Του Κώστα Σαρρή
Η συγκέντρωση αδήλωτου πλούτου σε φορολογικούς παραδείσους παραμένει τεράστια, παρά τις διεθνείς προσπάθειες διαφάνειας. Νέα στοιχεία της Oxfam αναδεικνύουν την ένταση των ανισοτήτων και επαναφέρουν τη συζήτηση για παγκόσμιο φόρο στον ακραίο πλούτο (wealth tax).
Οι υπερπλούσιοι του πλανήτη ενδέχεται να έχουν αποκρύψει έως και 3,55 τρισ. δολ. από τις φορολογικές Αρχές, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Oxfam. Το ποσό αυτό υπερβαίνει το ΑΕΠ της Γαλλίας και είναι υπερδιπλάσιο του συνολικού ΑΕΠ των 44 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών παγκοσμίως, υπογραμμίζοντας το μέγεθος της φορολογικής σκιάς.
Η οργάνωση επισημαίνει ότι ο συνολικός πλούτος που διακρατείται σε φορολογικούς παραδείσους (υπεράκτιες δομές- offshore) ανήλθε στα 13,25 τρισ. δολ. το 2023, ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από το 3,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Από αυτό το αστρονομικό ποσό περίπου το 80%, δηλαδή άνω των 2,84 τρισ. δολ., εκτιμάται ότι ανήκει στο πλουσιότερο 0,1% των νοικοκυριών, υπερβαίνοντας την περιουσία του φτωχότερου μισού της ανθρωπότητας.
Η έκθεση δημοσιοποιήθηκε 10 χρόνια μετά τα Panama Papers, που αποκάλυψαν τη λειτουργία των φορολογικών παραδείσων. Όπως δήλωσε ο Κρίστιαν Χάλουμ, επικεφαλής φορολογικής πολιτικής της Oxfam, «δεν πρόκειται απλώς για έξυπνη λογιστική, αλλά για ζήτημα ισχύος και ατιμωρησίας». Όπως σημείωσε, όταν εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι αποκρύπτουν τεράστια ποσά σε offshore φορολογικούς παραδείσους, τοποθετούν τους εαυτούς τους εκτός των υποχρεώσεων που ισχύουν για την υπόλοιπη κοινωνία.
«Τα Panama Papers αποκάλυψαν έναν σκιώδη κόσμο, όπου οι πλουσιότεροι μετακινούν αθόρυβα τεράστιες περιουσίες πέρα από τον έλεγχο των Αρχών. Δέκα χρόνια μετά, συνεχίζουν να αποθηκεύουν βουνά χρήματος σε υπεράκτια θησαυροφυλάκια», πρόσθεσε.
Η Oxfam επαναφέρει το αίτημα για επιβολή προοδευτικού φόρου στον ακραίο πλούτο και στην προσπάθεια να κλείσουν τα φορολογικά παράθυρα, συμμετέχοντας στη διεθνή εκστρατεία στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στον ΟΗΕ.
Η οργάνωση βασίζεται σε μελέτες του Γάλλου οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν που πρωτοστατεί διεθνώς στην πρόταση για έναν παγκόσμιο ελάχιστο φόρο στους δισεκατομμυριούχους -με ένα σχέδιο γνωστό ως «φόρος Ζουκμάν» (Zucman tax)- και του Παρατηρητηρίου Φορολογίας της ΕΕ (EU Tax Observatory).
Η Oxfam παράλληλα ζητά την ένταξη περισσότερων χωρών του παγκόσμιου νότου στα συστήματα ανταλλαγής φορολογικών δεδομένων. Όπως τονίζει, η ενίσχυση της διαφάνειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης. Δεν αποτελεί μόνο ηθικό ζήτημα. Επηρεάζει άμεσα τα δημόσια έσοδα, περιορίζει τη δυνατότητα κρατών να επενδύσουν σε υποδομές, υγεία και εκπαίδευση, και επιδεινώνει τις ανισότητες.
Εφημερίδα Απογευματινή
