Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε, διά του εκπροσώπου Τύπου Τομά Ρενιέ, ότι έλαβε επιστολή του Κυριάκου Μητσοτάκη, στην οποία η ελληνική κυβέρνηση ζητά την υιοθέτηση ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό στα κοινωνικά δίκτυα.
Στην επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο κ. Μητσοτάκης προτείνει τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, που θα συνοδεύεται από πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης σε social media για χρήστες κάτω από αυτή την ηλικία.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός ζητά την επέκταση και υποχρεωτική εφαρμογή ενός εναρμονισμένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας σε όλες τις πλατφόρμες που απευθύνονται σε ανηλίκους, καθώς και επαναληπτικούς ελέγχους ανά έξι μήνες, προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών.
Η κίνηση αυτή ακολουθεί την εξαγγελία της κυβέρνησης ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 η Ελλάδα θα απαγορεύσει την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με στόχο την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού, του άγχους και των προβλημάτων ύπνου που, σύμφωνα με την Αθήνα, συνδέονται με τη χρήση των πλατφορμών.
Σε ερωτήσεις που δέχθηκε κατά την ενημέρωση Τύπου, η Κομισιόν ενέταξε την ελληνική πρωτοβουλία στον ευρύτερο ευρωπαϊκό διάλογο για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο και την «ψηφιακή ενηλικίωση», παραπέμποντας στις ήδη υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ, όπως η Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+) και ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).
Η Επιτροπή αποφεύγει προς το παρόν να προκαταλάβει αν θα καταθέσει συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για κοινό όριο ηλικίας στα κοινωνικά δίκτυα, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική εργασία και διαβούλευση με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Κομισιόν και κράτη μέλη εξετάζουν τρόπους αποφυγής κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς, καθώς αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν ήδη ανακοινώσει ή μελετούν εθνικά μέτρα για την πρόσβαση ανηλίκων στα social media.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη κοινού, αξιόπιστου και συμβατού με την προστασία δεδομένων μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας, που θα μπορεί να υποστηρίξει διαφορετικές εθνικές πολιτικές, αλλά θα εφαρμόζεται με ενιαίο τεχνικό τρόπο από τις μεγάλες πλατφόρμες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επιστολή Μητσοτάκη
Αγαπητή Ursula,
Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή σχετικά με ένα ζήτημα διαγενεακής ευθύνης που απαιτεί συλλογική δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι σας αγγίζει βαθιά, όχι μόνο υπό την ιδιότητά σας ως Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και ως μητέρα: την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Σήμερα η Ελλάδα ανακοίνωσε την πρόθεσή της για την εισαγωγή εθνικής νομοθεσίας για τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027. Ωστόσο, η εθνική δράση από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026, το οποίο θα συμπληρώνει και θα ενισχύει τις αναγκαίες εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων.
Συμφωνούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με προσοχή τις ρυθμιστικές της μάχες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία από αυτές. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια συντονισμένη και ταχεία ανταπόκριση.
Υπό την ηγεσία σου, έχουμε προωθήσει την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+), με έμφαση σε ασφαλέστερες ψηφιακές εμπειρίες και ενδυνάμωση των χρηστών, ενώ η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) –η εμβληματική μας νομοθεσία– έχει εισαγάγει ισχυρότερες απαιτήσεις λογοδοσίας και διαφάνειας για τις Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Πλατφόρμες.
Παρότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν παγκόσμιο σημείο αναφοράς, περαιτέρω δράση είναι αναγκαία. Γνωρίζω ότι συμμεριζόμαστε την άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με σύνεση τις ρυθμιστικές της προτεραιότητες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία μάχη που αξίζει να δοθεί με αποφασιστικότητα.
Δεδομένου ότι η εθνική δράση από μόνη της δεν επαρκεί, θα ήθελα να προτείνω:
• Την επέκταση της ευρωπαϊκής πιλοτικής δράσης επαλήθευσης ηλικίας σε ένα πλήρως εναρμονισμένο, πανευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη έως το τέλος του έτους.
• Την υποχρεωτική χρήση αυτού του τυποποιημένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών, εξαλείφοντας τον κανονιστικό κατακερματισμό.
• Τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, εισάγοντας πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω από αυτό το όριο.
• Την υποχρέωση επαναληπτικής επαλήθευσης ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών.
• Τη δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής σε επίπεδο Ε.Ε., που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη και Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογούν από κοινού περιστατικά και να επιταχύνουν την επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Η εθνική μας πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για αυτή τη ευρύτερη ευρωπαϊκή λύση. Το «KidsWallet» είναι μια καινοτόμος εφαρμογή, εκδιδόμενη από το κράτος, η οποία επιτρέπει στους γονείς να θέτουν σαφή όρια στη χρήση εφαρμογών, ενώ παράλληλα καθιερώνει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά εκτίθενται μόνο σε περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία τους. ηδη είναι διαλειτουργική με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας.
Οι ενδεικτικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν μόνο μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό όχι απλώς ως θέμα πολιτικής, αλλά ως ηθική ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά.
Ελπίζω ότι θα βρεις αξία στις παραπάνω προτάσεις και παραμένω στη διάθεσή σου για μια πιο αναλυτική ανταλλαγή απόψεων.
Με εκτίμηση,
Κυριάκος Μητσοτάκης
