Από τη στιγμή που το Ιράν είναι σε θέση να μπλοκάρει τη διακίνηση ενέργειας στα Στενά του Ορμούζ, έχει το πάνω χέρι στον πόλεμο. Για να παρακαμφθούν τα στενά χρειάζονται αγωγοί, που θα πάρει χρόνο να κατασκευασθούν – ο ένας υφιστάμενος αγωγός της Σαουδικής Αραβίας που πηγαίνει στην Ερυθρά Θάλασσα είναι περιορισμένης χωρητικότητας.
Τι επιλογές έχει τώρα ο Τραμπ; Η μία είναι να καταλάβει τη νήσο Χαργκ, από όπου περνάει το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Θα μπορεί τότε να μπλοκάρει τις ιρανικές εξαγωγές έως ότου το Ιράν αποκαταστήσει την ομαλή διέλευση στα στενά. Αυτό όμως θα αποσταθεροποιήσει βραχυπρόθεσμα ακόμα περισσότερο τις αγορές, στέλνοντας τις τιμές ενέργειας στα ύψη. Επιπλέον, θα υπάρξουν σίγουρα αμερικανικές απώλειες, πλήττοντας ακόμα περισσότερο την εικόνα του Τραμπ εντός των ΗΠΑ.
Η δεύτερη επιλογή είναι οι ΗΠΑ μαζί με συμμάχους όπως τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου και ενδεχομένως άλλες δυνάμεις να αναπτύξουν ισχυρές αεροναυτικές δυνάμεις για να προστατεύσουν τα τάνκερ στα στενά. Μια τέτοια επιχείρηση όμως είναι δύσκολη, καθώς το Ιράν θα χρειασθεί να πλήξει μόνο λίγες φορές κάποια τάνκερ με σχετικά απλά οπλικά συστήματα.
Στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζονται ενδεχόμενες καταδρομικές επιχειρήσεις βαθιά στο Ιράν για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου του ώστε να πάει πίσω το πυρηνικό πρόγραμμά του. Μπορεί βέβαια αυτά τα δημοσιεύματα να είναι απλώς αμερικανικές ψυχολογικές επιχειρήσεις. Η καταδρομική επιχείρηση του 1979 για την απελευθέρωση των 52 ομήρων στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη πάντως κατέληξε σε φιάσκο, που έπληξε την προεδρία Κάρτερ ανεπανόρθωτα.
Ο Τραμπ δίνει έμφαση τελευταία στην προσπάθεια εξεύρεσης διπλωματικής λύσης μέσω τρίτων – Πακιστάν ή Ομάν. Το Ιράν ενδέχεται να δεχθεί πάγωμα του πυρηνικού προγράμματός του όπως με τη συμφωνία του 2015, θα απαιτήσει όμως την άρση όλων των οικονομικών κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί σε διάφορες περιστάσεις για να διευκολύνει την οικονομική ανάκαμψή του. Δύσκολα θα μπορέσει ο Τραμπ να παρουσιάσει μια τέτοια συμφωνία ως νίκη.
Υπάρχει το ενδεχόμενο ο Τραμπ ύστερα από κάποια θεαματική επίθεση σε κάποιον υψηλής αξίας ιρανικό στόχο, αν έχει μείνει κανείς, να κηρύξει νίκη και τερματισμό των εχθροπραξιών. Το Ιράν όμως μπορεί τότε απλώς να συνεχίσει να απαιτεί λύτρα 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τη διέλευση στα στενά ενός τάνκερ μη φιλικών κρατών και να μπλοκάρει τη διέλευση των τάνκερ εχθρικών κρατών. Όταν ένας ηγέτης ξεκινάει πόλεμο χωρίς σαφείς στόχους και στρατηγική, σύντομα μένει χωρίς καλές επιλογές.
*Ο κ. Παπασωτηρίου είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής στο Πάντειο και μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
Εφημερίδα Απογευματινή
