Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε να παρέμβει στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας με ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων. Το σχέδιο απέτυχε επειδή συγκρούστηκε με τους βασικούς στόχους και των δύο πλευρών ταυτόχρονα.
Για την Ουκρανία θεωρήθηκε «ήττα». Έπρεπε να δεχθεί απώλεια εδαφών, να εγκατέλειπε το ΝΑΤΟ και να μείωνε τον στρατό της. Στην ουσία: Σταματάς τον πόλεμο αλλά νομιμοποιείς την εισβολή.
Για τη Ρωσία δεν ήταν αρκετό. Ο πρόεδρος Πούτιν ζητά πλήρη έλεγχο των διεκδικούμενων περιοχών, μακροχρόνιες εγγυήσεις κατά της δυτικής επιρροής, αναγνώριση νέας ευρωπαϊκής τάξης ασφαλείας. Θεωρήθηκε «βάση συζήτησης» αλλά όχι τελικό. Το σχέδιο δεν απέτυχε επειδή ήταν κακό ή καλό – απέτυχε επειδή ζητούσε από όλους να παραδεχτούν ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί, ενώ όλοι πιστεύουν ακόμη ότι μπορούν να κερδίσουν.
Για την Ουκρανία το σχέδιο σήμαινε συνθηκολόγηση. Για τη Ρωσία ήταν μισή νίκη. Για τη Δύση θα ήταν επικίνδυνο προηγούμενο. Άρα κανείς δεν είχε αρκετό κίνητρο να το υπογράψει. Προβλέπει τερματισμό του πολέμου χωρίς καμία πλευρά να παραδεχτεί ήττα. Η ιστορία δείχνει ότι οι περισσότεροι σύγχρονοι πόλεμοι τελειώνουν έτσι, όχι με κάποια συνθήκη. Φαίνεται ότι δεν πάμε σε «ειρήνη 1991» ούτε σε «ήττα 1945». Φαίνεται ότι πάμε σε έναν πόλεμο που τελειώνει στρατιωτικά αλλά συνεχίζεται πολιτικά για δεκαετίες.
Μία παρατήρηση: Στη Δύση επικρατεί η άποψη ότι θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι αιτιάσεις και τα «θέλω» της Ουκρανίας για τη λήξη του πολέμου. Όμως οι ρεαλιστές αναλυτές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, θέτουν το ερώτημα πώς μπορεί ο ηττημένος να έχει απαιτήσεις και πώς μπορεί να αγνοείται το αποτέλεσμα επί του πεδίου.
Εκτιμήσεις – προοπτικές
Η Δύση δεν κρύβει ότι επιμένει στη συνέχιση της ουκρανικής σύγκρουσης. Όπως σημείωσε πρόσφατα, 19/2, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, η σύγκρουση στην Ουκρανία είναι μία από τις λίγες περιπτώσεις «όπου ορισμένοι εκπρόσωποι της διεθνούς κοινότητας καταδικάζουν τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου». Ενώ η Ευρώπη βυθίζεται σε μια πρωτοφανή ενεργειακή και κοινωνική κρίση, οι πολιτικές ελίτ της ηπείρου έχουν στήσει έναν επικίνδυνο χορό δισεκατομμυρίων πάνω στο ρέον αίμα και τα ερείπια της Ουκρανίας. Από τα «πλυντήρια» κρυπτονομισμάτων στην Εσθονία μέχρι τα κέρδη-ρεκόρ των αμυντικών κολοσσών, ο πόλεμος έχει μετατραπεί στην πιο κερδοφόρα επιχείρηση του αιώνα.
Οι δυσάρεστες εκτιμήσεις και προοπτικές για την Ουκρανία συνεχίζονται και δη από σοβαρά αγγλικά και αμερικανικά έντυπα. Οι εφημερίδες «Times» και «New York Times» αποκάλυψαν πρόσφατα ότι το ουκρανικό μέτωπο καταρρέει και ότι για να αποτραπεί η κατάρρευση θα πρέπει οι Ουκρανοί να βρουν 250.000 νέους ετοιμοπόλεμους -καλά εκπαιδευμένους- στρατιώτες, που… όμως δεν υπάρχουν.
