Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που διαρκεί ήδη περισσότερο από ένα μήνα, μπορεί να μην έχει αναδείξει σαφή νικητή, ωστόσο έχει προκαλέσει ανακατατάξεις σε επίπεδο γεωπολιτικής ισχύος. Οι συσχετισμοί αλλάζουν ραγδαία. Ορισμένοι κερδίζουν έδαφος, ενώ άλλοι χάνουν. Η Τουρκία φαίνεται να ανήκει, στην παρούσα φάση, στη δεύτερη κατηγορία.
Η Άγκυρα, η οποία τα τελευταία χρόνια επεδίωξε να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος περιφερειακός παίκτης και «γέφυρα» μεταξύ διαφορετικών κόσμων, βλέπει πλέον τον ρόλο της να αμφισβητείται στην πράξη.
Ο εν εξελίξει πόλεμος, πρώτον, αποκάλυψε την αντιαεροπορική «γύμνια» της Τουρκίας, η οποία έχοντας στις αποθήκες τους ρωσικούς S-400 έδειξε να επαφίεται σε ΝΑΤΟϊκά αμυντικά συστήματα για τη θωράκισή της.
∆εύτερον, η σύρραξη ανέδειξε και ρωγμές στο αφήγημα της τουρκικής επιρροής. Για παράδειγμα, το Κατάρ, ένας από τους πλέον σταθερούς συμμάχους της Τουρκίας, με την οποία το συνδέει και για εξοπλιστική συμφωνία για δώδεκα μαχητικά Eurofighter Typhoon, έχει επιλέξει να στραφεί στην Ελλάδα για την κάλυψη αναγκών σε πυρομαχικά. Το ίδιο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία η Ελλάδα θα ενισχύσει στρατιωτικά, στέλνοντας αντιαεροπορικά βλήματα που ενισχύουν την αντιαεροπορική τους άμυνα, έπειτα από αίτημα του αραβικού κράτους και στη βάση της στρατηγικής αμυντικής συμφωνίας που υπεγράφη το 2020 μεταξύ Αθήνας και Αμπου Ντάμπι. Πρόκειται για βλήματα αντιβαλλιστικά, δηλαδή καθαρά αμυντικού τύπου. Η πληροφορία επισήμως δεν επιβεβαιώνεται ούτε διαψεύδεται από το αρμόδιο υπουργείο, ωστόσο, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της εφημερίδας μας, ισχύει.
Ετσι, εν μέσω πολέμου, η Ελλάδα εδραιώνει τη θέση της ως δύναμης σταθερότητας και συνέπειας, ενώ στον αντίποδα η Τουρκία βλέπει το αφήγημα της «αποκλειστικής επιρροής» της στον αραβικό κόσμο να διαβρώνεται.
Επαφές-ματ
Την Τρίτη ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος ∆ένδιας, μετέβη αιφνιδιαστικά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ακολούθως στο Κατάρ και, τέλος, στη Σαουδική Αραβία. Αδιαμφισβήτητα επρόκειτο για επισκέψεις υψηλού πολιτικού συμβολισμού, ωστόσο δεν ήταν απλώς… συμβολικές. Μολονότι πέρασε κάτω από τα «ραντάρ» των περισσοτέρων, έχει αξία να παρατηρήσει κανείς ποιους ακριβώς συνάντησε ο κ. ∆ένδιας. Στο Αμπου Ντάμπι, για παράδειγμα, ο υπουργός συναντήθηκε με τον πρόεδρο των ΗΑΕ, τον διάδοχο και πρόεδρο του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Αμπου Ντάμπι, τον υπουργό Επικρατείας για Αμυντικές Υποθέσεις και τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών. Το γεγονός ότι στη συνάντηση του κ. ∆ένδια με τον Εμιρατινό πρόεδρο παρίστατο και ο διάδοχος, δεν συμβαίνει συχνά και ως εκ τούτου έχει ιδιαίτερη αξία. Οι εν λόγω επαφές αποτελούν ενδείξεις μιας πολιτικής που δεν στηρίζεται σε εντυπωσιασμούς, αλλά σε στρατηγικές επιλογές.
Γενικώς, τα Εμιράτα έχουν εξελιχθεί σε σταθερό και αξιόπιστο σύμμαχο της Ελλάδας. Πέραν της διμερούς συμφωνίας και των καλών σχέσεων, πρόκειται για μια χώρα που μας στάθηκε το 2020, στην κρίση του «Oruc Reis» με την Τουρκία, όταν έστειλε F-16 στη Σούδα για εκπαίδευση με την ελληνική Πολεμική Αεροπορία, εκπέμποντας παράλληλα και μήνυμα αποτροπής προς πάσα κατεύθυνση. Επίσης τα Εμιράτα έχουν τις πιο ισχυρές ένοπλες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Σε κάθε περίπτωση, αρμόδιες πηγές λένε στην «Κυριακάτικη Απογευματινή» ότι η παρούσα απόφαση αποστολής πυρομαχικών συνιστά τρόπον τινά μια έμπρακτη «απόδειξη» εκ μέρους της Ελλάδας ότι τηρεί τις συμφωνίες της. «Θα θυμούνται ότι βοηθήσαμε», συμπληρώνουν με νόημα οι ίδιες πηγές.
Χωρίς αποκλεισμούς
Ακόμη ένα στοιχείο που διαφοροποιεί την ελληνική στάση είναι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με όλες τις πλευρές. Επικοινωνία που καλλιεργεί με συνέπεια ο υπουργός Εξωτερικών. Η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, με βασικό αντικείμενο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και την προστασία των ελληνικών πληρωμάτων, καταδεικνύει ότι η Ελλάδα επιδιώκει να λειτουργήσει ως παράγοντας ισορροπίας και όχι ως μέρος της κρίσης.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, ο κ. Γεραπετρίτης ζήτησε από τον κ. Αραγτσί ασφαλή έξοδο για τα δέκα πλοία με ελληνική σημαία που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο. Σημειώνεται ότι στα πλοία αυτά εργάζονται 84 Ελληνες ναυτικοί, η ασφάλεια των οποίων τέθηκε στο τηλεφώνημα των δύο ομολόγων. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, o κ. Αραγτσί απήντησε ότι το Ιράν «έχει υιοθετήσει μια σειρά μέτρων σύμφωνα με το ∆ιεθνές ∆ίκαιο για να αποτρέψει τους επιτιθέμενους και τους εταίρους τους από το να καταχρώνται αυτήν την πλωτή οδό για να προωθήσουν τους παράνομους και επιθετικούς στόχους τους κατά του Ιράν».
Στους «40» για τα Στενά
Με το βλέμμα στα Στενά του Ορμούζ, η Ελλάδα συνυπέγραψε και την κοινή δήλωση των 40 κρατών που έχουν εκφράσει την ετοιμότητά τους να συμβάλουν επί του πεδίου στις απαραίτητες προσπάθειες για τη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Προαπαιτούμενο για τον σχηματισμό και την ανάπτυξη μιας δύναμης στην ευρύτερη περιοχή είναι η λήξη των εχθροπραξιών, κάτι που δεν διαφαίνεται στο εγγύς μέλλον. «Επισημαίνω την ετοιμότητα της Ελλάδας να συμβάλει στις προσπάθειες αυτές, όταν επέλθει ειρήνη. Αρα, μετά το πέρας των εχθροπραξιών», ξεκαθάριζε σχετικά η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού.
Κυριακάτικη Απογευματινή
