Εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, με τις εξελίξεις να διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά εύφλεκτο γεωπολιτικό περιβάλλον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έστειλε σαφές και αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη, ξεκαθαρίζοντας ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις θα παραμείνουν στην περιοχή και προειδοποιώντας πως, σε περίπτωση αποτυχίας επίτευξης ή τήρησης μιας ουσιαστικής συμφωνίας, «θα αρχίσουν τα πυρά» με πρωτοφανή ένταση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Eκεχειρία σε τεντωμένο σκοινί – Τραμπ: «Αν δεν εφαρμοστεί ξεκινά το πιστολίδι»
Ο ίδιος έθεσε ως βασικές προϋποθέσεις μιας συμφωνίας τόσο τον πλήρη έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, όσο και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε κομβικής σημασίας για τη διεθνή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η τοποθέτηση αυτή ήρθε ως άμεση απάντηση στην πρόταση 10 σημείων της Τεχεράνης, η οποία περιλάμβανε –μεταξύ άλλων– την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Μέση Ανατολή. Η πρόταση απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τον Λευκό Οίκο ως «μη σοβαρή» και εκτός πραγματικότητας, επιβεβαιώνοντας το βαθύ στρατηγικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν πλήρη στρατιωτική ανάπτυξη εντός και πέριξ του Ιράν, έως ότου υπάρξει μια «πραγματική και εφαρμόσιμη συμφωνία», προειδοποιώντας για μαζική στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση αποτυχίας.
Την ίδια ώρα, η ένταση μεταφέρεται δυναμικά στο πεδίο των επιχειρήσεων. Το Ισραήλ προχώρησε σε εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα στον Λίβανο, προκαλώντας σημαντικές απώλειες. Μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγεται και στενός συνεργάτης της ηγεσίας της Hezbollah, γεγονός που ανεβάζει περαιτέρω το επίπεδο έντασης.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, σε επιδρομή στη Βηρυτό εξουδετερώθηκε ο Αλί Γιουσούφ Χαρσί, στενός συνεργάτης και προσωπικός σύμβουλος του ηγέτη της οργάνωσης, Ναΐμ Κασέμ. Όπως αναφέρεται, είχε καίριο ρόλο στη λειτουργία και την ασφάλεια του ηγετικού πυρήνα.
Η απάντηση της Hezbollah ήταν άμεση, με εκτόξευση ρουκετών προς το βόρειο Ισραήλ, καταγγέλλοντας παραβίαση της εκεχειρίας και υποστηρίζοντας ότι ενήργησε ανταποδοτικά.
Εκεχειρία σε οριακό σημείο
Η ήδη εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να απειλείται άμεσα, καθώς παραμένει ασαφές εάν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας. Το ζήτημα αυτό δημιουργεί επικίνδυνα περιθώρια παρερμηνειών, ενισχύοντας τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε ότι οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις στον Λίβανο αποτελούν σοβαρή απειλή για την επιβίωση της εκεχειρίας, καλώντας σε άμεση παύση των εχθροπραξιών και επανεκκίνηση μιας συνολικής ειρηνευτικής διαδικασίας.
Σε διπλωματικό επίπεδο, καταγράφεται έντονη κινητικότητα. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, πραγματοποιεί επαφές με περιφερειακούς παράγοντες, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλία, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε την επέκταση της εκεχειρίας και στον Λίβανο. Στην ίδια γραμμή κινείται και ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος θεωρεί τη συμπερίληψη του Λιβάνου απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της συμφωνίας.
Αντίθετα, η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι ο Λίβανος δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας, γεγονός που διευρύνει το διπλωματικό ρήγμα.
Συναγερμός για τη ναυσιπλοΐα και τις αγορές
Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ιράν, μέσω των Φρουρών της Επανάστασης, εξέδωσε οδηγίες προς τα διερχόμενα πλοία να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές, επικαλούμενο πιθανό κίνδυνο από ναρκοθέτηση θαλάσσιων οδών.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στη διεθνή οικονομία, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο πέρασμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν σημαντική άνοδο. Τα ασιατικά χρηματιστήρια κινούνται πτωτικά. Η διεθνής επενδυτική ψυχολογία παραμένει εύθραυστη και επιφυλακτική.
