Η κρίση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα, επικίνδυνη φάση κλιμάκωσης, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εντείνονται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις με δηλώσεις περί ελέγχου του ιρανικού πετρελαίου, ενώ την ίδια ώρα καταγράφονται νεκροί και τραυματίες από επιθέσεις σε Λίβανο και Κουβέιτ.
Ένας νεκρός από ιρανική επίθεση σε μονάδα αφαλάτωσης στο Κουβέιτ. Τη ζωή του έχασε κυανόκρανος σε έκρηξη στη βάση της αποστολή του ΟΗΕ στο Λίβανο.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ εμφανίστηκε ωμά προσανατολισμένος στον έλεγχο των ενεργειακών πόρων του Ιράν, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να «πάρει το πετρέλαιο» της χώρας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο στρατηγικής σημασίας νησί Νησί Χαργκ, το οποίο αποτελεί βασικό κόμβο εξαγωγών, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να τεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο.
Οι τοποθετήσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ενεργειακού ανταγωνισμού και στρατιωτικής πίεσης, με φόντο την αστάθεια στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί από ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν ήδη επιφέρει de facto αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και κορυφαίων αξιωματούχων.
Όπως ανέφερε, η νέα πολιτική ηγεσία στην Τεχεράνη αποτελεί «εντελώς διαφορετική ομάδα», με την Ουάσιγκτον να βρίσκεται σε έμμεσες διαπραγματεύσεις, μέσω διαμεσολάβησης του Πακιστάν. Μάλιστα, τέθηκε προθεσμία έως τις 6 Απριλίου για επίτευξη συμφωνίας, με απειλή νέων στοχευμένων πληγμάτων στον ενεργειακό τομέα.
Πολεμικά μέτωπα
Η σύγκρουση επεκτείνεται γεωγραφικά, με πολλαπλά ενεργά μέτωπα:
- Στον Λίβανο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε επέκταση της ζώνης ασφαλείας στο νότιο τμήμα, με στόχο την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν θύματα, ενώ ένας κυανόκρανος της UNIFIL σκοτώθηκε από έκρηξη.
- Στο Κουβέιτ, ιρανικά πλήγματα έπληξαν μονάδα αφαλάτωσης και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με έναν νεκρό εργαζόμενο και τραυματισμούς στρατιωτικών.
- Το Ιράν εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ, με τα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας να επιχειρούν αναχαιτίσεις.
- Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε την αναχαίτιση πέντε πυραύλων, επιβεβαιώνοντας τον κίνδυνο περιφερειακής διάχυσης της σύγκρουσης.
Παράλληλα, οι ισραηλινές δυνάμεις προχώρησαν σε νέες επιδρομές στην Τεχεράνη, στοχεύοντας στρατιωτικές υποδομές.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι θα συνεχίσει τα πλήγματα κατά βιομηχανικών και ενεργειακών στόχων που συνδέονται με ΗΠΑ και Ισραήλ. Στο στόχαστρο βρίσκονται διυλιστήρια, χαλυβουργίες και άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις, ενώ διατυπώνονται ακόμη και απειλές για πλήγματα σε εκπαιδευτικές δομές.
Επιπλέον, ζημιές καταγράφηκαν στον πυρηνικό αντιδραστήρα βαρέος ύδατος στο Χοντάμπ, σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, χωρίς ωστόσο άμεσο πυρηνικό κίνδυνο.
Το Πακιστάν φιλοξενεί πολυμερείς διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή περιφερειακών δυνάμεων, επιχειρώντας να αποτρέψει γενικευμένη σύρραξη. Παράλληλα, διεθνείς φορείς και ηγεσίες εκφράζουν ανησυχία για την κλιμάκωση, ζητώντας άμεση αποκλιμάκωση.
Η ένταση έχει άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές:
- Το Brent προσεγγίζει τα 116 δολάρια/βαρέλι
- Το WTI ξεπερνά τα 103 δολάρια/βαρέλι
Η αστάθεια στο Στενό του Ορμούζ και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα εντείνουν την αβεβαιότητα, ενώ ο Τραμπ υποστήριξε ότι διασφαλίστηκε η διέλευση 20 δεξαμενόπλοιων, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η πίεση στην αγορά.
