Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ετοιμάζεται να αναλάβει τη σημαντικότερη αποστολή της πολιτικής του καριέρας: να ηγηθεί των αμερικανικών προσπαθειών για τον τερματισμό ενός πολέμου, για τον οποίο εξαρχής εξέφραζε επιφυλάξεις.
Ο Βανς έχει ήδη πραγματοποιήσει πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει συναντηθεί με συμμάχους στον Κόλπο και έχει εμπλακεί σε έμμεσες επαφές με το Ιράν. Αναμένεται να είναι ο κορυφαίος διαπραγματευτής των ΗΠΑ σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, o ίδιος ήταν ιδιαίτερα σκεπτικός απέναντι στις αισιόδοξες εκτιμήσεις του Ισραήλ πριν από τον πόλεμο και εκτιμά ότι οι εχθροπραξίες θα συνεχιστούν για μερικές ακόμη εβδομάδες, αναφέρουν αμερικανικές και ισραηλινές πηγές.
Σύμβουλοι του Βανς θεωρούν ότι ορισμένοι κύκλοι στο Ισραήλ επιχειρούν να τον υπονομεύσουν, ενδεχομένως επειδή τον θεωρούν λιγότερο «σκληροπυρηνικό». Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνούνται τους ισχυρισμούς αυτούς.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επισημοποίησε τον ρόλο του Βανς σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Πέμπτη, ζητώντας του ενημέρωση για το Ιράν και σημειώνοντας ότι συνεργάζεται με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις.
«Ελκυστικός συνομιλητής»
Σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, η υψηλή θέση του Βανς στην κυβέρνηση και η γνωστή αντίθεσή του σε μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές τον καθιστούν πιο ελκυστικό συνομιλητή για τους Ιρανούς σε σχέση με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ, οι οποίοι είχαν εμπλακεί σε δύο προηγούμενους, ανεπιτυχείς γύρους συνομιλιών.
Εν μέρει για αυτούς τους λόγους, ο Γουίτκοφ φέρεται να πρότεινε τον Βανς ως επικεφαλής διαπραγματευτή. «Αν οι Ιρανοί δεν καταφέρουν να κλείσουν συμφωνία με τον Βανς, δεν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι η καλύτερη επιλογή που θα έχουν», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος.
Ωστόσο, άλλος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιχείρησε να περιορίσει τη σχετική φημολογία, υπογραμμίζοντας ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ συνεχίζουν το έργο τους και ότι ο αντιπρόεδρος θα αναλάβει ενεργότερο ρόλο εφόσον ωριμάσουν οι συνθήκες για διαπραγματεύσεις.
Τρέχουσα κατάσταση
Την Πέμπτη, ο Τραμπ παρέτεινε την προθεσμία για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ Πακιστανοί, Αιγύπτιοι και Τούρκοι μεσολαβητές προσπαθούν να οργανώσουν απευθείας συνομιλίες.
Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να δηλώνουν ότι αναμένουν το «πράσινο φως» από την ανώτατη ηγεσία. Σε περίπτωση συνόδου, ο Βανς ενδέχεται να βρεθεί απέναντι από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο σημαντικής στρατιωτικής κλιμάκωσης σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας.
Το παρασκήνιο και οι εντάσεις
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποπτεύονται ότι ξένοι παράγοντες διαδίδουν πληροφορίες πως το Ιράν επιθυμεί να διαπραγματευτεί με τον Βανς.
Σύμβουλος του αντιπροέδρου χαρακτήρισε σχετικό δημοσίευμα του CNN ως πιθανή «συντονισμένη επιχείρηση προπαγάνδας», ενώ άλλος αξιωματούχος έκανε λόγο για «ισραηλινή επιχείρηση» εις βάρος του Βανς — ισχυρισμός για τον οποίο δεν υπάρχουν αποδείξεις.
Note how this piece of utter fiction isn’t even sourced to the Iranians, but rather “two regional sources.” Pretty obvious that CNN fell for a coordinated foreign propaganda op meant to undermine President Trump, VP Vance and the entire Admin, as they engage in negotiations. https://t.co/AxD5T3Gc80
— Andrew Surabian (@Surabees) March 25, 2026
Οι υποψίες εντάθηκαν μετά από δύσκολη τηλεφωνική επικοινωνία τη Δευτέρα μεταξύ Νετανιάχου και Βανς, κατά την οποία ο τελευταίος φέρεται να αμφισβήτησε προηγούμενες εκτιμήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού για την πορεία του πολέμου, ιδίως ως προς το ενδεχόμενο λαϊκής εξέγερσης στο Ιράν.
Την επόμενη ημέρα, ισραηλινή εφημερίδα ανέφερε ότι ο Βανς ύψωσε τον τόνο της φωνής του προς τον Νετανιάχου για ζητήματα βίας εποίκων στη Δυτική Όχθη. Πηγές από ΗΠΑ και Ισραήλ διέψευσαν το δημοσίευμα.
Διπλωματικές επαφές
Ο Βανς συναντήθηκε την Τετάρτη με υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Πέμπτη με τον πρωθυπουργό του Κατάρ. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στον πόλεμο, στις επαφές με το Ιράν και στη στρατιωτική συνεργασία.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, ο αντιπρόεδρος έχει «εκτεταμένη εμπλοκή» στη διπλωματία με το Ιράν, τόσο πριν όσο και μετά την έναρξη των εχθροπραξιών.
Η στάση του Βανς
Πριν από τον πόλεμο, ο Βανς συγκαταλεγόταν στις πιο επιφυλακτικές φωνές εντός της κυβέρνησης, θέτοντας ερωτήματα για τη διάρκεια, τον σκοπό και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στα αμερικανικά αποθέματα οπλισμού.
Ωστόσο, μετά την απόφαση του Τραμπ για στρατιωτική εμπλοκή, τάχθηκε υπέρ της χρήσης συντριπτικής ισχύος για την ταχεία επίτευξη νίκης.
Σύμβουλοί του αναφέρουν ότι στηρίζει το Ισραήλ, αλλά ανησυχεί για ενδεχόμενες αποκλίσεις μεταξύ αμερικανικών και ισραηλινών στόχων όσο ο πόλεμος παρατείνεται.
Βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, είχε δηλώσει λίγο πριν την έναρξη των βομβαρδισμών στην Τεχεράνη ότι «πρέπει να αποφύγουμε την επανάληψη λαθών του παρελθόντος, αλλά και να μην υπερερμηνεύσουμε τα διδάγματα αυτών».
«Εχει τις δικές του απόψεις, αλλά θα ενεργήσει σύμφωνα με τις οδηγίες του Τραμπ και θα επιδιώξει ένα αποτέλεσμα που θα ικανοποιεί τον πρόεδρο», ανέφερε πηγή προσκείμενη στον αντιπρόεδρο.
