διεθνή σταθερότητα.
Οι «27» απηύθυναν σαφή έκκληση για άμεση αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των αμάχων. Παράλληλα, ζήτησαν την επιβολή μορατόριουμ σε επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών, όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις και δίκτυα ύδρευσης, τα οποία αποτελούν θεμέλιο για τη λειτουργία των κοινωνιών και των οικονομιών.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε τις αδιάκριτες επιθέσεις του Ιράν, εκφράζοντας παράλληλα αλληλεγγύη προς τις χώρες της περιοχής και υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας τους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Κύπρος, με την ΕΕ να δηλώνει έτοιμη να στηρίξει ενεργά τα κράτη-μέλη που βρίσκονται πλησίον της κρίσης.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται η σημασία της ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ χαιρετίζεται η πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει διάλογο με το Ηνωμένο Βασίλειο για το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στο νησί. Η ΕΕ εμφανίζεται διατεθειμένη να παράσχει υποστήριξη εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, με τους ηγέτες να υπογραμμίζουν τη στρατηγική σημασία των Στενά του Ορμούζ για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε η ενίσχυση των ευρωπαϊκών ναυτικών αποστολών EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA, με περισσότερα μέσα και επιχειρησιακές δυνατότητες. Παράλληλα, εξετάζεται η περαιτέρω ανάπτυξη ευρωπαϊκής παρουσίας στην περιοχή, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες ανέδειξαν επίσης την ανάγκη αυξημένης ετοιμότητας για μεταναστευτικές πιέσεις, αντλώντας διδάγματα από την κρίση του 2015. Όπως σημειώνεται, η ΕΕ είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει το σύνολο των διπλωματικών, νομικών και επιχειρησιακών εργαλείων της, προκειμένου να αποτρέψει ανεξέλεγκτες ροές και να διασφαλίσει την προστασία των εξωτερικών συνόρων.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για την κατάσταση στον Λίβανο, όπου η κλιμάκωση των συγκρούσεων προκαλεί σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, με εκτεταμένες απώλειες και εκτοπισμούς πληθυσμών. Η ΕΕ κάλεσε σε άμεση αποκλιμάκωση, προστασία των αμάχων και πλήρη εφαρμογή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, επαναβεβαιώνοντας τη στήριξή της προς τον λιβανικό λαό.
Παράλληλα, καταδικάστηκε η δράση της Χεζμπολάχ και ζητήθηκε η άμεση παύση των επιθέσεων, ενώ εκφράστηκε στήριξη στις προσπάθειες ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου για την αποκατάσταση του ελέγχου της επικράτειας. Το Συμβούλιο κάλεσε όλα τα μέρη να τηρήσουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και το ψήφισμα 1701 του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, ενώ ζήτησε από το Ισραήλ να αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση.
Σχετικά με τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, οι ηγέτες εξέφρασαν βαθιά ανησυχία για την επιδεινούμενη ανθρωπιστική κατάσταση. Ζήτησαν την απρόσκοπτη παροχή βοήθειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου της Κύπρου.
Η ΕΕ επαναβεβαίωσε τη δέσμευσή της για διπλωματική επίλυση της κρίσης, επιδιώκοντας την αποκλιμάκωση, τη σταθερότητα και την αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η συνέχιση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές μπορεί να οδηγήσει σε νέα εκτίναξη των τιμών ενέργειας, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