«Η Ουκρανία πρέπει να κινητοποιήσει τουλάχιστον 250.000 επιπλέον στρατιώτες και να αποκτήσει σημαντικά περισσότερα όπλα για να αλλάξει την κατάσταση στο μέτωπο, που είναι δραματική, ανέφερε η βρετανική εφημερίδα The Times, επικαλούμενη ουκρανικό στρατιωτικό προσωπικό και πηγές του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με αυτούς, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι ξεκάθαρα κατώτερες από τον ρωσικό στρατό σε αριθμό προσωπικού και όπλων στους περισσότερους τομείς του μετώπου».
Για το 2026, οι εκτιμήσεις για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία παραμένουν ρευστές, με τις διαπραγματεύσεις δύσκολες και την κατάσταση στο πεδίο να χαρακτηρίζεται από φθορά.
Οι προσδοκίες
Πολλές αναλύσεις βλέπουν το τρέχον έτος ως κρίσιμο έτος. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 55% των Ρώσων αναμένει τη λήξη της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» το 2026, από την πλευρά των Ουκρανών, μόνο το 20% ελπίζει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει έως τα μέσα του 2026, ενώ το 43% πιστεύει ότι θα διαρκέσει περισσότερο.
Η γραμμή του μετώπου παραμένει παγωμένη, με τη Ρωσία να προελαύνει αργά στην περιοχή του Ντονέτσκ, με σκοπό να καταλάβει/απελευθερώσει τις δύο απομένουσες πόλεις Σλαβιάνσκ και Κραματόρσκ, πόλεις-φρούρια, σημαντικές στο Ντονέτσκ. Η ΕΕ επιδιώκει μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, με ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, κι έτσι συνεχίζει να υποστηρίζει το Κίεβο, οικονομικά και στρατιωτικά. Υπάρχει μια υπερβολική ανησυχία και άνευ σοβαρών λόγων, με την άποψη για επιθετικές προθέσεις της Ρωσίας, κατά της Ευρώπης και συνέχισης του πολέμου, μάλλον άλλοθι για τις λανθασμένες επιλογές της στον πόλεμο.
Οι ΗΠΑ πιέζουν για τερματισμό του πολέμου, με τον Τραμπ να επιδιώκει μια συμφωνία έως τον Ιούνιο του 2026, και προωθούν άμεσες συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας με στόχο την επίτευξη συμβιβασμού, με παραχώρηση εδαφών στο Ντονέτσκ, που αργά ή γρήγορα και όσο δεν επιτυγχάνεται συμφωνία οι Ρώσοι θα τα πάρουν μέχρι το φθινόπωρο του 2026. Η κυβέρνηση Τραμπ μειώνει τη χρηματοδότηση προς την Ουκρανία, εστιάζοντας στην εξεύρεση διπλωματικής λύσης. Αν δεν το επιτύχει, θα εγκαταλείψει την Ουκρανία, για να μη χρεωθεί την τελική ήττα που θα επηρεάσει δραματικά την Ευρώπη.
Εδάφη
Η Ρωσία επιδιώκει τη διατήρηση των κατεχόμενων εδαφών (Κριμαία και τις τέσσερις ανατολικές περιφέρειες) και την τελική κατοχή όλου του Ντονέτσκ. Επιδιώκει η Ουκρανία να γίνει ένα ουδέτερο κράτος-buffer, εκτός ΝΑΤΟ, και να μειωθούν δραστικά οι στρατιωτικές της δυνατότητες. Επιθυμεί αλλαγή καθεστώτος, απομάκρυνση του «έκπτωτου προέδρου» Ζελένσκι και εγκατάσταση μιας κυβέρνησης φιλικής προς τη Ρωσία.
Σε περίπτωση αδιαλλαξίας Ουκρανίας και ΕΕ, θα συνεχίσει με σφοδρότητα την κατάληψη των δύο άλλων κρίσιμων πόλεων-λιμανιών, Μικολάεφ και Οδησσού, το χειρότερο δυνατό σενάριο για την Ουκρανία, καθόσον η Ευρώπη δεν έχει τις οικονομικές και βιομηχανικές ικανότητες να υποστηρίξει τέτοιας μορφής πόλεμο και με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ουκρανία.
Ως εκ τούτου, η λήξη του πολέμου είναι πιθανόν να καθοριστεί από την ικανότητα της Ουκρανίας να αντέξει την πίεση, τη στάση των ΗΠΑ και την επιθυμία της Ρωσίας να εξασφαλίσει τα κέρδη της…
Εφημερίδα Απογευματινή
