Το Πακιστάν αναδείχθηκε η χώρα με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση για το 2025, με τα επίπεδα των επικίνδυνων μικροσωματιδίων PM2.5 να φτάνουν έως και 13 φορές πάνω από τα όρια που θέτει ο World Health Organization. Τα στοιχεία προέρχονται από την ετήσια έκθεση της IQAir, η οποία αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική παγκόσμια εικόνα.
Εκτός ορίων η πλειονότητα των χωρών
Σύμφωνα με την έκθεση, 130 από τις 143 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν δεν πληρούν τα όρια του ΠΟΥ για τα PM2.5 (κάτω από 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο).
Την ίδια στιγμή, μόλις 13 χώρες κατάφεραν να διατηρήσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση σε αποδεκτά επίπεδα, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τις 7 χώρες του 2024.
Οι πιο επιβαρυμένες χώρες και οι αμφιβολίες στα δεδομένα
Στη δεύτερη και τρίτη θέση της κατάταξης βρίσκονται το Μπαγκλατες και το Τατζικιστάν αντίστοιχα, ενώ το Τζαντ, που το 2024 ήταν στην κορυφή, υποχώρησε στην τέταρτη θέση.
Ωστόσο, η φαινομενική βελτίωση στο Τσαντ αποδίδεται πιθανότατα σε ελλιπή στοιχεία. Όπως επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Christi Chester Schroeder, η απώλεια δεδομένων καθιστά δύσκολη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.
Πλήγμα στην καταγραφή δεδομένων από τις ΗΠΑ
Σημαντικό ρόλο στην πληρότητα των στοιχείων έπαιξε η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να διακόψουν, τον Μάρτιο, διεθνές πρόγραμμα παρακολούθησης της ρύπανσης, επικαλούμενες δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Το πρόγραμμα παρείχε κρίσιμα δεδομένα μέσω πρεσβειών και προξενείων, και η διακοπή του άφησε «κενά» σε πολλές χώρες με υψηλά επίπεδα ρύπανσης. Ως αποτέλεσμα, χώρες όπως το Μπουρουντί, το Τουρκμενιστάν και το Τογκό εξαιρέθηκαν από την έκθεση του 2025.
Οι πιο μολυσμένες πόλεις στον κόσμο
Η πιο επιβαρυμένη πόλη παγκοσμίως ήταν το Loni στην India, με μέση συγκέντρωση PM2.5 στα 112,5 μικρογραμμάρια. Ακολουθεί το Χοτάν στην Κίνα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι 25 πιο μολυσμένες πόλεις του κόσμου βρίσκονται σε Ινδία, Πακιστάν και Κίνα.
Ελάχιστες πόλεις εντός ορίων – Ο ρόλος των πυρκαγιών
Μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληρούσαν τα όρια του ΠΟΥ το 2025, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με το 17% του 2024.
Καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση της κατάστασης έπαιξαν οι δασικές πυρκαγιές στον Canada, οι οποίες επηρέασαν την ποιότητα του αέρα όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη.
Οι χώρες με καθαρότερο αέρα και οι θετικές εξελίξεις
Ανάμεσα στις χώρες που πληρούν τα όρια του ΠΟΥ συγκαταλέγονται η Αυστραλία, η Ισλανδία, η Εστονία και ο Παναμάς.
Παράλληλα, θετικές εξελίξεις καταγράφηκαν σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως το Λάος, η Καμπόντια και η Ινδονησία, όπου σημειώθηκε μείωση των ρύπων χάρη στο φαινόμενο La Niña.
Στη Mογγολία, η μέση συγκέντρωση PM2.5 μειώθηκε κατά 31%.
Μικρή βελτίωση σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά η εικόνα παραμένει ανησυχητική
Συνολικά, 75 χώρες κατέγραψαν μείωση των επιπέδων PM2.5 το 2025, ενώ 54 παρουσίασαν αύξηση, γεγονός που αποτυπώνει μια μικτή αλλά εύθραυστη τάση βελτίωσης.
Παρά τα επιμέρους θετικά σημάδια, η παγκόσμια εικόνα παραμένει ανησυχητική, με την ατμοσφαιρική ρύπανση να εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
