ΓΡΑΦΕΙ O ΜΑΡΙΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ*
Η περιοχή της Μέσης Ανατολής εισέρχεται σε μια φάση πολυεπίπεδης επιχειρησιακής κλιμάκωσης, όπου η λογική των περιορισμένων πληγμάτων αντικαθίσταται από στοχευμένη αποδόμηση κρίσιμων κόμβων. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι πλέον η ένταση, αλλά η επιλογή στόχων και η διαχείριση του χρόνου κλιμάκωσης.
Στον Λίβανο, το επιχειρησιακό βάρος μετατοπίζεται σε τρεις άξονες: νότιος τομέας, Κοιλάδα Μπεκάα και Νότια Βηρυτός. Οι περιοχές αυτές συγκεντρώνουν γραμμές επαφής, αποθήκες και κέντρα διοίκησης της «Χεζμπολάχ». Η στόχευση αφορά την αποσύνδεση των δικτύων διοίκησης και ανεφοδιασμού, με αύξηση των πληγμάτων υψηλής ακρίβειας, ακόμη και σε αστικά περιβάλλοντα.
Στη Συρία, τα πλήγματα επικεντρώνονται στη Δαμασκό, τη Χομς και στους διαδρόμους μεταφοράς προς Λίβανο. Στόχος είναι η διακοπή της ιρανικής εφοδιαστικής αλυσίδας και η αποτροπή μεταφοράς οπλικών συστημάτων. Η παρουσία των ρωσικών δυνάμεων επιβάλλει επιχειρησιακό περιορισμό και ανάγκη συντονισμού.
Στο Ιράκ, η κατάσταση είναι ήδη ενεργή. Φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες επιθέσεις με μη επανδρωμένα μέσα και ρουκέτες κατά αμερικανικών βάσεων, όπως στο Αΐν αλ Ασαντ και κοντά στο Ερμπίλ. Οι επιθέσεις αυτές λειτουργούν ως εργαλείο πίεσης χαμηλής έντασης, χωρίς άμεση γενίκευση, αλλά με αυξημένο κίνδυνο στοχευμένων αντιποίνων. Στο Ιράν η επιχειρησιακή λογική μετατοπίζεται σε πλήγματα υψηλής στρατηγικής αξίας. Εγκαταστάσεις όπως το Νατάνζ, το Φορντό και το Ισφαχάν αποτελούν κρίσιμους κόμβους του πυρηνικού προγράμματος. Παράλληλα, τα νησιά Αμπού Μούσα και Μεγάλο και Μικρό Τουνμπ ενισχύουν τον ρόλο τους ως προωθημένες θέσεις ελέγχου στον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν επιδιώκει διασπορά κρίσιμων υποδομών και αξιοποίηση δορυφορικών δυνατοτήτων για επιτήρηση, στοχοποίηση και επιχειρησιακή ανθεκτικότητα, ενώ συνεχίζει να προσαρμόζει τη στρατηγική του ακόμη και σε πραγματικό χρόνο με βάση τα δεδομένα των επιχειρήσεων. Δεν αποκλείονται ειδικές επιχειρήσεις, φυσικές ή στον κυβερνοχώρο, με στόχο υπόγειες ή προστατευμένες εγκαταστάσεις. Οπως καταγράφεται σε πρόσφατη ανάλυση του think tank Strategy International (Strategic Assessment Series 2025-2026), η υβριδική φύση των συγκρούσεων μεταφέρει το βάρος από τη μαζική ισχύ στην ευελιξία και την ακρίβεια, ενισχύοντας παράλληλα τις επιχειρήσεις πληροφόρησης.
Σε πρακτικό επίπεδο, διαμορφώνονται τρία σενάρια: ελεγχόμενη κλιμάκωση, πίεση σε πολλαπλά μέτωπα χωρίς γενικευμένη σύρραξη και περιφερειακή διάχυση με ενεργοποίηση έμμεσων δρώντων. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν θα υπάρξει κλιμάκωση, αλλά ποιος θα ελέγξει το όριό της.
*Διευθυντής Strategy International (SI), αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής Vytautas Magnus University – Faculty of Political Science and Diplomacy
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
