Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα στο Ιράν αρχίζει ήδη να επηρεάζει την οικονομία της ευρωζώνης.
Οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί ενεργειακών υποδομών στο Ιράν και σε χώρες του Κόλπου έχουν οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης: Το πετρέλαιο συνεχίζει την κούρσα – Σενάρια για άλμα στα 150 δολάρια αν o πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί
Αναμονή αποφάσεων από την ΕΚΤ έως τον Ιούνιο
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η ΕΚΤ τηρεί στάση αναμονής, προκειμένου να εκτιμήσει τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, πριν προχωρήσει σε νέες αποφάσεις.
Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι μέχρι τον Ιούνιο θα υπάρχει πιο σαφής εικόνα, οπότε και θα εξεταστεί το ενδεχόμενο αλλαγών στα επιτόκια. Εφόσον η κρίση επιμείνει, δεν αποκλείεται αύξηση του βασικού επιτοκίου πάνω από το 2%, με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού χωρίς να πληγεί περαιτέρω η ήδη ασθενής ανάπτυξη.
Πληθωρισμός και ενέργεια στο επίκεντρο
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία αυτή τη στιγμή είναι η άνοδος του πληθωρισμού.
Όπως δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχύονται, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμα υψηλότερες τιμές ενέργειας. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος να αυξηθούν οι μισθοί και οι πληθωριστικές προσδοκίες, επιδεινώνοντας την κατάσταση.
Παρά τις πιέσεις, η ΕΚΤ αποφεύγει προς το παρόν άμεσες αυξήσεις επιτοκίων, ώστε να μην υπάρξει υπεραντίδραση που θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομία.
Νέες προβλέψεις: χαμηλότερη ανάπτυξη, υψηλότερος πληθωρισμός
Οι τελευταίες εκτιμήσεις της ΕΚΤ δείχνουν επιδείνωση των βασικών οικονομικών μεγεθών για το 2026:
- Ανάπτυξη στην ευρωζώνη: 0,9% (από 1,2%)
- Πληθωρισμός: 2,6% (από 1,9%)
Ωστόσο, οι προβλέψεις αυτές παραμένουν αβέβαιες και εξαρτώνται από την πορεία της σύγκρουσης, τις τιμές ενέργειας και τις εξελίξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι 3 βασικοί κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή οικονομία
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τρεις κύριες απειλές:
1. Εκτόξευση τιμών ενέργειας
Το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Χορμούζ — μέσω των οποίων διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG — έχει ήδη εκτοξεύσει το πετρέλαιο πάνω από τα 110 δολάρια.
2. Επιπτώσεις στη ναυτιλία και το εμπόριο
Η σύγκρουση αυξάνει το κόστος μεταφοράς και τους χρόνους παράδοσης, επηρεάζοντας ιδιαίτερα την Ευρώπη λόγω της εξάρτησής της από τη διαδρομή Ασίας–Ευρώπης μέσω Σουέζ.
3. Αβεβαιότητα σε επενδύσεις και κατανάλωση
Η έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα οδηγεί επιχειρήσεις και καταναλωτές σε αναβολή αποφάσεων, επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Τι σημαίνει για την ευρωζώνη
Η ευρωπαϊκή οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένου ρίσκου, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να επηρεάζει άμεσα τις τιμές, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα.
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι, καθώς θα καθορίσουν τόσο τη διάρκεια της κρίσης όσο και τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ για τη διαχείριση του πληθωρισμού και της οικονομικής επιβράδυνσης.
